Συντάκτης: Θανάσης Μουσόπουλος

Ο Κώστας Βάρναλης κατάγεται από την Ανατολική Ρωμυλία (ΑΡ) / Βόρεια Θράκη.(ΒΘ). Το Ρωμυλία είναι εξελληνισμός του τουρκικού Ρουμελί = χώρα των Ρωμαίων. Η περιοχή αυτή αποτελεί το βόρειο τμήμα της ενιαίας Θράκης, μια τεράστια κοιλάδα στην καρδιά της βαλκανικής. Από τα κλασικά χρόνια έχουμε κοντά στους παλαιότερους Θράκες και την ίδρυση πληθώρας σημαντικών ελληνικών αποικιών Σταδιακά υπάρχει πλήρης εξελληνισμός και αργότερα εκχριστιανισμός των κατοίκων. Στα χρόνια του Βυζαντίου πραγματοποιούν επιδρομές βουλγαρικά φύλα που πάντως αργότερα ενσωματώνονται και ζουν ειρηνικά με τους προηγούμενους κατοίκους της περιοχής. Κατά το 10ο αιώνα παρατηρούνται πάλι έντονες συγκρούσεις Βυζαντινών και Βουλγάρων. Κάτω όμως από…

Ο Eμμανουήλ Ροΐδης είναι πολύ γνωστός, όχι μόνο στην πατρίδα μας, για το μυθιστόρημά του «Πάπισσα Ιωάννα». [penci_related_posts dis_pview=”yes” dis_pdate=”no” title=”Εμμανουήλ Ροΐδης | Ανεπανάληπτος Μαέστρος του Λόγου (μέρος Ι)” background=”#eee” border=”” thumbright=”no” number=”1″ style=”grid” align=”none” withids=”7461″ displayby=”recent_posts” orderby=”rand”] Στην ενότητα αυτή, όμως, λίγα θα αναφέρουμε για το πολύ σημαντικό αυτό έργο του 19ου αιώνα, γιατί δίνουμε περισσότερο βάρος στα υπόλοιπα αφηγήματα / διηγήματά του. Τα αποσπάσματα που θα παραθέσουμε μας δείχνουν το ύφος και τη γλώσσα του. Ο συγγραφέας της Πάπισσας είχε από μικρός έρθει σε επαφή με την Ιταλία και την παράδοσή της. Εκμεταλλεύεται μια μεσαιωνική ιστορία (για…

Πολιτισμική ιστορία ή ο πολιτισμός ανήκει στην ιστορία; Θυμάμαι, με λύπη είναι η αλήθεια, τη φράση των δασκάλων μου στο σχολείο, δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, που όταν καθόριζαν την ύλη της ιστορίας για τις τελικές εξετάσεις, αφαιρούσαν τα κεφάλαια πολιτισμού, λέγοντας “αυτά δεν είναι ιστορία” ή “αυτά δεν είναι σημαντικά”. Αργότερα, ως ομιλητής είχα βάλει τίτλο “Αγώνες της Θράκης για ελευθερία” και μερικοί, μετά την ομιλία, μου παραπονέθηκαν γιατί είπα πολλά για τη λογοτεχνία, λόγια και λαϊκή, και τον πολιτισμό γενικά της Θράκης – ακολουθώντας ό,τι είχαν μάθει στο σχολείο – άλλο ιστορία και άλλο πολιτισμός. Μπορεί αυτές οι απόψεις να…

«Ζωή και Πόλεμος στη Θεσσαλονίκη του πρώτου παγκόσμιου πολέμου» Η νουβέλα «Οι 32 ώρες της Θεάς» του Νίκου Τακόλα Τον Νίκο Τακόλα και το έργο του τον γνώρισα πριν από λίγα χρόνια, όταν παρουσίασα το 2016 το μυθιστόρημά του «Το πέρασμα του Αρμένιου», για το οποίο τότε σημείωνα: «Είναι ένα κείμενο σύγχρονο, πολυεπίπεδο και επίκαιρο. Αν θα ήθελα να το χαρακτηρίσω με μια φράση θα έλεγα ότι είναι «Φιλοσοφική Οικολογία» με λογοτεχνικά χαρίσματα και κύρια χαρακτηριστικά την Αλληγορία και την Αντίστιξη». Ανέφερα ότι το έργο του είναι πολυεπίπεδο εννοώντας ακριβώς ότι υπάρχει πολιτική, οικονομική, οικολογική, φιλοσοφική προσέγγιση και…

Πολλές φορές και σε διάφορες περιστάσεις καταπιάστηκα, έγραψα και μίλησα όχι μόνο για τον πολιτισμό και το πολιτιστικό κίνημα στην περιοχή της Ξάνθης, αλλά και για τα πολιτιστικά ζητήματα της Θράκης γενικότερα. Για περισσότερο από τέσσερες δεκαετίες ένα από τα μελήματά μου είναι η προσέγγιση θεωρητικά και πρακτικά των θεμάτων και έργων πολιτιστικής υποδομής στην περιφέρειά μας – εννοώ πλέον την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη. Βέβαια, και η πολιτιστική κίνηση και ζωή με ενδιέφερε και με ενδιαφέρει, αλλά κυρίως αποσκοπώ στην παραγωγή και όχι στην κατανάλωση του πολιτιστικού αγαθού.  Στο κείμενό μου αυτό στηρίζομαι σε τρεις παλαιότερες τοποθετήσεις, προσαρμόζοντας τις…

