Συντάκτης: Θανάσης Μουσόπουλος

Φιλοσοφία: ας στρέψουμε το βλέμμα και σε  άλλες κατευθύνσεις… (μέρος Ι) ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ 19 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2020   Φιλοσοφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με χίλιους δυο τρόπους μπορούμε να προσεγγίσουμε και να αναλύσουμε την πραγματικότητα. Ο κάθε άνθρωπος και η κάθε εποχή έχει προτίμηση σε κάποιον τρόπο προσέγγισης. Συνηθίζω προσωπικά  να κινούμαι ανάμεσα στην ιστορία, στη φιλοσοφία και στην ποίηση. Η ιστορία μου εξηγεί τι έγινε στο παρελθόν, η φιλοσοφία με βοηθά να βρω την ουσία των πραγμάτων, ενώ η ποίηση συνδέει τη σκέψη με το λόγο κατά ένα τρόπο πλαστικό και γλυκό. Η φιλοσοφία παίζει ένα διπλό ρόλο : από…

Όπως σημείωσε ο Θ.Μ. σε παλιότερο κείμενό του (Εφημερίδα ‘Εμπρός’, 19 – 11- 2003) : «Για τις μεγάλες ώρες ο καθένας έχει τη δική του κατάθεση, όπως μπορεί. Το Πολυτεχνείο και τα γεγονότα του 1973 δεν είναι μόνο η 17η Νοέμβρη, είναι ένα κορυφαίο σύνολο γεγονότων που τριάντα χρόνια τώρα περιβάλλει τη Νεοελληνική πραγματικότητα, από το ‘Ο αγώνας τώρα δικαιώνεται’ ως το ‘Ο αγώνας τώρα εξαργυρώνεται’». Τα γεγονότα της ελληνικής ιστορίας είναι γεμάτα αγώνες και θυσίες. Στην ποίηση του Θ. Μ. υπάρχουν ποιήματα και αποσπάσματα για την αγωνιστικότητα των Ελλήνων διαχρονικά, πάντοτε επίκαιρα. Ιδιαίτερα με τον αντιδικτατορικό αγώνα και το Νοέμβρη…

Tον Μόσχο Κούκο τον γνώρισα από κοντά πριν από τριάντα χρόνια, ως σημαντικό άνθρωπο των γραμμάτων, του πολιτισμού και της εκπαίδευσης. Μπορώ να πω ότι βρήκα πολλά κοινά με τον δραστήριο αυτόν εβρίτη, που επέλεξε να ζήσει και να δραστηριοποιηθεί στην πατρίδα του, όχι από τοπικισμό αλλά από αγάπη στον οικείο χώρο. Τη χρονιά μάλιστα που γνωριστήκαμε, το 1990, είχε δημοσιεύσει και ένα κείμενό του στα «Θρακικά Χρονικά», τεύχος 44, «Η εκκλησία των Πετράδων Διδυμοτείχου», σελ. 78-79. Πολύ χαρακτηριστικά ξεκινά αυτό το δισέλιδο κείμενό του: «Στα παλιά κτίσματα του τόπου μας, μπορούμε ακόμα να βρούμε στοιχεία από την ιστορία μας…

Το 2021 γιορτάζουμε τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821. Δεν πρόκειται για ένα γεγονός μονοσήμαντο – εννοώ η Επανάσταση. Συνεπώς και η προσέγγισή του δεν μπορεί να είναι μονοσήμαντη. Όποιος / όποια το προσεγγίζει μονόπλευρα δεν προσφέρει καθόλου καλή υπηρεσία στον κάθε Έλληνα και στην κάθε Ελληνίδα όπου γης. Με τα δημοσιεύματά μου αυτά θα προσπαθήσουμε να φωτίσουμε την ιστορία της περιόδου με αγάπη και αγνότητα. Μας βοηθούν παλιότεροι και νεότεροι ιστορικοί, που προσεγγίζουν την ιστορία με τη δική τους οπτική. Παρουσιάζω στο σημερινό μου άρθρο τον ιστορικό  Έρικ Τζον Έρνεστ Χομπσμπάουμ (Eric John Ernest Hobsbawm, 9 Ιουνίου 1917, Αλεξάνδρεια — 1 Οκτωβρίου…

ΘΡΑΚΗ – ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Δεν έχω επιφύλαξη  για τον θετικό ρόλο που μπορεί να παίξει η Διακομματική Επιτροπή της Θράκης, που συστάθηκε το καλοκαίρι του φετινού έτους, ύστερα από πρόταση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, κάτω βέβαια από ορισμένες προϋποθέσεις. Πρόκειται για μια “πολιτική Επιτροπή, η οποία έχει σαν στόχο να μαζέψει, να αξιολογήσει, να ιεραρχήσει και να προτείνει πολιτικές”, επισήμανε κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης η πρόεδρος της Διακομματικής Επιτροπής Ντόρα Μπακογιάννη. Ήδη δημιουργήθηκαν δύο ομάδες εργασίας: Αναπτυξιακών Θεμάτων, και Θεσμικών και Διασυνοριακών Θεμάτων. Η πρώτη θα εστιάσει, μεταξύ άλλων, σε θέματα σχετικά με…

