Συντάκτης: Θανάσης Μουσόπουλος

Ο Πλάτων Ροδοκανάκης τοποθετείται χρονικά στο τέλος της λεγόμενης λογοτεχνικής γενιάς του 1880. Η γραφή του κινείται στο πλαίσιο του αισθητισμού, με αναφορές στο έργο του Όσκαρ Ουάιλντ, του Ντ’ Αννούντσιο, του πρώιμου Νίκου Καζαντζάκη, του Κωνσταντίνου Χρηστομάνου και τη φιλοσοφία του Φρειδερίκου Νίτσε. [penci_related_posts dis_pview=”yes” dis_pdate=”no” title=”Πλάτων Ροδοκανάκης | εκατό χρόνια από το θάνατο του σμυρνιού δημιουργού (μέρος Ι)” background=”#eee” border=”” thumbright=”no” number=”1″ style=”grid” align=”none” withids=”6230″ displayby=”recent_posts” orderby=”rand”] Το «Βυσσινί τριαντάφυλλο» έχει μεγάλη ιστορία. Τα αφηγήματα της συλλογής «Βυσσινί τριαντάφυλλο» λογοκρίθηκαν από την εφημερίδα «Ακρόπολη» το 1912, επειδή παρομοίαζαν τον Χριστό με τον Σωκράτη, και αποτέλεσαν την…

Πριν μιλήσουμε για το Βυσσινί τριαντάφυλλο, δύο άλλα αξιόλογα έργα θα φωτίσουμε συνοπτικά. ‘Ένα ενδιαφέρον έργο του Πλάτωνα Ροδοκανάκη «Η Βασίλισσα και αι Βυζαντιναί αρχόντισσαι», 1920, που δεν πρόλαβε να το δει τυπωμένο, θεωρείται πολύ σημαντικό. «. . .Πρέπει συνεπώς να παραδεχθώμεν ότι οιαδήποτε γυναίκα, είτε του δρόμου, είτε του κάμπου, είτε του βουνού, ευθύς ως εισέλθη εις το Παλάτιον ως Αυτοκράτειρα, αλλάζει δέρμα, τρόπον τινά μεταμορφώνεται. Αφίνει το παλαιόν της και λαμβάνει, όπως και το ιερατείον, νέον όνομα. Η οικογένειά της εισέρχεται εις τας τάξεις των πατρικίων και ο πατήρ της τιτλοφορείται με τον πομπώδη τίτλον του Βασιλεοπάτορος.…

Πλάτων Ροδοκανάκης (1883 – 1919) Διαβάζοντας τον τόμο «Το βυσσινί τριαντάφυλλο» του σμυρνιού Πλάτωνα Ροδοκανάκη, ένιωσα πολύ διαφορετικά από ό,τι διαβάζοντας τα διηγήματα των λεγόμενων ηθογράφων της γενιάς του 1880. Για να γίνει κατανοητό αυτό που θέλω να πω, παραθέτω το κείμενο που διαβάζουμε στο Οπισθόφυλλο των εκδόσεων της Νεφέλης: «ΩΡΑΙΟΠΑΘΗΣ ΚΑΙ ΩΡΑΙΟΛΟΓΟΣ, Πιστός του δόγματος “η τέχνη για την τέχνη”, ο Πλάτων Ροδοκανάκης διεκδικεί, περισσότερο ίσως από τον Χρηστομάνο, τον τίτλο του κατεξοχήν εκπροσώπου του αισθητισμού στην πεζογραφία μας. Ιδιοσυγκρασία δραματικά διχασμένη ανάμεσα στον ασκητισμό και τον άκρατο αισθησιασμό, βρίσκει διέξοδο στη λυρική εξομολόγηση, πού δεν κρυσταλλώνεται πάντοτε…

Το τελευταίο διάστημα για πολλούς λόγους έρχονται στο μυαλό μου στιγμές του παρελθόντος, κυρίως της παιδικής μου ηλικίας. Πέρσι είδα στο διαδίκτυο παλιές φωτογραφίες από την Ξάνθη – ανάμεσά τους του Ορφανοτροφείου. Και σκέφτηκα, να ένα κομμάτι της ζωής μου που πρέπει να ξεκαθαρίσω. Μνήμη, συναίσθημα, συγκίνηση, ευγνωμοσύνη, όλα μαζί με οδήγησαν σε μια αφήγηση του παπού Όμηρου. Μια από τις πιο ανθρώπινες στιγμές της Ιλιάδας είναι η συνάντηση του Έκτορα και της Ανδρομάχης που κρατούσε στην αγκαλιά της το μικρό γιο τους, τον Αστυάνακτα. Μοιάζει σαν αποχαιρετισμός των μελών της οικογένειας – η Τροία θα αλωθεί και ο Έκτορας…

Ο Γιάννης Ρουκούνης πριν από μερικά χρόνια είχε δημοσιεύσει το παρακάτω αυτοβιογραφικό σημείωμα: «Γεννήθηκα στις 18 Ιουλίου του 1945 στη Θεσσαλονίκη. Είμαι διπλωματούχος Αρχιτέκτων Μηχανικός ΕΜΠ (1970) και κάτοχος Διδακτορικού τίτλου σπουδών (Διδάκτορας Μηχανικός ΔΠΘ 1998). Εργάζομαι ως Επίκουρος Καθηγητής του Τομέα Συγκοινωνιακών Έργων και Μεταφορών του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών, ενώ υπήρξα Ε.Ε.Π. του ίδιου Τμήματος για 21 χρόνια (1977 – 1998). Έχω λάβει μέρος σε διάφορες εργασίες σχετικές με την ειδικότητά μου σε ελληνικά περιοδικά, διεθνή και πανελλήνια συνέδρια (με συν-συγγραφείς) και σε μεγάλο αριθμό ερευνητικών προγραμμάτων (είτε ως Επιστημονικός Υπεύθυνος είτε ως μέλος της Ερευνητικής ομάδας). Έχω…

