Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας του 2026 (8 Μαρτίου) απλώνεται μπροστά μας σαν μια μεγάλη, φωτεινή σελίδα που συνεχίζει να γράφεται από εκατομμύρια γυναίκες, από τις ζωές τους, από τις μάχες τους, από τις σιωπές και τις κραυγές τους. Είναι μια ημέρα που δεν ανήκει στο παρελθόν ούτε στο μέλλον, αλλά πάλλεται στο παρόν, εκεί όπου η ανθρώπινη αξιοπρέπεια συναντά την ευθύνη μας να την προστατεύουμε. Οι γυναίκες, με τη δύναμη που δεν επιβάλλεται αλλά επιμένει, με την τρυφερότητα που δεν υποχωρεί αλλά θεραπεύει, με την καθαρότητα που δεν φοβάται να σταθεί απέναντι στο άδικο, γίνονται κάθε χρόνο ο καθρέφτης της κοινωνίας που θέλουμε να χτίσουμε, μια κοινωνία δικαιότερη, πιο αληθινή, πιο ανθρώπινη.
Η πρώτη επέτειος του 1911 γεννήθηκε μέσα σε έναν κόσμο που ακόμη πάλευε να αναγνωρίσει τη γυναίκα ως πολίτη, ως εργαζόμενη, ως άνθρωπο με δικαιώματα. Από τότε μέχρι σήμερα, η ιστορία της ημέρας αυτής μοιάζει με ένα μεγάλο ποτάμι που διασχίζει δεκαετίες, καθαρίζοντας στο πέρασμά του παλιές αδικίες και αποκαλύπτοντας νέες προκλήσεις.
Τι διορθώθηκε σε αυτόν τον αιώνα και πλέον
- Το δικαίωμα ψήφου έγινε παγκόσμια πραγματικότητα, ένα θεμέλιο που κάποτε φαινόταν αδιανόητο.
- Η πρόσβαση στην εκπαίδευση άνοιξε δρόμους που για αιώνες ήταν κλειστοί, επιτρέποντας στις γυναίκες να γίνουν επιστήμονες, δημιουργοί, ηγέτιδες.
- Η εργασία και η οικονομική ανεξαρτησία απέκτησαν νομική προστασία, δίνοντας στις γυναίκες τη δυνατότητα να ορίζουν τη ζωή τους.
- Η έμφυλη βία έπαψε να είναι αόρατη, έγινε δημόσια συζήτηση, έγινε νόμος, έγινε διεκδίκηση.
- Η αναπαραγωγική υγεία αναγνωρίστηκε ως ανθρώπινο δικαίωμα, όχι ως προνόμιο.
Το φετινό θέμα, Rights, Justice, Action, For ALL Women and Girls, δεν είναι απλώς σύνθημα, είναι υπόσχεση. Μια υπόσχεση ότι η ισότητα δεν θα αφορά μόνο όσες έχουν φωνή, αλλά και όσες ακόμη παλεύουν να ακουστούν. Μια υπόσχεση ότι η δικαιοσύνη δεν θα είναι επιλεκτική, αλλά καθολική. Μια υπόσχεση ότι η δράση δεν θα είναι συμβολική, αλλά ουσιαστική.
Η παράλληλη καμπάνια Give to Gain υπενθυμίζει ότι η προσφορά δεν μας μικραίνει, μας μεγαλώνει. Ότι όταν δίνουμε χώρο, χρόνο, στήριξη, δεν χάνουμε, κερδίζουμε έναν κόσμο πιο δίκαιο, πιο φωτεινό, πιο ανθρώπινο.
Τι ακόμη μένει να γίνει;
- Η μισθολογική ανισότητα επιμένει, σαν μια παλιά πληγή που δεν κλείνει.
- Η έμφυλη βία παραμένει παγκόσμια μάστιγα, μια σιωπηλή πανδημία που απαιτεί θάρρος και πολιτική βούληση.
- Η εκπροσώπηση στις θέσεις εξουσίας παραμένει άνιση, στερώντας από τον κόσμο τη σοφία και την οπτική των γυναικών.
- Η τεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργούν νέες μορφές αποκλεισμού, που χρειάζονται νέους κανόνες και νέα ηθική.
- Οι γυναίκες πρόσφυγες, οι γυναίκες με αναπηρία, οι γυναίκες μειονοτήτων συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν πολλαπλές διακρίσεις που δεν έχουν ακόμη θεραπευτεί.
Το μέλλον δεν θα έρθει μόνο του, θα το φέρουμε εμείς. Θα το φέρουν οι γυναίκες που μεγαλώνουν παιδιά με αγάπη και δύναμη, οι γυναίκες που εργάζονται σε χώρους που κάποτε τις απέκλειαν, οι γυναίκες που σπάνε στερεότυπα, οι γυναίκες που διεκδικούν δικαιοσύνη, οι γυναίκες που δεν φοβούνται να πουν την αλήθεια τους.
Το μέλλον θα είναι δίκαιο όταν η ισότητα δεν θα χρειάζεται ημέρα για να θυμίζει την ύπαρξή της. Όταν η γυναίκα δεν θα χρειάζεται να αποδεικνύει την αξία της. Όταν η κοινωνία θα αναγνωρίζει ότι η πρόοδος δεν είναι ανδρική ή γυναικεία, είναι ανθρώπινη.