Γιάννης Βουλτσίδης |  ο λαϊκός δημιουργός της Θράκης Γιάννης Βουλτσίδης Εδώ και δύο δεκαετίες γνωρίζω μια πληθωρική φυσιογνωμία της Θράκης, έναν λαϊκό δημιουργό, τον Γιάννη Βουλτσίδη. Στον επιμελημένο χώρο του στον Ίμερο, στις Γιορτές Παλιάς Πόλης, και σε άλλους χώρους τον θαύμασα ως καραγκιοζοπαίχτη, ως παραμυθά, ως ποιητή. Πρόσφατα στο Καφενείο του Καμενίδη στην Κομοτηνή τον απολαύσαμε στην ποιητική βραδιά. Πριν από χρόνια το 2003 πρωτοείδαμε ένα βιβλίο του με Καραγκιόζη, έκδοση του Ιδρύματος Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης. Διαβάζουμε σχετικά στο οπισθόφυλλο: «Άσκηση και χαρακτήρας, αυτά τα δύο διότι το πρώτο χωρίς το δεύτερο ξεπέφτει σε επιδειξία…

ΣΤΙΛΠΩΝ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ (1887 – 1964) Ο ΜΕΓΑΣ ΘΡΑΚΑΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΟΣ (μέρος ΙΙ) [penci_related_posts dis_pview=”yes” dis_pdate=”no” title=”ΣΤΙΛΠΩΝ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ Ο ΜΕΓΑΣ ΘΡΑΚΑΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΟΣ (μέρος Ι)” background=”#eee” border=”” thumbright=”no” number=”1″ style=”grid” align=”none” withids=”37461″ displayby=”recent_posts” orderby=”rand”] ΣΤΙΛΠΩΝ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ Έναν μικρό περίπατο στα έργα του Κυριακίδη που σχετίζονται με τη Θράκη. Ξεκινούμε με τις λαογραφικές εργασίες. Η πρώτη είναι «Τα κατά τον γάμον έθιμα εν Γκιουμουλτζίνη», που έγραψε φοιτητής ακόμα της φιλολογίας, δίνει εν πρώτοις ακριβή περιγραφή των γαμήλιων τελετών, όπως τελούνταν παλαιότερα στη γενέτειρά του. Η περιγραφή των εθίμων δημοσιεύεται πρώτα στο τοπικό ιδίωμα και στη συνέχεια, για…

ΣΤΙΛΠΩΝ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ (1887 – 1964) Ο ΜΕΓΑΣ ΘΡΑΚΑΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΟΣ (μέρος Ι) ΣΤΙΛΠΩΝ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ Ένα πρόσωπο που έπαιξε σημαντικό ρόλο  στην ενασχόλησή μου με την Ιστορία και τον Πολιτισμό της Θράκης είναι ο κομοτιναίος καθηγητής του  Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Στίλπων Κυριακίδης. Δεν τον πρόλαβα βέβαια στο Πανεπιστήμιο, γνώρισα όμως και συνεργάστηκα με την κόρη του – επίσης καθηγήτρια στο ΑΠΘ – Άλκη Κυριακίδου Νέστορος (1935 – 1988). Και οι δύο με το έργο τους βοήθησαν στα θέματα ιστορίας και λαογραφίας Θράκης. Ιδιαίτερα σημειώνω το βιβλίο του Στίλπωνος Κυριακίδου «Περί την Ιστορίαν της Θράκης – Ο Ελληνισμός των συγχρόνων Θρακών…

Ο Στέφανος Ιωαννίδης στο μυθιστόρημά του «Τα παιδιά των πελαργών», το έπος της Ξάνθης όπως το αποκάλεσα, περιγράφει τη μέρα κήρυξης του πολέμου χαρακτηριστικά, όπως και ό,τι ακολούθησε. Στο βιβλίο μας «Στέφανος Ιωαννίδης: ένας λογοτέχνης γεννιέται» (2010) παραθέτουμε επίσης ένα ημερολόγιό του από την περίοδο της κατοχής (1942) και πολλά αποσπάσματα έργων του. Το ημερολόγιο και το λογοτεχνικό έργο είναι «συγκοινωνούντα δοχεία». Ένα κείμενό του, δημοσιευμένο στο περιοδικό «Αρχαιολογία» (τ. 13 / Νοέμβριος 1984) με τίτλο «Ξάνθη, περίοδοι ακμής κατά τα τελευταία εκατό χρόνια», θα μας βοηθήσει να αναφερθούμε στην περίοδο 1940 – 1945. «Στις 7 του Απρίλη του 1940…

1ο ΜΕΡΟΣ Ο εικοστός αιώνας είναι αιώνας αίματος, πόλεμοι τοπικοί και παγκόσμιοι, γενοκτονίες εμφανείς και αφανείς. Γιορτάζουμε ως Ελλάδα την 28η Οκτωβρίου 1940, τη μέρα που ξεκίνησε ο πόλεμος για μας. Ο Δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος θεωρείται η φοβερότερη πολεμική αναμέτρηση που γνώρισε η ανθρωπότητα. Διάρκεσε από την 1η Σεπτεμβρίου 1939 έως τις 2 Σεπτεμβρίου 1945 και άφησε πίσω του πάνω από 60 εκατομμύρια νεκρούς. Από την πλειονότητα των ιστορικών θεωρείται ως συνέχεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, γιατί στην ουσία τα αίτια και οι δυνάμεις που τον προκάλεσαν ήταν οι ίδιες. Στο κείμενό μας θα επικεντρωθούμε στην Ξάνθη  κατά την περίοδο αυτή και…