Συντάκτης: Θανάσης Μουσόπουλος

 Ποίημα για το παλιό χριστουγεννιάτικο δέντρο του Θανάση Μουσόπουλου  Ποίημα για το παλιό χριστουγεννιάτικο δέντρο Χριστουγεννιάτικο δέντρο, σε θυμάμαι – χρόνια πολλά πολλά πίσω. Να πηγαίνουμε στο παζάρι το σαββατιάτικο να σ’ αγοράζουμε στο μπόι μας σε μια γλάστρα να σε χώνουμε με χώμα και σπασμένα κεραμίδια για να κάθεσαι ήσυχα. Άλλες χρονιές ο πατέρας μάς πήγαινε στο δρόμο για τα Κιμμέρια να κόβουμε μόνοι μας κλαδί για δέντρο – τζάμπα. Βάζαμε βαμβάκι και χρυσόχαρτο, με ζελατίνα από καραμέλες ή χαρτί σοκολάτας κουκουλώναμε κλαδάκια και κουκουναράκια. Στην κορυφή έν’ αστέρι από χρυσόχαρτο πάλι, η Φάτνη στη βάση χάρτινη…

Η μελέτη του ελληνικού θεάτρου σκιών, του λεγόμενου Καραγκιόζη, πέρασε από πολλά στάδια. Είναι πολύ ενδιαφέρον  ότι πολλά οφείλουμε σε ξένους μελετητές και ερευνητές του παραδοσιακού αυτού πολιτιστικού μας αγαθού. Στη σύγχρονη εποχή μεγάλη είναι η προσφορά του πανεπιστημιακού καθηγητή Πούχνερ, τον οποίο ήδη αναφέραμε σε άλλο κείμενό μας. Συγκεκριμένα, ο Βάλτερ Πούχνερ, που γεννήθηκε στη Βιέννη το 1947,  πανεπιστημιακός εδώ και δεκαετίες ζει και προσφέρει τα μέγιστα ως θεατρολόγος και λαογράφος στην Ελλάδα, έγραψε πολλά για τον Καραγκιόζη. Σημαντικό ανάμεσα στα άλλα έργα του είναι το βιβλίο «Οι Βαλκανικές διαστάσεις του Καραγκιόζη» (εκδ. Στιγμή, 1985, σελ. 109), που στηρίζεται σε πλούσια…

Ο Πνευματικό Άνθρωπος | Ποιο  είναι το μεγάλο πρόβλημα της εποχής μας; ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΥ TON KAIΡΟ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ Ο Πνευματικό Άνθρωπος Αναρωτήθηκα αυτές τις μέρες, τι να γράψω εδώ, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ως το τελευταίο μου κείμενο του 2020.  Η Πανδημία σαφώς είναι ένα μεγάλο πρόβλημα, καθώς και όλα τα παρελκόμενα. Κατέληξα να γράψω για τον πνευματικό άνθρωπο – για τον ρόλο του και την απουσία του. 1 Κατά την περίοδο κρίσεων, όπως είναι και η πρόσφατη πανδημία, μα και πρωτύτερα κατά την παρελθούσα δεκαετία, παρουσιάζεται εντονότερη η ανάγκη για την παρουσία πνευματικών ανθρώπων. Ο…

Ο  Καραγκιόζης στα κείμενα του γυμνάσιου Ο  Καραγκιόζης στα κείμενα του γυμνάσιου Είναι πολύ σημαντικό οι μαθητές και μαθήτριες της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης να έρθουν σε υπεύθυνη επαφή με το θέατρο σκιών, τον Καραγκιόζη. Δεν έχω υπόψη μου αν, αντίστοιχα, τα παιδιά του δημοτικού είχαν κάποια σχετική διδακτική εμπειρία. Γενικά, η επαφή με τον λαϊκό μας πολιτισμό είναι πολύ χρήσιμο «μάθημα», με την ευρύτερη έννοια του όρου. Στα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Α΄ και Β΄ Γυμνασίου, στην ενότητα Λαογραφικά υπάρχει ύλη σχετική με τον Καραγκιόζη. Στην Α΄ τάξη υπάρχει απόσπασμα από το έργο «Η πείνα του Καραγκιόζη» του…

Λογαριάζω στο σημερινό μου κείμενο να εξηγήσω το επόμενο σχήμα : ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ = Πολιτιστικό κίνημα + Συν-οικοδόμηση + Παραγωγή Ξεκινώ από μια ιστορία, από το χώρο του ποδοσφαίρου – της μπάλας, όπως το βίωσα από τα μικρά μου χρόνια. Αναρωτιέμαι πώς όταν είσαι τόσο μικρός λες “είμαι Ασπίδα και Παναθηναϊκός”– κανένας δεν σ’ το είπε, το διάλεξες – πρωτογενώς; Στα εξήντα χρόνια που πέρασαν από την πρώτη δημοτικού έχουμε διανύσει τις εξής φάσεις: παίζω μόνος μου μπάλα παίζω ποδόσφαιρο με τα παιδιά της γειτονιάς βλέπω μπάλα στο γήπεδο μιλώ για ποδόσφαιρο στο σχολείο βλέπω ποδόσφαιρο στην Τηλεόραση παρέα με φίλους…

