Συντάκτης: Θανάσης Μουσόπουλος

Χαρούλα Φράγκου Τα κορίτσια με τις άσπρες κορδέλες ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ Οπισθόφυλλο Η ανάγκη να βρεθείς κάποτε στους χρόνους και τους τόπους της παιδικής και εφηβικής ηλικίας φαντάζει σχεδόν επιτακτική. Ηδύαλγο άγγιγμα οι μνήμες σκαρώνουν στον νου ιδανικές μεταμφιέσεις του τότε σε σύγκριση με το τώρα, έστω και αν το τοπίο καταγραφόταν άνυδρο και ξερό… Δεκαετία του ’50. Η ζωή κυλά πένθιμη. Η ανθρωπότητα έχει μόλις βγει από έναν καταστροφικό δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο και η Ελλάδα από μια δύσκολη Κατοχή κι έναν επίπονο Εμφύλιο. Οι Έλληνες, όμως, τόσο μπροστά στην οικονομική όσο και μπροστά στην πολιτική κρίση επιδεικνύουν αξιοζήλευτη παλικαριά.…

Ιστορίες – Εικόνες – Σκόρπια φύλλα. Α΄έκδοση. Σελ. 246. «Αττικαί Εκδόσεις» Σταμ. Π. Δημητράκος, Αθήναι, χ.χ. Από μικρός έχω τη συνήθεια να διαβάζω ταυτόχρονα δύο τρία βιβλία. Το ένα με ξεκουράζει από το άλλο. Το 1971 αγόρασα το βιβλίο του Θέμου Ποταμιάνου «Χιουμοριστικά», που το διάβασα από τότε αρκετές φορές. Στις μέρες εκείνες που το αγόρασα ο Ποταμιάνος ήταν γνωστός και αγαπητός συγγραφέας, όπως φαίνεται από το πλήθος των τίτλων του. Φέτος το καλοκαίρι, ανάμεσα στα «σοβαρά» είχα κι αυτό το βιβλίο για «ξεκούραση». Θα παραθέσουμε ένα εργοβιογραφικό σημείωμα. Ο Θέμος Ποταμιάνος (Κεφαλλονιά 3 Μαρτίου 1895 – Αθήνα 10…

Από τα διηγήματα το πιο ολοκληρωμένο και ξεχωριστό κατά τους κριτικούς είναι η «Δασκάλα», που κυκλοφόρησε στο μοιραίο για τον Κρυστάλλη έτος 1884, «Διαμάντι» το χαρακτήρισαν. ΄Ενας κρυφός ερωτισμός ποτίζει όλο το κείμενο, ρίγη συγκίνησης. Θα παραθέσουμε την αρχή και το τέλος. [penci_related_posts dis_pview=”yes” dis_pdate=”no” title=”Το έργο του Κώστα Κρυσταλλη (μέρος Ι)” background=”#eee” border=”” thumbright=”no” number=”1″ style=”grid” align=”none” withids=”7026″ displayby=”recent_posts” orderby=”rand”] «Ταξίδεψα κάποτε, – μας έλεγε ο Μήτρος, – με τη δασκάλα ενού χωριού. Ο δρόμος μας ήταν μακρινός, κ’ είχαμε συντροφιά τον αγωγιάτη μας, δυό μεσόκοπους πεζούς κι’ ένα νιοστεφανωμένο αντρόγυνο. Η δασκάλα τότε πρωτοπήγαινε στο χωριό,…

Ο Κώστας Κρυστάλλης για τους νεότερους είναι συνυφασμένος με την ποίηση, και  συνήθως παρομοιάζεται με τη δημοτική μας παράδοση. Δύο δείγματα από την ποίηση του Κώστα Κρυστάλλη. Ἡ καπετάνισσ Ἡ Ρούσιω ἡ καπετάνισσα, τοῦ Γέρω-Δήμου ἡ νύφη, στὰ παραθύρια κάθεται, τοὺς κάμπους ἀγναντεύει κι᾿ ἀναστενάζει ἀπ᾿ τὴν καρδιὰ καὶ μὲ τὸ νοῦ της λέει: – Μάνα μὲ κακοπάντρεψες καὶ μ᾿ ἔδωκες σὲ κλέφτη, ποὺ βρίσκεται στὸν πόλεμο ἀπ᾿ τὴν αὐγὴ ὡς τὸ βράδυ, κι᾿ ἀπὸ τὸ βράδυ ὡς τὴν αὐγὴ φυλάει στὸ καραοῦλι, καὶ δὲν τὸν εἶδα μιὰ φορὰ νὰ κοιμηθῇ σιμά μου. Ἐγὼ τουφέκια σκιάζουμαι, τ᾿ ἄρματα ἐγὼ…

Ὁ Δημήτριος Βικέλας γεννήθηκε στὴν Ἑρμούπολη τῆς Σύρου στὶς 15 Φεβρ. 1835 καὶ ἀπέθανε στὴν Ἀθήνα στὶς 8 Ἰουλ. 1908. Ἦταν γιὸς τοῦ Μανουὴλ Μπικέλα, ἐμπόρου ἀπὸ τὴν Βέρροια, καὶ τῆς Σμαράγδας, κόρης τοῦ ἐμπόρου Γεωργίου Μελᾶ ἀπὸ τὰ Γιάννενα. Στὰ πρῶτα χρόνια τῆς ζωῆς του ὁ Βικέλας ἀκολούθησε τὴν διαδρομὴ τῆς οἰκογένειάς του: Κωνσταντινούπολη, Ἀθήνα, Ὀδησσός, Σῦρος. Τὸ 1849 εἶχε μιὰ σύντομη θητεία στὸ γραφεῖο τοῦ πατέρα του στὴν Ὀδησσό, ἀπὸ τὸ 1852 δὲ καὶ ἐπὶ 24 χρόνια ἐργάσθηκε στὸ Λονδῖνο, στὴν ἀρχὴ ὡς ὑπάλληλος καὶ ἀπὸ τὸ 1871 ὡς μέτοχος στὴν ἐμπορικὴ ἐπιχείρηση τῶν θείων του Λέοντος καὶ…

