Συντάκτης: Θανάσης Μουσόπουλος

Μιλώντας για την ελληνική μυθολογία, που συνδέεται ιδιαίτερα με τη Θράκη, σημειώσαμε ότι αναφέρεται στην αφήγηση μυθικών ιστορημάτων που δημιουργήθηκαν από τους αρχαίους Έλληνες και αφορούσαν τους θεούς και τους ήρωές τους, τη φύση του κόσμου και τις τελετουργικές πρακτικές της λατρείας τους. Οι πηγές της ελληνικής μυθολογίας είναι Λογοτεχνικές και Αρχαιολογικές. Ο Όμηρος, ο Ησίοδος, οι τραγικοί και λυρικοί ποιητές της κλασικής και μετακλασικής περιόδου είναι οι κύριες λογοτεχνικές πηγές. Τα ευρήματα των αρχαιολογικών ανασκαφών, οι απεικονίσεις σε αγγεία και άλλα αντικείμενα συμπληρώνουν επιβεβαιώνοντας ή όχι τις γραπτές πηγές. Για το χώρο της κλασικής Θράκης πολύ σημαντικό είναι το βιβλίο της αρχαιολόγου Δέσποινας Τσιαφάκη «Η Θράκη στην αττική…

Συναρπαστική η μυθολογία που ξεκινά ή αναφέρεται στη Θράκη. Τα πουλιά της Βιστονίδας έγιναν συναρπαστικοί μύθοι με ήρωες και ηρωίδες. Τα ποτάμια, έγιναν άγρια και ατίθασα άλογα. Ο πόλεμος και η δημιουργία ξεκινούσαν από τον αχανή χώρο της Θράκης, εξαπλώνοντας στη νότια Ελλάδα τα μυστήρια της ζωής και του θανάτου. Όλα τούτα αποτυπώνονται στα εικονογραφικά θέματα αγγείων και σε κείμενα πεζά και ποιητικά. Το 1998 εκδόθηκε το βιβλίο μου “Αγέρηδες και κύματα” (στις εκδ. Σπανίδη), σελ. 125. Όπως σημειώνω στον Πρόλογο του βιβλίου «Είναι ευχάριστο το γεγονός ότι οι σημαντικότεροι αρχαίοι Έλληνες λογοτέχνες, ποιητές και πεζογράφοι, μέσα στα έργα τους…

Δε σε ξεχνώ Γιώργο Ιωάννου – σαν σήμερα ξεκίνησες το μεγάλο ταξίδι στα 1985 – ανατολικοθρακιώτη θεσσαλονιέ – στο μπαλκόνι του Κόσμου παρατηρητή και καταγραφέα… Ξεκινάμε με ένα ποίημά του: Τ’ όνειρο που θα ’ρθη Δεν έχει πάλι ύπνο κι ακούει τα ρεμπέτικακαι τα σκυλιά που αγαπούν τους μεθυσμένους.Έκλεισε κι ο μπακάλης που πουλάει κρασί.Στα σπίτια περιμένουν οι γυναίκες.Το τραίνο πέρασε σφυρίζοντας· ο τελευταίος σεισμός. Τ’ όνειρο που θα ρθει κι απόψε, το φαντάζεται.Λιθογραφίες της Γενοβέφας, μυρωδιές, κρασίστο δρόμο της καρδιάς που τρίζει μες στην κούραση.Ξανθά παιδιά που πήρεν ο ύπνος με τα ρούχα τουςκαθώς περίμεναν τα βήματα του γυρισμού…

Τρεις μήνες περίπου μεγαλύτερος στην ηλικία είναι ο Μίκης Θεοδωράκης  (Χίος, 29 Ιουλίου 1925)  από τον Μάνο  Χατζιδάκι  (Ξάνθη,  23 Οκτωβρίου  1925). Αδιαφορώ – δεν έχει εξάλλου σημασία – ποιος είναι «μεγαλύτερος» στην ουσία της δημιουργίας τους! Το 2025 γιορτάζουμε τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μάνου και του Μάνου, που αποτελούν τους  δύο στυλοβάτες της σύγχρονης Μουσικής μας.  Ασχολήθηκα και δημοσίευσα βιβλία και για τους δύο.  Σε κείμενό μου για τη σχέση των δύο δημιουργών γράφω: «Και ο Μίκης και ο Μάνος από μικροί ασχολούνται με τη μουσική. Το ενδιαφέρον είναι ότι, νέοι  ακόμη,  συναντιούνται,  συνεργάζονται, αναπτύσσουν φιλία…

Σημειώνω από την αρχή, ότι δεν κατέχω την ιδιότητα ούτε του πολιτικού επιστήμονα ούτε του νομικού. Για τούτο με πολλή προσοχή κατά καιρούς, έχοντας υπόψη φιλοσοφικές και ιστορικές προσεγγίσεις, καταπιάνομαι με θέματα πολιτικά και νομικά. Παρόλο που η προσέγγιση φαντάζει ιστορική, έχει βαθύτατο φιλοσοφικό και ιδεολογικό χαρακτήρα. Θεωρώ χρήσιμο να σημειώσω ότι πολλές έννοιες που θεωρούμε δεδομένες, είναι απότοκος μιας μακραίωνης ιστορικής πορείας. Αν δούμε το απώτατο παρελθόν του Homo Sapiens, θα το διαπιστώσουμε ξεκάθαρα. Όσον αφορά την ιδιοκτησία, για παράδειγμα, αναφέραμε στο σχετικό άρθρο μας ότι ανάγεται στις δύο χιλιετίες προ Χριστού. Κατά ανάλογο τρόπο και η έννοια του…

