Συντάκτης: Θανάσης Μουσόπουλος

Λαογραφικά στοιχεία στη Θρακική και Ξανθιώτικη Λογοτεχνία (Μέρος 4) [penci_related_posts dis_pview=”yes” dis_pdate=”no” title=”Λαογραφικά στοιχεία στη Θρακική και Ξανθιώτικη Λογοτεχνία (μέρος 1)” background=”#eee” border=”” thumbright=”no” number=”1″ style=”grid” align=”none” withids=”9077″ displayby=”recent_posts” orderby=”rand”]   ΚΑΤΙΝΑ ΒΕΪΚΟΥ ΣΕΡΑΜΕΤΗ (1912 – 1989) Η Κατινίτσα, όπως την αποκαλούσαν  οι  οικείοι της, από μικρή γράφει, δημιουργεί και προσφέρει. Πρόσφυγας από τους Επιβάτες της Ανατολικής Θράκης συλλέγει λαογραφικό υλικό της πατρίδας της, ενώ αργότερα ασχολήθηκε με την καταγραφή  ποικίλου υλικού Επιβατών και Ξάνθης, στην οποία εγκαθίσταται (μετά τις σπουδές της) το 1932. Το 1952 τιμήθηκε με το πρώτο βραβείο της “Εν Αθήναις Γλωσσικής Εταιρείας” για την μελέτη της ΕΠΙΒΑΤΕΣ : Ιστορία,…

Το Σύνθημα του Μουράτη Κοροσιάδη Φιλοσοφικές διαστάσεις καθημερινής χρήσης στο βιβλίο  «Το Σύνθημα» του Μουράτη Κοροσιάδη. Φιλοσοφικές διαστάσεις Οι φιλοσοφικές σπουδές καθόρισαν τον τρόπο που διαβάζουμε τη λογοτεχνία και συμμετέχουμε   στη ζωή και στην τέχνη. Ήδη το 1972 στο πρώτο μου βιβλίο για Νίτσε και Καζαντζάκη κάνω διάκριση ανάμεσα στη φιλολογική και φιλοσοφική προσέγγιση. Τότε, λέγοντας φιλοσοφία διευκρίνιζα ότι κατά τη γνώμη μου είναι «η  λειτουργία του στοχασμού που προσπαθεί να συλλάβει ό,τι βαθύτερο και ουσιαστικότερο περικλείνεται στον αγώνα του ανθρώπου πάνω στη γη και όταν οι συλλήψεις αυτές του στοχασμού λειτουργούν και ανελίσσονται στην κοινωνία». Σε νεότερα κείμενά μου…

Βλαχογιάννης Γιάννης  (1867 – 1945) ΚΑΙ ΤΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ ΤΟΥ (μέρος 2ο) [penci_related_posts dis_pview=”yes” dis_pdate=”no” title=”Δυο αιώνες από την επανάσταση του 1821: ο Γιάννης Βλαχογιάννης και τα διηγήματα του (μέρος 1)” background=”#eee” border=”” thumbright=”no” number=”1″ style=”grid” align=”none” withids=”9383″ displayby=”recent_posts” orderby=”rand”] Βλαχογιάννης και Διήγημα Το 1893 κυκλοφόρησε το βιβλίο «Ιστορίες του Γιάννη Επαχτίτη και άλλα διηγήματα». Έπαχτος είναι λαϊκό όνομα της Ναυπάκτου, από κει και το ψευδώνυμο του Βλαχογιάννη, που το κανονικό του επώνυμο είναι Βλάχος. Τη χρονιά που κυκλοφόρησε η συλλογή ο Κωστής Παλαμάς έγραψε στην «Εστία» ένα κείμενο σχετικό με τη συλλογή, το οποίο περιέχεται στην…

