Συντάκτης: Θανάσης Μουσόπουλος

Ο τελευταίος συγγραφέας, που κυριολεκτικά απόλαυσα στο φετινό καλοκαίρι (2019) από τη σειρά «Η πεζογραφική μας παράδοση» των εκδόσεων Νεφέλη είναι ο Εμμανουήλ Ροΐδης. Τον γνώριζα, βέβαια, από την περιβόητη «Πάπισσα Ιωάννα». Για το έργο αυτό, μάλιστα, στο περιοδικό «Γιατί» των Σερρών του φίλου Βασίλη Τζανακάρη το 1986 είχα δημοσιεύσει την εργασία μου «Η τυπολογία και οι στόχοι του χιούμορ στην ‘Πάπισσα Ιωάννα’ του Εμμ. Ροΐδη». Διαβάζοντας τα διηγήματα του Ροΐδη (ας τα ονομάσουμε έτσι συμβατικά), μας δόθηκε η ευκαιρία να θαυμάσουμε ξανά τον κόσμο και τη γλώσσα του συγγραφέα. Να παρατηρήσω ότι η γλώσσα των κειμένων του 19ου αιώνα, από…

Σαν σήμερα στις 24 Ιουλίου 1879 έφυγε από τη ζωή το Αριστοτέλης Βαλαωρίτης – Φέτος είναι τα 200 χρόνια από τη γέννησή του. [Ένα κείμενό μου δημοσιευμένο στον Δρόμο της Αριστεράς] Ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης (1824 – 1879) ήταν επικός ποιητής του αρματολισμού – ένας από τους πιο διακεκριμένους Επτανήσιους ποιητές του 19ου αιώνα και πολιτικός. Γεννήθηκε στη Λευκάδα Ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης (1824 – 1879) «είναι βέβαια εφτανησιώτης, αλλά οι προσανατολισμοί του τον φέρνουν περισσότερο προς το δημοτικό τραγούδι και τον γαλλικό ρομαντισμό παρά προς τον Σολωμό και τα ιδανικά της Σχολής του. Οι σύγχρονοί του ετίμησαν υπερβολικά τον Βαλαωρίτη και την…

Η Τέχνη του Λόγου, ιδιαίτερα μάλιστα η Ποίηση, αποτελεί άριστο μέσο για τη διατύπωση οραμάτων και απόψεων κοινωνικού χαρακτήρα. Στο παρελθόν πολλές φορές παρουσίασα ποιητικά έργα με πολιτικά αιτήματα. Το 1990 στην εφημερίδα «Αγώνας» της Ξάνθης δημοσίευσα μια σειρά κειμένων με θέμα «Κοινωνική ποίηση του εικοστού αιώνα», που τα εξέδωσα και σε φωτοτυπημένο τεύχος. Αναφέρθηκα στην ποίηση της Παλαιστίνης, της Κύπρου, χωρών της Λατινικής Αμερικής και της Αφρικής, του Βιετνάμ, της Αρμενίας – περιοχών του πλανήτη που αγωνίστηκαν για να  αποκτήσουν την ανεξαρτησία  και ελευθερία τους. Κοινωνική ποίηση συναντούμε και σε σύγχρονους έλληνες και ελληνίδες δημιουργούς με το έργο των οποίων…

Συχνά, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, νιώθω την ανάγκη να εκφράσω τους προβληματισμούς και τις ενστάσεις μου σχετικά με το τι είναι και τι δεν είναι πολιτισμός. Ασχολούμενος με τα πολιτιστικά πάνω από μισόν αιώνα, κατανόησα ότι άλλο «πολιτιστική ζωή» και άλλο «πολιτιστική κίνηση». Θα μπορούσαμε επίσης να πούμε ότι άλλο «ψυχαγωγία» και άλλο «διασκέδαση». Θα παραθέσω κάποια στοιχεία και σκέψεις, που αναφέρονται και ανάγονται στους παραπάνω προβληματισμούς, σε σχέση κυρίως με την αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου. Θα επικαλεστώ τις απόψεις τριών παλαιοτέρων πνευματικών ανθρώπων, που ήταν άξιοι του όρου και του ρόλου τους. Ο Ε. Π. Παπανούτσος (1900 -…

Ο αείμνηστος Νίκος Τσούργιαννης ήταν ένας διακεκριμένος συμπολίτης που άφησε το στίγμα του στην περιοχή μας. Με δημοσιεύματα στην εφημερίδα «Εμπρός» μας είχε προκαλέσει ιδιαίτερο το ενδιαφέρον με τα γραφόμενά του. Και στη συνέχεια με τη δημοσίευση του βιβλίου «Ιστορίες από την Ξάνθη, την όμορφη πόλη», σελ. 156, 2022. «Υπήρξε άνθρωπος με γνώσεις, πρόσφερε στην κοινωνία, είχε κοινωνική και πολιτική δράση σα γνήσιος δημοκράτης, μέλος κι αυτός της μεγάλης οικογένειας του σπουδαίου συνεταιριστή Αλέξανδρου Μπαλτατζή. Ο Νίκος Τσούργιαννης, ο κυρ Νίκος μας, ο συγγραφέας μας που με την πένα του κατέγραψε τα ήθη, έθιμα, ευχάριστα και δυσάρεστα γεγονότα της ορεινής…