Ο Παναγής Λεκατσάς γεννήθηκε στην Ιθάκη, στο χωριό Καλύβια της επαρχίας Σταυρού, γιος του Γεωργίου και της Μαριγώς. Προερχόταν από φτωχή και πολύτεκνη οικογένεια. Από νωρίς έδειξε ενδιαφέρον για τα γράμματα, ειδικότερα για την αρχαία ελληνική και τη ρωμαϊκή ιστορία, κλίση που ενθάρρυνε η μητέρα του και ο θείος του Γεράσιμος Λεκατσάς. Από το 1920 και για δύο χρόνια έζησε στην Αυστραλία, όπου είχε συγγενείς. Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα γράφτηκε στο Γυμνάσιο της Λευκάδας. Ολοκλήρωσε τα γυμνασιακά μαθήματα στην Κέρκυρα και γράφτηκε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από όπου δεν αποφοίτησε αν και έφτασε ως τις…

[penci_blockquote style=”style-2″ align=”none” author=”” text_size=”22″]Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα Φιλοσοφίας (21η Νοεμβρίου)[/penci_blockquote] Για την παγκόσμια ημέρα φιλοσοφίας, που φέτος γιορτάζεται την 21η Νοεμβρίου, σκέφτηκα να ασχοληθώ με τη σχέση φύσης και ανθρώπου και με τις σχετικές απόψεις και θεωρίες των ημερών μας. Στα νιάτα μου μελετούσα κλασικούς διανοητές. Το περίφημο βιβλίο του Κόνραντ Λόρετζ (Konrad Lorenz 1903-1989) «Τα 8 θανάσιμα αμαρτήματα του πολιτισμού μας» με είχε επηρεάσει ιδιαίτερα, με ευαισθητοποίησε όσον αφορά τις διαστάσεις που πρέπει να έχει η οικολογία. Τα τελευταία χρόνια, μελετώντας και διδάσκοντας τη νεότερη και σύγχρονη φιλοσοφία, ακολούθησαν και άλλες προσεγγίσεις μου, ιδιαίτερα στις φιλοσοφικές απόψεις…

Ο Κρυστάλλης κατηγορήθηκε από τους παλαιότερους λογοτεχνικούς κριτικούς ως άγονος αντιγραφέας του δημοτικού τραγουδιού, ως ένας απλός μιμητής. Ο Λίνος Πολίτης αντιτείνει: «Ακόμα και η χρήση των ιδιωματικών λέξεων, όταν δεν φτάνει στην υπερβολή, αποτελεί ένα πρόσθετο στοιχείο γοητείας και δείγμα τεχνίτη όχι κοινού» επιμένει ο Λ. Πολίτης. [penci_related_posts dis_pview=”yes” dis_pdate=”no” title=”Το έργο του Κώστα Κρυσταλλη (μέρος Ι)” background=”#eee” border=”” thumbright=”no” number=”1″ style=”grid” align=”none” withids=”7026″ displayby=”recent_posts” orderby=”rand”] Απ’ τους παλιότερους ο Κωστής Παλαμάς και ο Γρηγόριος Ξενόπουλος μιλούν επαινετικά για το έργο του Κρυστάλλη: Ο Κωστής Παλαμάς: «[Στα ποιήματα του Κρυστάλλη] πλέκουν στίχοι της δημώδους ποιήσεως και στίχοι…

Έγραψα ποιήματα που σχετίζονται με τον αγώνα του Πολυτεχνείου. Θα παραθέσω τρία από την πρώτη μου συλλογή «Ο ήλιος σκιάδιο» (έκδ. 1978, με ποιήματα 1967 – 1977): Τα ποιήματά μου αποπνέουν μια πίκρα ή ένα φόβο για εκμετάλλευση του αγώνα των νέων. Δυστυχώς πολλά επιβεβαιώθηκαν. 1. – Ανύποπτα χαμένος Θαμένος στις δάφνες κάτω Ένωσες την καρδιά σου Με τα χέρια του Σολωμού και του Κάλβου Για να γραφεί το καινούριο θούριο «για τη χαμένη τη γενιά του 73», Αν και πολύς ο κίνδυνος να γυρι- στεί και σήριαλ… 2. – Όταν δεν είχαμε ψωμί Για το ψωμί μιλούσαμε Όταν δεν…

Ήδη από το Νοέμβριο του 2017, πριν δύο χρόνια, στο κείμενό μου: «TO  ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΥΦΑΝΤΟ TOY ΒΑΣΙΛΗ ΤΑΒΟΥΛΤΣΙΔΗ» είχα αναφερθεί στα ποιήματα του συμπολίτη μας Βασίλη. Εντωμεταξύ τον θαυμάσαμε και ως υποκριτή στην παράσταση του έργου «Ματωμένος Γάμος» που παρουσίασε με τεράστια επιτυχία το Θέατρο Ανατολικά του Νέστου. Επίσης τον χαρήκαμε ως αναγνώστη στις δύο παρουσιάσεις των Ραψωδών της Ξάνθης. Τα σημειώνω τούτα τα πρόσθετα στοιχεία, για να τονίσω το γεγονός ότι άλλο «γράφω ποιήματα» και άλλο «είμαι ποιητής», πράγμα που είναι πιο σύνθετο και πολύπλευρο.   Ο Βασίλης Ταβουλτσίδης μού αφιέρωσε πριν από λίγο καιρό ολοκληρωμένη και συμπληρωμένη, με περισσότερα ποιήματα και ενότητες,…