Ένας Θρακιώτης αυτοκράτορας αποστομώνει την Δύση:  Ιω. Βατατζής προς Πάπα Γρηγόριο θ΄  Ιω. Βατατζής προς Πάπα Γρηγόριο θ΄ Για δύο λόγους κυρίως εντάσσω το σημερινό αφιερωματικό κείμενό μου στα 100 χρόνια ελεύθερης Θράκης. Πρώτον για τον συγγραφέα εκ Διδυμοτείχου ορμώμενον Ιωάννην Σαρσάκην που μελέτησε επισταμένως το θέμα που θα μας απασχολήσει και δεύτερον για τη θεματολογία που αποδεικνύει ότι εν τη ενιαία Θράκη από αιώνων αρχαίων ο Σπάρτακος ακολουθείται έως την σήμερον από αγωνιστές οραματιστές και εν γένει τολμηρούς ανθρώπους. Ο Αυτοκράτορας στον οποίο αναφερόμαστε είναι ο Ιωάννης  Γ΄ Δούκας Βατάτζης ο εκ Διδυμοτείχου (1193 – 1254) ο…

ΕΠΙ ΓΗΣ ΕΙΡΗΝΗ – ΕΝ ΑΝΘΡΩΠΟΙΣ ΕΥΔΟΚΙΑ Τ’ αστέρι ήρθε ψάχνοντας και φέτος δεν είναι εύκολο – θαρρείς – να σχίσει τους αιθέρες πια, βόμβες, αέρια, φωνές μικρών παιδιών πετούνε… Τ’ αστέρι ήρθε ψάχνοντας και φέτος. Από το χέρι ας το πιάσουμε να δείξουμε το δρόμο, να καθαρίσει ο ουρανός το “Δόξα εν υψίστοις” να φανεί το “επί γης ειρήνη” ν’ ακουστεί να στρώσουμε όλοι μαζί “εν ανθρώποις ευδοκία”…

Άλλο ανθρωπισμός – άλλο ανθρωποκεντρισμός Άλλο ανθρωπισμός – άλλο ανθρωποκεντρισμός Η πανδημία και ο εγκλεισμός αλλάζουν ήδη πολλά δεδομένα της ατομικής και κοινωνικής ζωής. Η ανθρωπότητα εισπράττει από μία διαφορετική γωνία την περιλάλητη Παγκοσμιοποίηση. Είναι αυτονόητο ότι καλό είναι να παρακολουθούμε τα νέα για την πανδημία, για τους θανάτους και τα εμβόλια. Κατά τη γνώμη μου, ας κοιτάζουμε όμως και το τι μέλλει γενέσθαι. Οι φιλόσοφοι, οι ιστορικοί, οι ποιητές είναι νυν και αεί χρήσιμες φωνές. Οι πολιτικοί, οι γιατροί, οι θρησκευτικοί ταγοί διαχειρίζονται κατ’ ουσίαν καταστάσεις ή τις κατευθύνουν όπου θεωρούν επωφελές για την άποψή τους. Είναι…

Ο Καραγκιόζης στην Ιστορία της Νεοελληνικής λογοτεχνίας του Κ. Θ. Δημαρά Ο Καραγκιόζης στην Ιστορία της Νεοελληνικής λογοτεχνίας Το θέμα του Καραγκιόζη στη χώρα μας βρίσκεται σε μια περίεργη κατάσταση. Η κοινή γνώμη θεωρεί ότι το θέατρο σκιών είναι κάτι που απευθύνεται στην παιδική ηλικία. Επιπλέον, δεν αναφέρεται συνήθως στις ιστορίες νεοελληνικού θεάτρου και νεοελληνικής λογοτεχνίας. Ο Στυλιανός Αλεξίου στο βιβλίο του «Ελληνική Λογοτεχνία – Από τον Όμηρο στον 20ό αιώνα» (εκδ. Στιγμή, 2010, σελ. 557) αναφέρει για τον Καραγκιόζη: «Αγαπητό θα γίνει (ενν. στα μέσα του 19ου αιώνα) και το τουρκικής προέλευσης «θέατρο σκιών», ο Καραγκιόζης. Το…

Κώστας Καραμανώλης, ποιητής ιχνογράφος πραγματικότητας vs ονείρου Κώστας Καραμανώλης Στην πρόσφατη ποιητική βραδιά στην Κομοτηνή γνώρισα από κοντά και άκουσα να απαγγέλλει αδημοσίευτα ποιήματά του τον Κώστα Καραμανώλη. Είχε την καλοσύνη να μου χαρίσει δύο πρόσφατα ποιητικά του βιβλία, του 2019, «Θάλασσα κατάματα» και «Ούτε εδώ». Μου άρεσε η ποιητική και θεματολογία του, αναζήτησα στοιχεία για τα δύο παλιότερα έργα του. Έκρινα ότι έχει ποίηση άξια του ονόματός της. Θα δώσουμε λίγα βιογραφικά στοιχεία και στη συνέχεια θα καταπιαστούμε με το έργο του. Ο Κώστας Καραμανώλης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1960. Είναι αγρονόμος και τοπογράφος μηχανικός του Αριστοτέλειου…