Το 2020, ο COVID-19 άγγιξε τις ζωές μας σχεδόν με κάθε τρόπο, παντού, καθώς οι χώρες μπήκαν σε κατάσταση αποκλεισμού και περιόρισαν τις μετακινήσεις των πολιτών τους για να περιορίσουν την εξάπλωση του ιού. Καθώς έκλειναν οι πόρτες και άρχιζε η απομόνωση, άρχισαν να αυξάνονται οι αναφορές για όλες τις μορφές βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών, δηλαδή για την ενδοοικογενειακή βία.
Η πανδημία της βίας κατά των γυναικών δεν είναι καινούργια. Ακόμη και πριν μας χτυπήσει ο COVID-19, σε παγκόσμιο επίπεδο, 243 εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια κακοποιήθηκαν από τους συντρόφους τους κατά το προηγούμενο έτος. Η πανδημία COVID-19 ενέτεινε τη βία, ακόμη και όταν οι υπηρεσίες υποστήριξης παραπαίουν και η πρόσβαση σε ουσιαστική βοήθεια γίνεται δυσκολότερη.
Ακούστε προσεκτικά τα θύματα
Όταν μια γυναίκα μοιράζεται την ιστορία της βίας, κάνει το πρώτο βήμα για να σπάσει ο κύκλος της κακοποίησης.
Εναπόκειται σε όλους μας να της δώσουμε τον ασφαλή χώρο που χρειάζεται για να μιλήσει και να ακουστεί.
Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι όταν συζητάμε περιπτώσεις σεξουαλικής βίας, η νηφαλιότητα, τα ρούχα και η σεξουαλικότητα του θύματος δεν έχουν σημασία.
Ο δράστης είναι ο μοναδικός λόγος για την επίθεση και πρέπει να φέρει μόνος του την ευθύνη.
Επικαλεστείτε την κατηγοριοποίηση των θυμάτων και αντιμετωπίστε την ιδέα ότι οι γυναίκες οφείλουν να αποφεύγουν καταστάσεις που μπορεί να θεωρηθούν “επικίνδυνες” σύμφωνα με τα παραδοσιακά πρότυπα.
Οι επιζώντες της βίας μιλούν περισσότερο από ποτέ και όλοι πρέπει να διαδραματίσουν το ρόλο τους για να διασφαλίσουν ότι θα μπορέσουν να δικαιωθούν.
Μην πείτε: “Γιατί δεν έφυγε;”.
Πείτε: “Σας ακούμε. Σας πιστεύουμε. Στεκόμαστε στο πλευρό σας”.
Διδάξτε την επόμενη γενιά και μάθετε από αυτήν
Τα παραδείγματα που δίνουμε στη νέα γενιά διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο σκέφτεται για το φύλο, τον σεβασμό και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ξεκινήστε από νωρίς συζητήσεις για τους ρόλους των φύλων και αμφισβητήστε τα παραδοσιακά στερεότυπα και τις ιδιότητες που αποδίδονται στους άνδρες και τις γυναίκες. Επισημάνετε τα στερεότυπα που τα παιδιά συναντούν διαρκώς, είτε στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, είτε στο δρόμο, είτε στο σχολείο, και ενημερώστε τα ότι δεν πειράζει να είναι διαφορετικά. Ενθαρρύνετε μια κουλτούρα αποδοχής.
Μιλήστε για τη συναίνεση, τη σωματική αυτονομία και την υπευθυνότητα σε αγόρια και κορίτσια και ακούστε επίσης τι έχουν να πουν για την εμπειρία τους από τον κόσμο. Ενισχύοντας τους νέους συνηγόρους με πληροφορίες και εκπαιδεύοντάς τους για τα δικαιώματα των γυναικών, μπορούμε να οικοδομήσουμε ένα καλύτερο μέλλον για όλους.
Πρόσκληση για απαντήσεις και υπηρεσίες κατάλληλες για το σκοπό
Οι υπηρεσίες για τους επιζώντες είναι βασικές.
Αυτό σημαίνει ότι τα καταφύγια, οι τηλεφωνικές γραμμές, η παροχή συμβουλών και όλη η υποστήριξη για τους επιζώντες της έμφυλης βίας πρέπει να είναι διαθέσιμα για όσους έχουν ανάγκη.