Γιάννης Βλαχογιάννης (1867 – 1945) και τα διηγήματα του (μέρος 1) Το περασμένο καλοκαίρι το αφιέρωσα στην πεζογραφία μας, και μάλιστα στα διηγήματα αξιοποιώντας τη σειρά των εκδόσεων Νεφέλη «Η πεζογραφική μας παράδοση». Ο τόμος που με συγκίνησε ιδιαίτερα είναι του Γιάννη Βλαχογιάννη «Ιστορίες του Γιάννου Επαχτίτη και άλλα διηγήματα» (σελ. 158 + κείμενο σχετικό του Κωστή Παλαμά, σελ. 159 – 169). Γιάννης Βλαχογιάννης Τον Γιάννη Βλαχογιάννη τον γνωρίζω κυρίως για τη διάσωση και έκδοση των Απομνημονευμάτων του στρατηγού Μακρυγιάννη, αλλά και για άλλα κείμενα του Αγώνα, που αν δεν φρόντιζε αυτόβουλα ο ίδιος θα χάνονταν, μεγάλος εθνικός…

Λαογραφικά στοιχεία στη Θρακική και Ξανθιώτικη Λογοτεχνία (μέρος IV) [penci_related_posts dis_pview=”yes” dis_pdate=”no” title=”Λαογραφικά στοιχεία στη Θρακική και Ξανθιώτικη Λογοτεχνία (μέρος 1)” background=”#eee” border=”” thumbright=”no” number=”1″ style=”grid” align=”none” withids=”9077″ displayby=”recent_posts” orderby=”rand”] Περνούμε στους νεότερους θρακιώτες και θρακιώτισσες λογοτέχνες που συνδέονται πλέον με την ελληνική Θράκη, με την ευκαιρία μάλιστα των 100 χρόνων ελεύθερης ζωής. Λαογραφικά στοιχεία στη Θρακική και Ξανθιώτικη Λογοτεχνία ΚΩΣΤΑΣ ΘΡΑΚΙΩΤΗΣ (1909 – 1994) Γεννήθηκε στην Αλεξανδρούπολη και πέθανε στην Αθήνα. Το πραγματικό του όνομα ήταν Θαλής Προδρόμου. Σπούδασε φιλολογία στην Αθήνα και εργάσθηκε σαν εκπαιδευτικός. Το πλούσιο, γεμάτο αγάπη για τον απλό άνθρωπο…

Ελένη Δημητριάδου Εφραιμίδου: Διηγήματα  πολυεπίπεδης γραφής  για τη βουλγαρική κατοχή: «Γκέρα» Χάρηκα ιδιαίτερα διαβάζοντας και ξαναδιαβάζοντας εδώ και έναν μήνα το πρόσφατα εκδομένο βιβλίο της φίλης Ελένης Δημητριάδου Εφραιμίδου, με τον τίτλο «Γκέρα», σελ. 196, εκδόσεις Σαιξπηρικόν, που περιέχει εικοσιοκτώ διηγήματα αναφερόμενα στη βουλγαρική κατοχή της Θράκης κατά τη διάρκεια του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου. Τα αφηγήματα είναι σύνθετα και πολυεπίπεδα. Όπως σημείωσα σε πρόσφατο κείμενό μου «Θεωρώ ότι είναι μια σοβαρή κατάθεση της Ελένης, που αφήνει πολλά περιθώρια να διαβαστεί και ως ένα τεκμήριο λαογραφικής καταγραφής». Η συγγραφέας παντρεύει τη δική της αφηγηματική και γλωσσοπλαστική βούληση με τις πληροφορίες –…

Μικρές ιστορίες για το μεγάλο μας κόσμο της Δήμητρας Πυργελή Μικρές ιστορίες… Η Δήμητρα Πυργελή στο πρόσωπό της συνθέτει και συνδυάζει πολλούς ρόλους, ομόκεντρους στο βιβλίο. Βιβλίο για μικρούς και για μεγάλους. Πάντοτε πίστευα ότι το καλό γραπτό δεν έχει ηλικία, ούτε απευθύνεται σε ορισμένη ηλικιακή ομάδα. Όλοι / όλες, ο καθένας, η καθεμιά κάτι ρουφά από το γραπτό κείμενο. Τα τελευταία χρόνια διαβάζοντας βιβλία για μικρές ηλικίες έζησα πολλές απολαυστικές ώρες ανάγνωσης. Θα σας μιλήσω σήμερα φυλλομετρώντας το βιβλίο της Δήμητρας Πυργελή «Μικρές ιστορίες για το μεγάλο μας κόσμο», εικονογράφηση: Δήμητρα Ψυχογιού, εκδόσεις Παρρησία, 2014, σελ. 47. Πρόκειται…

