Συντάκτης: Θανάσης Μουσόπουλος

Ένα εμβληματικό πρόσωπο της λογοτεχνίας και του πολιτισμού της Ξάνθης και της Θράκης γενικότερα, η Κατίνα Βέικου Σεραμέτη συμπληρώνει φέτος τριάντα χρόνια από τη φυγή της. Η ζωή της και το έργο της συμπίπτει μάλιστα με τον εορτασμό των 100 χρόνων Ελεύθερης Ζωής της Ξάνθης (1919 – 2019). Η Κατίνα Βέικου γεννήθηκε στους Επιβάτες της Ανατολικής Θράκης το 1912. Εκεί στα Αρχιγένεια Εκπαιδευτήρια ξεκινά το σχολείο, ενώ με την ακούσια προσφυγιά βρίσκεται στο Βόλο, το 1924 δημιουργούνται οι Νέοι Επιβάτες στη Θεσσαλονίκη, στο Θερμαϊκό, όπου εγκαθίστανται και εκεί ολοκληρώνει το σχολείο. Στο διάστημα 1926-1932 φοιτά στο «εξατάξιο διδασκαλείο Θεσσαλονίκης» και…

Τον Θωμά Βουγιουκλή  τον γνωρίζω εδώ και σαράντα πέντε χρόνια,  στον επιστημονικό, στον πολιτιστικό και στον ποιητικό στίβο. Όσα χρόνια υπάρχει και λειτουργεί το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης τόσα χρόνια είναι εδώ και ο Θωμάς, με παρουσία και δράση όχι μόνο στην επιστήμη, μα και στην κοινωνία. Δρων πολίτης.  Τώρα θα πω δυο λόγια για την ποίησή του, για την οποία έχω μιλήσει πολλές φορές στο παρελθόν. Η πρώτη του συλλογή είναι “Ανάσες, παρεξηγήσεις” 1980. Ακολουθούν : 1985, Απόπειρες … γραφής ποιημάτων – 1990, Τραγούδια – 1990, Κωδικοί ή Homo Informatıcus – 1997, Με τα αίματα του Αίμου – 2006, ΙΟΙ ΟΙ ΙΟΙ – 2007,…

Κατά καιρούς δημοσιεύω κείμενα με πολιτικό περιεχόμενο, σημειώνω όμως από την αρχή ότι: «Δεν κατέχω την ιδιότητα ούτε του πολιτικού επιστήμονα ούτε του νομικού. Για τούτο με πολλή προσοχή κατά καιρούς, έχοντας υπόψη φιλοσοφικές και ιστορικές προσεγγίσεις, καταπιάνομαι με θέματα πολιτικά και νομικά». Να προσθέσω σε τούτο το άρθρο, που χρησιμοποιώ έναν βιολογικό όρο, ότι βέβαια δεν είμαι βιολόγος, ούτε έχω ιδιαίτερη εξοικείωση με τη σύγχρονη αυτή επιστήμη ούτε με την κοινωνιολογία. Μου άρεσε ο όρος και για τούτο τον χρησιμοποιώ ως αφετηρία στη σκέψη μου. Από τα αρμόδια βιβλία αντιγράφω τους σχετικούς ορισμούς. Ενδογαμία – συνήθεια ή παράδοση που…

Η Ελένη Δημητριάδου Εφραιμίδου (γεννήθηκε στην Ξάνθη)  είναι ένα δημιουργικό πρόσωπο που ασταμάτητα δραστηριοποιείται κοντά τέσσερες δεκαετίες στον πολιτισμό και στα γράμματα. Τώρα ελάχιστα σχόλια για την ποίησή της. Όταν το 2014 συντόνιζα την παρουσίαση της ποιητικής της συλλογής «Δωριείς και Ξυλοκόποι» είπα: «Από τις πρώτες της συλλογές ‘’Εγένετο’’ 1987 και ‘’Εγώ κι ο Φαίδρος’’ 1990 ήμουν πεισμένος ότι πρόκειται για ποιήτρια αξίας. Και στη συνέχεια οι επόμενες συλλογές ‘’Του καιρού και της ήττας’’ (1999) και ‘’Πόλη μου σαν το ρόδο’’ (2001) επιβεβαίωσαν του λόγου το αληθές. Το 2009 η Ελένη Δημητριάδου Εφραιμίδου εξέδωσε τη συλλογή ‘’Σκιά είναι’’. Τότε έλεγα: ‘’Από συλλογή…

Κάθε κοινωνία, μικρή ή μεγάλη, έχει κάποιους δείκτες που βοηθούν  – όσοι ζουν μέσα στην κοινωνία αυτή να καθορίζουν το βηματισμό τους και την πορεία τους – όσοι ζουν εκτός της συγκεκριμένης κοινωνίας ή εποχής να κρίνουν το βαθμό εξέλιξης αυτής της συγκεκριμένης συσσωμάτωσης ανθρώπων. Κατεξοχήν σημαντικοί είναι οι δείκτες που αναφέρονται στην τέχνη και γενικότερα στο χώρο του πνεύματος. Η τέχνη του λόγου εξακολουθεί να είναι το δημιουργικότερο εφεύρημα του ανθρώπου. Η Ξάνθη ευτύχησε από τα τέλη του 19ου αιώνα να έχει μια σειρά από πνευματικούς ανθρώπους που διαμόρφωσαν το πρόσωπο της πόλης, στηρίζοντας έτσι το παρόν και το μέλλον της…