Θα πρέπει να πειστούν οι κρατικοί φορείς (κυβερνήσεις, δήμοι, περιφέρειες κ.ά.) να γεφυρώσουν τα κενά χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών, να διασφαλίσουν τη διατήρηση των βασικών υπηρεσιών για τους επιζώντες της βίας, να εφαρμόσουν μέτρα πρόληψης και να επενδύσουν στη συλλογή των δεδομένων που είναι απαραίτητα για την προσαρμογή και τη βελτίωση των σωτήριων υπηρεσιών για τις γυναίκες και τα κορίτσια.
“Διαβάστε” τα σημάδια της κακοποίησης και πώς μπορείτε να βοηθήσετε.
Υπάρχουν πολλές μορφές κακοποίησης και όλες μπορούν να έχουν σοβαρές σωματικές και συναισθηματικές επιπτώσεις. Αν ανησυχείτε για έναν φίλο σας που μπορεί να βιώνει βία ή να αισθάνεται ανασφαλής κοντά σε κάποιον, εξετάστε αυτά τα σημάδια και μάθετε τους τρόπους με τους οποίους μπορείτε να τον βοηθήσετε να βρει ασφάλεια και υποστήριξη.
Αν νομίζετε ότι κάποιος σας κακοποιεί, υπάρχει διαθέσιμη βοήθεια. Δεν είστε μόνοι. Αν θέλετε να μιλήσετε με έναν εκπαιδευμένο υποστηρικτή σε μια γραμμή βοήθειας, αναζητήστε την ή απαιτήστε πριν είναι αργά την δημιουργία της.
Ανοίξτε μια συζήτηση.
Η βία κατά των γυναικών και των κοριτσιών είναι μια παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαιωνίζεται εδώ και δεκαετίες.
Είναι διάχυτη, αλλά δεν είναι αναπόφευκτη, εκτός αν σιωπήσουμε.
Δείξτε την αλληλεγγύη σας στους επιζώντες και πού βρίσκεστε στον αγώνα για τα δικαιώματα των γυναικών, οργανώνοντας το προφίλ σας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τις 16 Ημέρες Ακτιβισμού – μπορείτε να κατεβάσετε πανό για το Facebook και το Twitter εδώ.
Στο Instagram, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το φίλτρο προσώπου του UN Women για να διαδώσετε το μήνυμα και να ενθαρρύνετε την κοινότητά σας να κάνει το ίδιο.
Εναντιωθείτε σε οποιαδήποτε κουλτούρα ενθαρρύνει τον βιασμό.
Η κουλτούρα του βιασμού είναι το κοινωνικό περιβάλλον που επιτρέπει την ομαλοποίηση και τη δικαιολόγηση της σεξουαλικής βίας, η οποία τροφοδοτείται από τις επίμονες ανισότητες μεταξύ των φύλων και τις στάσεις σχετικά με το φύλο και τη σεξουαλικότητα. Η ονομασία της είναι το πρώτο βήμα για την κατάλυση της κουλτούρας του βιασμού.
Καθημερινά έχουμε την ευκαιρία να εξετάζουμε τις συμπεριφορές και τις πεποιθήσεις μας για προκαταλήψεις που επιτρέπουν τη συνέχιση της κουλτούρας του βιασμού. Σκεφτείτε πώς ορίζετε τον ανδρισμό και τη θηλυκότητα και πώς σας επηρεάζουν οι δικές σας προκαταλήψεις και στερεότυπα.
Από τις στάσεις που έχουμε σχετικά με τις ταυτότητες φύλου μέχρι τις πολιτικές που υποστηρίζουμε στις κοινότητές μας, μπορούμε όλοι να αναλάβουμε δράση για να σταθούμε ενάντια στην κουλτούρα του βιασμού.
Νοιώστε κι εσείς για λίγο συν-υπεύθυνοι.
Η βία μπορεί να λάβει πολλές μορφές, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής παρενόχλησης στον χώρο εργασίας και στους δημόσιους χώρους.
Πάρτε θέση όταν βλέπετε τα ανάρμοστα σεξουαλικά σχόλια και τα σεξιστικά αστεία απέναντι στους άλλους.
Δημιουργήστε ένα ασφαλέστερο περιβάλλον για όλους, προκαλώντας τους συνομηλίκους σας να αναλογιστούν τη δική τους συμπεριφορά και μιλώντας όταν κάποιος ξεπερνά τα όρια, ή ζητώντας τη βοήθεια άλλων αν δεν αισθάνεστε ασφαλείς.
Όπως πάντα, ακούστε τα θύματα και βεβαιωθείτε ότι έχουν την κατάλληλη και ουσιαστική υποστήριξη που χρειάζονται.
(βασισμένο από το unwomen.org)