Τον Τάσο Βουρνά (1914 – 1990) τον γνώριζα από την περίοδο της μεταπολίτευσης, ως ένα καθαρό πνεύμα της λεγόμενης ανανεωτικής αριστεράς. Για να καταλάβετε την αποδοχή του, όταν πέθανε το 1990  ο Χαρίλαος Φλωράκης δήλωσε «Το πλούσιο προοδευτικό ιστορικό έργο του θα μείνει σημαντική προσφορά στον τόπο», ενώ ο Λεωνίδας Κύρκος: «Με την ασύγκριτη πένα του αφύπνιζε συνειδήσεις, μαστίγωνε τα ‘‘κακώς κείμενα’’ σε όλους τους χώρους, δίδασκε την πίστη στις μεγάλες αξίες της Δημοκρατίας και του Σοσιαλισμού». Από τα πολλά έργα του αναφέρω: «Ιστορία της νεότερης και σύγχρονης Ελλάδας» (6 τόμοι), «Αρματολοί και κλέφτες», «Γουδή: Το κίνημα του 1909», «Αλή…

Ο Γκιμπράν Χαλίλ Γκιμπράν (Αραβικά: جبران خليل جبران‎ ), ή Χαλίλ Γκιμπράν, ή «ο άνθρωπος από τον Λίβανο», όπως είναι γνωστός στο παγκόσμιο κοινό, υπήρξε ποιητής, φιλόσοφος και καλλιτέχνης. (1883 – 1931). Πέθανε τον Απρίλιο του 1931 στη Ν. Υόρκη από φυματίωση και κίρρωση του ήπατος και θάφτηκε στην πατρίδα του, τον επόμενο χρόνο, από τη Mary Elizabeth Haskell, σύμφωνα με την τελευταία του επιθυμία. Τα γνωστότερα βιβλία του είναι: “Arais al-Muruj” (“Νύμφες της κοιλάδας” ή “Νύμφες του πνεύματος”, 1906), “al-Arwah al-Mutamarrida” (“Επαναστατημένα πνεύματα” ή “Ανυπόταχτες ψυχές”, 1908), “al-Ajniha al-Mutakassira” (“Σπασμένα φτερά”, 1912), “Dama wa Ibtisama” (“Το…

Τον Rudyard Kipling (Βομβάη 1865 – Λονδίνο 1936) τον γνώριζα από παιδί, εδώ και πολλές δεκαετίες ως ποιητή του «Αν» και ως δημιουργό του Μόγλη. Στα φετινά καλοκαιρινά διαβάσματα ανακάλυψα και απόλαυσα μια συλλογή εννιά διηγημάτων (20 – 30 σελίδων) με τον τίτλο «Ο άνθρωπος που θα γινόταν βασιλιάς και άλλες ιστορίες», σε μετάφραση Βανέσσας Λάππα, εκδ. Παπαδόπουλου, 1999, σελ. 253. Με την ευκαιρία τούτης της ανάγνωσης, κάποια στοιχεία και σκέψεις. Όταν διαβάζεις στις διακοπές, χωρίς δυνατότητα διαδικτυακής πληροφόρησης, καταφεύγεις στις παλιές μεθόδους – τις εγκυκλοπαίδειες εννοώ. Τα διηγήματα μου άρεσαν πολύ. Είπα, ας δω λίγα στοιχεία για τον…

Φέτος η Ξάνθη γιορτάζει τα εκατό χρόνια ελεύθερης ζωής, 4 Οκτωβρίου 1919 – 2019. Η Ξάνθη το 1829 ισοπεδώνεται σχεδόν μετά από δύο σεισμούς και ξαναχτίζεται, ενώ στα τέλη του 19ου αι. γίνεται πρωτεύουσα της περιοχής και αναδεικνύεται σε υλικό και πνευματικό επίπεδο. Αυτό γίνεται ολοφάνερο και όσον αφορά τους θεσμούς (εκπαιδευτήρια, κοινότητες, σύλλογοι) και από τους ποικίλους τεχνίτες του λόγου. Ιδιαιτερότητα των πνευματικών ανθρώπων της Θράκης κατά το 19ο αιώνα ήταν ότι κατέφευγαν στην ελεύθερη Ελλάδα ή στην Εσπερία, για να ‘ανοίξουν τα φτερά τους’. Η πρώτη εικοσαετία του 20ου αιώνα ήταν ιδιαίτερα έντονη για την περιοχή Μακεδονίας…

Τον Βαγγέλη Κούτα τον γνωρίζω εδώ και αρκετά χρόνια στο βιβλιοπωλείο του στην Καλογρέζα, όπου κατοικούν αγαπημένοι φίλοι από τον καιρό της στρατιωτικής μου θητείας. Στη φετινή καλοκαιρινή επίσκεψη στο βιβλιοπωλείο του, ο φίλος μου Λάζαρος μου χάρισε το βιβλίο «Αετοί και Λύκοι», ενώ ο συγγραφέας Β. Κούτας υπέγραψε αφιέρωση. Το διάβασα σε μικρό χρονικό διάστημα και λόγω της ζωντανής γραφής και λόγω του συναρπαστικού περιεχομένου. Ο συγγραφέας δημοσίευσε εδώ και είκοσι χρόνια πολλά έργα. Μιλούν οι μελετητές του για τη «θαυμαστή ικανότητα του Βαγγέλη Κούτα να εκθέτει με απλότητα, ηρεμία και σχεδόν θυμοσοφική διάθεση», «Ο Βαγγέλης Κούτας διαθέτει αφηγηματική…