Στις τρυφερές πλαγιές της Αβραμυλιάς, βλέποντας ν’ απλώνεται μπροστά ο κάμπος της Χρυσούπολης και πίσω τα βουνά που φτάνουν στη Ροδόπη, μας κάνει παρέα μέρες Αυγούστου η εξίσου τρυφερή ψυχή του Κρυστάλλη. Ο Κώστας Κρυστάλλης αποτελεί μια εμβληματική φυσιογνωμία του 19ου αιώνα. Το 2018 γιορτάστηκαν τα 150 χρόνια από τη γέννησή του. Στη σειρά «Η πεζογραφική μας παράδοση» των εκδόσεων της Νεφέλης εκδόθηκαν τα «Πεζογραφήματά» του, που πρωτοβγήκαν το 1894, χρονιά του πρώιμου θανάτου του νεαρού ηπειρώτη δημιουργού, που κυρίως είναι γνωστός ως ποιητής, στα εικοσιέξι χρόνια της ζωής του έχει και άλλο αξιόλογο έργο. Σε προηγούμενο δημοσίευμά μας…

‘’Αν είχα μια τελευταία ματιά στη ζωή μου, θα την χάριζα στην ΠΟΛΗ” Alphonse de Lamartine (1790-1869) Τον 19ο αι. μια νέα γενιά συγγραφέων στοχαστών προσεγγίζουν την Ανατολή. Ξεκόβουν όμως από την παράδοση του 18ου αι. και μέσα από τα περιγραφικά κείμενά τους προβάλλουν καθαρά το «εγώ» τους. Ο ταξιδιώτης γίνεται πλέον πρωταγωνιστής και ο τόπος τον οποίο επισκέπτεται περνά σε δεύτερη μοίρα. Η Ελλάδα που γνώρισε ο Λαμαρτίνος το 1832, κάτω από τη σκιά της απελπισίας και της αθλιότητας, τρομάζει τον ποιητή. Ο Αλφόνς ντε Λαμαρτίν (Alphonse Marie Louis de Prat de Lamartine, 21 Οκτωβρίου 1790 – 28 Φεβρουαρίου…

Το τελευταίο διήγημα με το οποίο θα καταπιαστούμε είναι «Ο παπα – Νάρκισσος», ένα βαθιά ανθρώπινο διήγημα που συγκινεί κάθε αναγνώστη. Κεντρικός ήρωας είναι ένας νεαρός παπάς σε ένα νησιώτικο χωριό, προσφάτως παντρεμένος με μια γυναίκα που τον λατρεύει. Οι νησιώτες τον αγαπούν και τον σέβονται κι η ζωή του κυλά ήρεμα και ευτυχισμένα. Ωστόσο, υπάρχει μια σκιά, μια κρυφή ανησυχία στην ψυχή του που διαταράσσει την ηρεμία του: Φοβάται να αντικρίσει τον θάνατο στα πρόσωπα των νεκρών… [penci_related_posts dis_pview=”yes” dis_pdate=”no” title=”Δημήτριος Βικέλας: δημιουργός της θεωρίας και της πράξης (μέρος Ι)” background=”#eee” border=”” thumbright=”no” number=”1″ style=”grid” align=”none” withids=”6731″ displayby=”recent_posts”…

Ο Κωστής Παλαμάς και ο Δημήτριος Βικέλας είχαν αμοιβαία εκτίμηση. Ο ύμνος των Ολυμπιακών Αγώνων γράφτηκε από τον Παλαμά το 1896 ύστερα από πρόταση του Βικέλα. Τότε ο Κ. Παλαμάς ήταν 37 ετών και ο Δ. Βικέλας 61. Η εκτίμηση είναι παλιότερη. Ηδη, από το 1891, ο νεότερος είχε γράψει ότι «γλυκύτης και συγκατάβασις, διαύγεια ιδεών, και ευγένεια αισθημάτων προς αποκάλυψιν και έξαρσιν της αγαθής όψεως των πραγμάτων χαρακτηρίζουν τον κ. Δημ. Βικέλαν, ως λόγιον και συγγραφέα, ιδιότητες αίτινες απορρέουν, κατά μέγα μέρος, εξ αυτού του ανθρώπου». Σε άλλο σημείο ο Παλαμάς σημειώνει ότι η πεζογραφία του Βικέλα αποτελεί ένα…

Για τον δεύτερο πόλεμο γράφτηκαν πολλά έργα ποιητικά και πεζά. Μια ελάχιστη επιλογή ακολουθεί. Ενώ καταλήγουμε λίγο … περίεργα Β. Ένας εθελοντής σοβιετικός είναι ο Κονσταντίν Σιμόνοφ που ανταποκρινόμενος στο κάλεσμα του καθήκοντος, όπως πολλοί άλλοι άνθρωποι των τεχνών και των γραμμάτων, ξεκίνησε τον δικό του αγώνα μέσα στο ευρύτερο κλίμα της σύγκρουσης. Το ποίημα του Κονσταντίν Σιμόνοφ «Να με προσμένεις» (στα ρωσικά γράφεται «Жди меня») γράφτηκε όταν ο ποιητής, μετέβη ως πολεμικός ανταποκριτής στο μέτωπο, όπου και παρέμεινε καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου. Το ποίημα το απευθύνει στη σύζυγό του. Να με προσμένεις Να με προσμένεις, θα ‘ρθω ξανά!…