Τον ποιητή και φίλο Κώστα Ταβουλτσίδη τον γνώρισα πριν από εικοσιτέσσερα χρόνια. Χρόνια γεμάτα ποίηση και αγωνία. Από την πρώτη στιγμή κατάλαβα ότι είναι ένας ποιητής με ποιητική – άρα επικίνδυνη – ζωή. Υπάρχουν αυτοί που γράφουν ποιήματα και αυτοί που είναι ποιητές. Δεν ταυτίζονται αναγκαστικά. Ξέρετε υπάρχουν και καλοί ποιητές και ποιήτριες που ξυπνάνε κάθε πρωί νωρίς, κάθονται στο γραφείο τους και γράφουν ποιήματα. Κολλάνε ένσημα στην ποίηση. Αυτό είναι το ένα ρεύμα της ποίησης και, εν γένει, της δημιουργίας. Το άλλο ρεύμα της ποίησης είναι, θα έλεγα, αυτοί που είναι σαλοί με την ποίηση Το άλλο…

Ομολογώ ότι έχω μια προκατάληψη απέναντι στα λεγόμενα best seller / ευπώλητα βιβλία και όσα γίνονται ταινίες ή τηλεοπτικές σειρές. Σε αυτή την κατηγορία ανήκει το έργο της Βικτόρια Χίσλοπ «Το Νησί». Το διάβασα με ευχαρίστηση – όταν αγαπημένοι μου το απολάμβαναν διαβάζοντάς το και εγώ περίμενα στη σειρά για να το παραλάβω. Στην τελευταία σελίδα ξεχώρισα το παρακάτω απόσπασμα που είναι και ο τίτλος αυτού του κειμένου μου: «Όταν κάθισα και άκουσα τη Φωτεινή να περιγράφει την οικογένειά σου και το τι πέρασε, αυτό που μου έκανε πραγματικά εντύπωση ήταν το πόσο δυνατά αγαπούσε ο ένας τον άλλον. Και…

Κεντρικό ρόλο στον ποιητικό ουρανό του Τάσου Λειβαδίτη παίζει το παιδί και η παιδικότητα. Όπως σημειώνει ο μελετητής του Μπάμπης Χαραλαμπόπουλος «Το ταξίδι αυτό της παιδικής ψυχής είναι το ταξίδι του ίδιου του ποιητή που ποτέ δεν εξαγόρασε τα οράματα του ακόμα και την πανάκριβη εσωτερική ανησυχία του με θέσεις, αξιώματα ή καλλιτεχνική προβολή». Θα ακούσουμε τον ίδιο τον Τάσο Λειβαδίτη: «…ω, παιδικότητα: αιώνια αμετάφραστη / κι ο θεός που απ’ τις /δακρυσμένες προσευχές των παιδιών που φοβούνται τη νύχτα / φτιάχνει τις πρώτες γαλάζιες γραμμές της μέρας που στέλνουν /την ελπίδα στους ναυαγούς». Hμερολόγιο ήσυχο στον τοίχο, μια…

Απόσπασμα από το βιβλίο του Θανάση Μουσόπουλου Τάσος Λειβαδίτης 1922 – 1988: Ο Ραψωδός του Ανθρώπου (εκδ. Τελία και Παύλα, Ξάνθη, 2018). Ένα από σημαντικότερα δημιουργήματα του ανθρώπου είναι η Τέχνη. Η Ιστορία του ανθρώπου ξεκινά από τη στιγμή που ανακαλύπτεται η γραφή. Η Τέχνη ξεκινά πολύ πριν, από τη στιγμή που ο άνθρωπος χάραζε απλές γραμμές στους βράχους. Είναι πολύ σημαντικό να θελήσει  ο άνθρωπος να δηλώσει την παρουσία του, να κρατήσει στη μνήμη τις πράξεις και τα όνειρά του, να χαράξει την αιωνιότητά του. Πέρασαν χιλιάδες χιλιάδων χρόνια και αιώνες αιώνων της ανθρώπινης παρουσίας στον πλανήτη γη.…

Και παλιότερα και πρόσφατα ασχολήθηκα με τον εβρίτη δημιουργό  Αυγερινό  Μαυριώτη. Είχα την τιμή και χαρά να μιλήσω για τον έργο του κατά τη βράβευσή του στην Αλεξανδρούπολη με το Βραβείο Πολιτισμού από την ΕΠΟΦΕ. Στην εκδήλωση αυτή μίλησα με θέμα «Ο ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΜΑΥΡΙΩΤΗΣ και η μυστική γέφυρα». Ο Αυγερινός, εκτός από τα πεζά και λαογραφικά του έργα, από το 1990 ως το 2014 εξέδωσε 19 ποιητικές συλλογές, με τις οποίες καταπιάστηκα στην παραπάνω εισήγησή μου, όπως και σε παλιότερες προσεγγίσεις μου. Κατά τη συνάντησή μας στην Αλεξανδρούπολη μου χάρισε έναν ζωγραφικό του πίνακα  που απεικονίζει την Αρμενική εκκλησία Διδυμοτείχου…