Μία από τις συνηθέστερες πρακτικές πρόληψης ασθενειών είναι το συχνό πλύσιμο των χεριών. Η επιμονή της σύγχρονης Ιατρικής στη σωστή καθαριότητα αυτού του μέρους του σώματος, όσο οξύμωρο και αν διαβάζεται, είναι σχετικά σύγχρονη.
Έχουν περάσει σχεδόν 170 χρόνια από την ανακάλυψη ότι το πλύσιμο των χεριών προλαμβάνει ασθένειες και προστατεύει από τη μετάδοση μικροβίων.
Κάθε μεγάλη αλήθεια ξεκινάει ως βλασφημία. Σήμερα όλοι αποδεχόμαστε ότι η καθαριότητα εκτός από μισή αρχοντιά, είναι πραγματικά μία ασπίδα προστασίας για την υγεία μας.
Όταν ο Ούγγρος ιατρός Ιγκνάτς Σέμελβαϊς (Ignaz Philipp Semmelweis), ανακάλυπτε ότι η συχνή πλύση χεριών προφυλάσσει από ασθένειες και η χρήση αντισηπτικών χεριών προστατεύει από τη βρεφική θνησιμότητα το 19ο αιώνα, θα βίωνε ειρωνεία από συναδέλφους ιατρούς ως αρχική αντίδραση.
Ο Ούγγρος Επιστήμονας εκείνη τη στιγμή τοποθετούσε έναν θεμέλιο λίθο στην υιοθέτηση και επανεκτίμηση των μεθόδων υγιεινής, εισάγοντας στη ζωή των ανθρώπων τη μέριμνα της ατομικής καθαριότητας ως κύριο τρόπο καταπολέμησης των μικροβίων που προκαλούν ασθένειες.
Ο Σέμελβαϊς που θα έμενε στην Ιστορία ως ο “σωτήρας των μητέρων” θα ήταν ο πρώτος που θα ανακάλυπτε μέσα από διασταύρωση και έρευνα στοιχείων της εποχής ότι η καθαριότητα των χεριών και η τήρηση μεθόδων υγιεινής από τις μαίες προστάτευε σε μεγάλο βαθμό από τον επιλόχειο πυρετό που οδηγούσε σε θάνατο του νεογέννητου.
Πρότεινε, μάλιστα, το πλύσιμο του χεριού με διάλυμα χλωριούχου ασβέστου, βιώνοντας το μέγεθος των νεκρών βρεφών στο μαιευτήριο του Γενικού Νοσοκομείου της Βιέννης όπου εργαζόταν το 1847.
Παρά το γεγονός ότι η άποψή του εκείνη την εποχή είχε χαρακτηριστεί προσβλητική από συναδέλφους του ιατρούς, σήμερα αποδείχθηκε σωτήρια τοποθετώντας στο κέντρο την ατομική φροντίδα και τη σημασία της προσωπικής υγιεινής ως στοιχείο πρόληψης ασθενειών και εξελιγμένου πολιτισμού.
Ο εισηγητής της σύγχρονης αντίληψης περί υγιεινής με τον ευαίσθητο ψυχισμό, βίωσε την επαλήθευση πολλών μεταγενέστερων Επιστημόνων, όπως τον Λουί Παστέρ και τον Τζόζεφ Λίστερ.
Ο Σέμελβαϊς που θα βίωνε εγκλεισμό το 1865 σε άσυλο μετά από κατάρρευση θα πέθαινε 14 μέρες μετά από έναν ξυλοδαρμό που το προκάλεσε μία πληγή που θα οδηγούσε σε θανάσιμη μόλυνση.
Ο άνθρωπος που ανέδειξε την αξία του πλυσίματος των χεριών, το οποίο θεωρείται ένας από τους αποτελεσματικότερους τρόπους ατομικής και συλλογικής ασφάλειας, δε θα μπορούσε να μην αναγνωρίζεται πλέον ως το άτομο που άνοιξε το δρόμο για την αναγνώριση της υγιεινής ως βασικό τρόπο διατήρησης της υγείας.