Συντάκτης: Θανάσης Μουσόπουλος

1600 ώρες χωρίς τον φίλο και συνοδοιπόρο Γιώργο Κολλάρο… Γιώργος Κολλάρος Τους φίλους τους μετρούμε με τις ώρες και τις στιγμές. Η παρουσία τους είναι φωτεινή, χωρίς χρόνο, διάχυτη στο διάστημα. Η απουσία τους όμως βαριά, δεν χωράει σε σταθμά και σε μέτρα. Πληγές απανωτές, λόγια ανείπωτα. Έφυγε τις μέρες που ήμασταν κλεισμένοι. Έφυγε χωρίς δίπλα του τους πολλούς φίλους, συντρόφους και συνοδοιπόρους του. Ο Γιώργος Κολλάρος. Τον Γιώργο τον ήξερα από τότε που ήρθε φοιτητής στην Ξάνθη, 1974. Τότε ήταν πιο λίγοι οι φοιτητές και, όσοι είχαν τη διάθεση να πάρουν μέρος στα πράγματα της πόλης, γίνονταν…

Μυθολογικός πλούτος της Θράκης Μυθολογικός πλούτος της Θράκης Στην εισήγησή μου τούτη θα επιχειρήσω να προσεγγίσω τη Θράκη μέσα από τη μυθολογία. «Μυθολογικός πλούτος της Θράκης» ο τίτλος που υπερβολικά φιλόδοξα έδωσα στο κείμενό μου. Και ο διαθέσιμος χρόνος ανάπτυξης είναι πολύ λίγος και ο χώρος του θέματος και της Θράκης αχανής. Τι εννοούμε λέγοντας σήμερα «μυθολογία»; Υπάρχει σύγχρονη μυθολογία; Ο Ταρζάν παλιότερα, στη συνέχεια ο Φρανκεστάιν, ο Άρχοντας των Δακτυλιδιών στις μέρες μας παράγουν μύθους, που έχουν λιγότερο ή περισσότερο ιδεολογικό και φιλοσοφικό υπόβαθρο και ικανοποιούν ανάγκες του σημερινού κοινού. Η επιστημονική φαντασία και η λογοτεχνία του…

Τέχνη του  λόγου στη Θράκη  – αφιέρωμα στα 100 χρόνια ελεύθερης Θράκης Τέχνη του  λόγου στη Θράκη Στο κείμενό μου αυτό επιδιώκω πολύ συνοπτικά να μιλήσω για την Τέχνη του λόγου στη Θράκη κατά τους δύο τελευταίους αιώνες. Γιατί, μιλώντας για την εκατονταετηρίδα ελεύθερης ζωής 1919/20 – 2019/20 της νοτιοδυτικής Θράκης (Ξάνθης, Ροδόπης, Έβρου), οφείλεις να πας ένα αιώνα πριν, να εξετάσεις την ενιαία Θράκη, ώστε να φωτίσεις  πλευρές της θρακικής ιστορίας και πολιτισμού όχι αποκλειστικά στην ελληνική Θράκη, αλλά σε περιοχές που ζούσαν ή ζουν Θράκες και Θράσσες σε όλο τον πλανήτη. Στο Επίμετρο της εργασίας …

Ποντίων μνήμες – ψυχές ανθρώπων Η μνήμη δεν συνεπάγεται εκδίκηση. Η μνήμη σημαίνει επικοινωνία ψυχών. Ποντίων μνήμες Πολλές φορές είπα και έγραψα ότι οι Πόντιοι μού είναι ιδιαίτερα αγαπητοί για πολλούς λόγους. Η ιστορία και ο πολιτισμός τους που είναι ζωντανός στις δύσκολες μέρες μας, η γλώσσα και εν γένει η δημιουργικότητά τους με συγκίνησαν συχνά κατά το παρελθόν. Μια φορά το χρόνο προβάλλεται το αίτημα της μνήμης: 19η Μαΐου 1919. Το 2008 είχα την τιμή και την ευθύνη της επιμέλειας του πολύ σημαντικού τόμου «Διαδρομές Ποντίων», αφιερωμένου στη μνήμη του Γιώργου Ταβουλτσίδη. Με την ευκαιρία της…

Κωστής Παλαμάς και Γιώργος Θεοτοκάς Κωστής Παλαμάς και Γιώργος Θεοτοκάς Ο Κωστής Παλαμάς έγραψε χιλιάδες σελίδες με ποίηση, δοκίμια, πεζά. Το κυριότερο χαρακτηριστικό του η αγάπη προς τους νέους, η παρακολούθηση της ελληνικής, ευρωπαϊκής και παγκόσμιας πνευματικής και πολιτιστικής ζωής. Το 1929 σε ηλικία 24 ετών ο Γιώργος Θεοτοκάς (1905 – 1966) εξέδωσε το ριζοσπαστικό βιβλίο του «Ελεύθερο Πνεύμα» που ήταν μια τομή – μια αρχή για τον καινούριο κόσμο. Αρκετά στοιχεία σχετικά με το βιβλίο διαβάζουμε στο εμπεριστατωμένο έργο της Βενετίας Αποστολίδου «Ο Κωστής Παλαμάς ιστορικός της νεοελληνικής λογοτεχνίας», σελ. 478, εκδ. Θεμέλιο, 1992. Για το «Ελεύθερο…