Ο γκρεμιστής ένα ποίημα του  Κωστή Παλαμά για τον Ίωνα Δραγούμη Ένα αγαπημένο μου ποίημα του Κωστή Παλαμά είναι “Ο γκρεμιστής” αφιερωμένο στον Ίωνα Δραγούμη, γραμμένο το 1907. Και ο Κωστής Παλαμάς και ο Ίων Δραγούμης αποτελούν εμβληματικές προσωπικότητες στις αρχές του 20ου αιώνα. Ίων Δραγούμης Ο Ίων (Ιωάννης) Δραγούμης (Αθήνα, 1878 – Αθήνα, 31 Ιουλίου 1920) ήταν Έλληνας διπλωμάτης, πολιτικός και λογοτέχνης. Με το έργο του άσκησε σημαντική επιρροή στη διαμόρφωση της ελληνικής ιδεολογίας των αρχών του εικοστού αιώνα. Μέσα στο ασταθές πολιτικό κλίμα που ακολούθησε την απόπειρα δολοφονίας του Ελευθέριου Βενιζέλου στο Παρίσι, συνελήφθη και τελικά…

Κείμενα Θρακιωτών Λογοτεχνών Λαογραφικά στοιχεία στη Θρακική και Ξανθιώτικη Λογοτεχνία (μέρος 2)     Κείμενα Θρακιωτών Λογοτεχνών Θα προσπαθήσουμε μέσα από πρόσθετα εργοβιογραφικά στοιχεία και κάποια αποσπάσματα να προσεγγίσουμε τους θρακιώτες / θρακιώτισσες λογοτέχνες που αναφέραμε σε προηγούμενο άρθρο. Κείμενα Θρακιωτών Λογοτεχνών. [penci_related_posts dis_pview=”yes” dis_pdate=”no” title=”Λαογραφικά στοιχεία στη Θρακική και Ξανθιώτικη Λογοτεχνία (μέρος 1)” background=”#eee” border=”” thumbright=”no” number=”1″ style=”grid” align=”none” withids=”9077″ displayby=”recent_posts” orderby=”rand”] ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΙΖΥΗΝΟΣ (1849 – 1896)  To 1873 το Σεπτέμβρη, παλικάρι εικοσιτεσσάρων  πρωτοέρχεται στην Αθήνα. Είχε ήδη μια περιπετειώδη ζωή.  Στα μεταγενέστερα λαογραφικά του γραπτά όπως «Οι Καλόγεροι και η λατρεία του Διονύσου στη Θράκη», αλλά και η «Πρωτομαγιά»,…

Η πρώτη Ελληνίδα διηγηματογράφος η Κωνσταντινουπολίτισσα Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου  (1867 – 1906) ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ Η Κωνσταντινούπολη Η Κωνσταντινούπολη αποτελεί από την ίδρυσή της έναν πνευματικό χώρο κυοφορίας τέχνης και λόγου. Παραλείπουμε τους έντεκα αιώνες της βυζαντινής οικουμένης και τους πρώτους αιώνες της οθωμανικής κατοχής και περνούμε στον 19ο αιώνα. Στη “Συνοπτική Ιστορία Θρακικής Λογοτεχνίας” (1982), γράφω σχετικά ‘Η Κωνσταντινούπολη ανάδειξε μια ολόκληρη σειρά λογοτέχνες και σχολές, με βασικότερη τη Φαναριώτικη Σχολή. Από εδώ ξεκινούν θεατρικοί συγγραφείς του διαφωτισμού, ποιητές της πρώτης Αθηναϊκής Σχολής, δημοσιογράφοι, πεζογράφοι, συγγραφείς (…). Οι περισσότεροι από τους κωνσταντινουπολίτες λογοτέχνες συνέχισαν τη…