Είχα τη χαρά – και έκπληξη θα έλεγα – στις 16 Μαΐου 2024 να γνωρίσω από κοντά έναν σημαντικό νέο ποιητή της Θράκης, τον Μάρκο Τραϊτοράκη. Τη μέρα εκείνη, παρουσιάζοντας στο ΣΔΕ Κομοτηνής σε συνεργασία με τους σπουδαστές και σπουδάστριες του σχολείου την εκδήλωση «Σύγχρονη Θρακική Ποίηση – Ραψωδοί της Θράκης» στα πλαίσια των Ελευθερίων, ο Μάρκος μου χάρισε την πρώτη ποιητική του συλλογή «Τριάντα στιγμιότυπα». Χωρίς να το έχω προγραμματίσει, διάβασα τιμητικά ένα ποίημα από τη συλλογή, που μου άρεσε prima vista: Τέλος θητείας Ζωή μετά τα 28 / ανειδίκευτος με αγχώδεις διαταραχές περίοδος κατάρτισης και επανακατάρτισης / οι έμποροι της γνώσης…

Το 2024, με την ευκαιρία των 50 χρόνων από την Κυπριακή Τραγωδία, που συνεχίζει ως τις μέρες μας, φρονώ ότι η Λογοτεχνία αποτελεί έναν δείκτη σημαντικό, που πιστοποιεί τη διαχρονική παρουσία του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας.

Είμαι πολύ χαρούμενος για τη συμμετοχή μου στην παρουσίαση του δεύτερου λογοτεχνήματος της αγαπητής Φωφώς, όπως δεκαετίες τώρα την προσφωνώ. Βέβαια, στα βιβλία της παρουσιάζεται ως Φωτεινή, τονίζοντας τον λόγο της που διακρίνεται για καθαρότητα και ευκρίνεια, και δημιουργική βούληση. Κατ’ επανάληψη σημειώνω ότι η αξία του /  της δημιουργού αποδεικνύεται από το δεύτερο έργο του. Πριν, λοιπόν, αναφερθώ στη νουβέλα «Αλίκτυπο ταξίδι» του 2024, θα παρουσιάσω συνοπτικά το πρώτο βιβλίο της Φωτεινής με τον τίτλο  «Φιλιά στον καθρέφτη», σελίδες 116, του 2023, στις εκδόσεις επίσης Σπανίδη και στο τυπογραφείο Τελεία + Παύλα που διακρίνεται για αισθητική πληρότητα. «Φιλιά στον…

Σε λίγες μέρες έχουμε εκλογές για την Ευρώπη, για το Ευρωκοινοβούλιο. Πολύ λίγα ακούμε για προγράμματα και οράματα περί την Ευρώπην… Μου κάνει ιδιαίτερη εντύπωση αυτή η αλαλία, τη στιγμή μάλιστα που τονίζεται ο κίνδυνος να αναδειχθεί η Ακροδεξιά σημαντική δύναμη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο παρελθόν με κείμενά μου προσπάθησα να απαντήσω στο ερώτημα «Ποια Ευρώπη θέλουμε;». Λίγες σκέψεις θα επαναλάβουμε, απευθυνόμενοι κυρίως στους νεότερους, για την Ιστορία της Ενωμένης Ευρώπης. Η Μεταπολεμική γενιά μεγάλωσε με το όραμα της Ενωμένης Ευρώπης. Φανταζόμασταν πως η Ευρώπη θα γίνει κάτι σαν τις Ενωμένες Πολιτείες της Αμερικής, με τη διαφορά ότι αυτές θα…

Η Άλωση της Πόλης στις 29 Μαΐου 1453 αποτελεί ένα ορόσημο στην πορεία όχι μόνο του Ελληνισμού αλλά και όλης της ανθρωπότητας. Στο κείμενό μας θα αναφερθούμε αρχικά στο γεγονός της Άλωσης,  όπως το παρουσιάζει στο βιβλίο της «Εάλω η Πόλις» η Πολίτισσα Τατιάνα Σταύρου (1899 Κωνσταντινούπολη – 1990 Αθήνα), ενώ στο δεύτερο μέρος θα δούμε την πορεία της Θράκης. ΕΑΛΩ Η ΠΟΛΙΣ Είτανε Τρίτη, δύο ώρες πριν να φέξει, 29 Μαΐου 1453. Το πρώτο κύμα — πενήντα χιλιάδες κορμιά — ρίχτηκε από την πιο ψηλή γωνία του τριγώνου, το παλιό παλάτι του Πορφυρογέννητου ίσαμε κάτω την κατηφοριά, στην κοιλάδα του…