Το πραγματικό ανάστημα του Κωστή Παλαμά Το πραγματικό ανάστημα του Κωστή Παλαμά Τις τελευταίες δεκαετίες υπάρχει μια επανεκκίνηση θα λέγαμε των παλαμικών σπουδών. Ο Κωστής Παλαμάς και το πολυσέλιδο και ποικίλο έργο του γίνεται πλέον αντικείμενο ειδικών επιστημονικών μελετών, από τη λογοτεχνική περάσαμε πλέον στη φιλολογική ανάλυση και τεκμηρίωση. To 2016 στις Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης κυκλοφόρησε ο εξαίρετος τόμος «Εισαγωγή στην ποίηση του Παλαμά – Επιλογή κριτικών κειμένων», με επιμέλεια του Ευριπίδη Γαραντούδη. Ο Επιμελητής στο κείμενό του «Ο Παλαμάς και η κριτική της ποίησής του» που αποτελεί την Εισαγωγή στον τόμο αναφέρει ότι «Η στροφή ή και…

14 Μαΐου – η μέρα της ελεύθερης Θράκης Γιορτάζοντας τα εκατό  χρόνια ελεύθερης ζωής της Θράκης, σε ένα ειδικό καθεστώς λόγω της πανδημίας, χρήσιμο είναι να φωτίσουμε το βαθύτερο και ουσιαστικά  κοινωνικό νόημα της εκατονταετηρίδας αυτής για τη Θράκη.   Οι θρακιώτες και οι θρακιώτισσες όπου γης γιορτάζουν τα Ελευθέρια. 14 Μαΐου Α΄ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ Η Θράκη καλύπτει μεγάλο τμήμα της Βαλκανικής – κατοικείται από Θράκες 1500 – 800 π.Χ. επαφές Θράκης με νότια Ελλάδα 800 – 350 π.Χ. αποικισμοί από ελληνικές πόλεις – ίδρυση Αβδήρων – οι Θράκες πολυάνθρωπο έθνος…

Μάνα: η γυναίκα των Μεγάλων Πατρίδων Μάνα Έχει διακηρυχθεί με χίλιους δυο τρόπους ότι οι διάφορες Ημέρες που ‘γιορτάζουμε’ κάθε χρόνο από συνήθεια ή από υποχρέωση, υποτιμούν και μάλλον καθυβρίζουν το τιμώμενο – στάχτη στα μάτια. Βάζω κάποιες σκέψεις και στοιχεία στο χαρτί, θέλοντας να τιμήσω τον πολυεπίπεδο αγώνα της μάνας – της γυναίκας των Μεγάλων Πατρίδων. Θέλοντας να τιμήσω και τη μάνα μου. Η Μάνα, η γυναίκα στην ειρήνη και η γυναίκα στον πόλεμο. Κάθε μέρα ακούμε για μια νέα εστία πολέμου στον πλανήτη μας, ακούμε για μυριάδες πρόσφυγες, για ξεσπιτωμένους. Η γυναίκα θύμα. Και σκέφτομαι, η…

Τι χάνουμε που δεν έχουμε Παιδικές Χαρές Στις όμορφες μέρες του Απριλίου του 2017 πραγματοποιήθηκε στην Ξάνθη ένα τριήμερο εργαστήριο της Συμπαράστασης με θέμα «Δουλεύοντας το φόβο». Στις πλούσιες και ενδιαφέρουσες εργασίες, κάποια στιγμή συνειδητοποίησα ότι δεν είναι απλό πράγμα που δεν έχουμε Παιδικές Χαρές στην πόλη μας, μα και σε άλλες πόλεις της πατρίδας μας. Συνήθως ακούω ποικίλους λόγους για την τεχνική και οικονομική πλευρά του θέματος. Αναλογίστηκα την ουσιαστική σημασία τούτης της έλλειψης. Το κείμενό μου το αφιερώνω στις γιαγιάδες και στους παππούδες που ήταν στο εργαστήριο και βιώνουν το πρόβλημα – και στους γονείς, βέβαια ……

Π. Α. Μιχελής, πνευματικός άνθρωπος και αισθητική Π. Α. Μιχελής Μια θετική συνέπεια της απομόνωσης λόγω του ιού είναι η ευκαιρία με μεγαλύτερη επιμέλεια να διαβάσω βιβλία παλιότερα, που είτε ξεχάστηκαν είτε παραέπεσαν, εξαιτίας του ότι διαβάζουμε κυρίως τα τρέχοντα ή τα επείγοντα, παρατώντας και βάζοντας στο πλάι τα ουσιώδη ή κλασικά. Ένα τέτοιο βιβλίο ήταν η «Αισθητική Τριλογία» του Π. Α. Μιχελή, Ίκαρος, β΄ έκδοση, 1950, σελ. 124. Το όνομα του Παναγιώτη Μιχελή (γεννήθηκε στην Πάτρα το 1903, με σπουδές αρχιτεκτονικής σε Ζυρίχη και Δρέσδη, καθηγητής ΕΜΠ από το 1941 – πέθανε το 1969 ) το άκουγα πολύ…