Πολλά τα βιβλία του Γιώργου Σκαμπαρδώνη που εδώ και τριανταπέντε χρόνια συγκινούν το αναγνωστικό κοινό. Πολλές είναι οι επανεκδόσεις των έργων του. Πρόσφατα διάβασα το έργο του «Ήλιος με Ξιφολόγχες», το οποίο (κατά σύμπτωση;) αναφέρει ο φίλος συγγραφέας και όχι μόνο Στέφανος Τσιτσόπουλος στο μυθιστόρημά του «Η Ανθούλα Σταθοπούλου στην Εγνατία με νεύρα¨(εκδ. Αρμός, 2024), που θα παρουσιάσω στην Ξάνθη στις 14 του Φλεβάρη. Ο «Ήλιος με Ξιφολόγχες» είναι ένα σημαντικό έργο, αρκεί να αναφέρουμε ότι  πήρε Βραβείο Αναγνωστών Athens Voice, ενώ ήταν στη Βραχεία λίστα του περιοδικού  “Ο Αναγνώστης” και στη βραχεία λίστα The Athens Prize for Literature του…

Τον Παύλο Μάτεσι τον παρακολουθούσα κυρίως ως  θεατρικό συγγραφέα (Βιοχημεία, Η βουή, Η τελετή, Περιποιητής φυτών, Το φάντασμα του κυρίου Ραμόν Ναβάρο κ.ά.). Αυτό το διάστημα όμως, τον απόλαυσα και ως πεζογράφο, στο έργο «Ο παλαιός των Ημερών». Για το μυθιστόρημα αυτό διάβαζα: «Με τον Παλαιό των Ημερών, μυθιστόρημα εξίσου εκθαμβωτικό με τη Μητέρα του Σκύλου, επιβεβαιώνεται ότι ο Μάτεσις είναι ένας πολύ μεγάλος μυθιστοριογράφος…» L. Liban, L’Express, Παρίσι «Ο Παλαιός των Ημερών… έργο άξιο να τοποθετηθεί μεταξύ των καλύτερων της παγκόσμιας λογοτεχνίας…» A. M. SAMBRONI, La Marseillaise Ήμουν περίεργος – τι είναι αυτό το βιβλίο; Ένα εργοβιογραφικό σημείωμα στην…

Το 2023 μελέτησα και απόλαυσα το έργο της Μαρίας Ευθυμίου «Ρίζες και θεμέλια. Οδόσημα της ιστορίας του Ελληνισμού» σε συνεργασία με τον Μάκη Προβατά [7η έκδοση, Πατάκη]. Ήξερα ότι πριν δέκα χρόνια, το έτος 2013 τιμήθηκε με το Βραβείο Εξαίρετης Πανεπιστημιακής Διδασκαλίας εις μνήμην Β. Ξανθόπουλου – Στ. Πνευματικού. Το πρόσφατο αυτό έργο επιβεβαιώνει το Βραβείο και, σκέφτηκα, όπως λέμε «δάσκαλος του γένους», γιατί να μη πούμε «Μεγάλη Δασκάλα του Γένους» – το αξίζει. Θα παρουσιάσουμε πρώτα ένα σύντομο εργοβιογραφικό της σημείωμα και στη συνέχεια θα αναφερθούμε στο έργο «Ρίζες και θεμέλια. Οδόσημα της ιστορίας του Ελληνισμού». Η Μαρία Ευθυμίου…

Το 2024 συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα και την κατακρεούργηση της Κύπρου. Μια πληγή που μισόν αιώνα τώρα μένει ανοιχτή και μας πονάει. Σε παλιότερα και πρόσφατα δημοσιεύματά μου, αναφερόμενος στην ιστορία και στον πολιτισμό της Κύπρου, μιλώ και για τη σχέση του Ομήρου με το ελληνικό αυτό προπύργιο. Στο κείμενο «Θέματα Ιστορίας και Πολιτισμού της Κύπρου» (2024) περιλαμβάνεται ενότητα που έχει τίτλο «Ο Όμηρος για την Κύπρο». Παραθέτω την ενότητα, αφού προσθέσω εισαγωγικά μερικά επιπλέον στοιχεία. Θα παρουσιάσω συνοπτικά τις απόψεις τριών ερευνητών για τη σχέση Ομήρου – Κύπρου. Η Βασιλική Φραγκούδη – Msc Πολιτιστική Διαχείριση και Επικοινωνία, γράφει:…

Ένα σεβαστό και σημαντικό πρόσωπο, ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος είναι στην επικαιρότητα αυτές τις μέρες για λόγους υγείας. Ένας Ιεράρχης του οποίου την πορεία παρακολουθώ με ενδιαφέρον και θαυμασμό τουλάχιστον από το 1972, στα χρόνια της δικτατορίας. Ένα βιβλίο του που εκτίμησα αναφέρεται στην παγκοσμιοποίηση, με τίτλο «Παγκοσμιότητα και Ορθοδοξία». Το χρησιμοποίησα ως βοήθημα στο μάθημα της έκθεσης Ιδεών. Τιμώντας τον Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο θα παρουσιάσω το εν λόγω έργο του και στη συνέχεια θα παραθέσω ένα εργοβιογραφικό σημείωμα (από το Διαδίκτυο). «Παγκοσμιότητα και Ορθοδοξία», στο Οπισθόφυλλο του βιβλίου διαβάζουμε: «Τον τελευταίο καιρό όλο και περισσότερο γίνεται λόγος για την…