Συντάκτης: Θανάσης Μουσόπουλος

Ξεκινούμε το κείμενό μας με στίχους του ΚΩΣΤΑ ΒΑΡΝΑΛΗ από το ποίημά του «Στη λεύτερη Κίνα»: «Ω χαίρε γης απέραντη κι αθάνατη και πρώτη /  με τ’ αγριοθώρητα βουνά, τα φοβερά ποτάμια! / Συ πρωτογνώρισες το φως του στοχασμού /και πρώτη έφραξες των ανθρώπινων παθών τον καταρράχτη».  Αν όταν έγραφε αυτούς τους στίχους ο Βάρναλης, η Κίνα ήταν μια μακρινή χώρα, στις μέρες μας είναι κοντά σε καθημερινή βάση. Τον Φεβρουάριο του 2021 δημοσίευσα στη σειρά των κειμένων μου με τίτλο «ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΥ TON KAIΡΟ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ» το εκτεταμένο άρθρο «Πόλεμοι με άλλα όπλα ή όταν η Κίνα διδάσκει ανάπτυξη (!)»…

Χαίρομαι ιδιαίτερα όταν συναντώ νέους λογοτέχνες που ανανεώνουν την τέχνη του πεζού λόγου. Χαίρομαι επίσης όταν θαυμάζω τα εκδοτικά επιτεύγματα της Θράκης. Αυτά τα δύο στοιχεία συγκεντρώνει το νέο έργο του Κώστα Δρουγαλά που εξέδωσε πρόσφατα ο «Παρατηρητής της Θράκης». Αναφέρομαι στο βιβλίο «Από πού έρχεται η νύχτα;» που περιέχει ένδεκα διηγήματα, έκδοση 2022. Στο κείμενό μου αυτό θα επιχειρήσω συνοπτικά να παρουσιάσω την πορεία του συναδέλφου φιλολόγου Κ. Δρουγαλά. Δημοσιεύματα του «Παρατηρητή» θα μας βοηθήσουν στην προσπάθειά μας. Ο Κώστας Δρουγαλάς γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1985. Σπούδασε Νεοελληνική Φιλολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης όπου και ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές του…

Τον περασμένο Μάιο ο φίλος Ανδρέας Μουμτζάκης, που τον γνώρισα χάρη στα ωραία κείμενα που δημοσιεύει στη «Φωνή της Ξάνθης», μου δώρισε το βιβλίο «Η Παιδεία του Στωικού»του Fernando Pessoa [Επιμέλεια: Μαρία Παπαδήμα Μετάφραση: Νίκος Πρατσίνης Εκδόσεις: Gutenberg, Νοέμβριος 2022]. Το κείμενο που ακολουθεί το αφιερώνω στον Ανδρέα, που μου χάρισε αυτό το σπουδαίο έργο – το οποίο αγνοούσα εντελώς. Μου δόθηκε επίσης η ευκαιρία να μάθω λίγα παραπάνω στοιχεία για τον Πεσσόα. Ακολουθεί ένα βιογραφικό του: Ο Φερνάντο Αντόνιο Νογκέιρα Πεσσόα γεννήθηκε στη Λισαβόνα στις 13 Ιουνίου 1888 και πέθανε στις 30 Νοεμβρίου 1935. Την παραμονή του θανάτου του,…

Πολλές φορές είχα τη χαρά να μιλήσω και να παρουσιάσω το έργο της Βάσως Τριανταφυλλίδου Κηπουρού, πεζό και ποιητικό.  Έργο πολύπλευρο και πολυβραβευμένο. Το πρόσφατο έργο της «Ένα Οδοιπορικό στο Χρόνο – Παραδοσιακά Θρακιώτικα Τραγούδια» τιμήθηκε με το Α΄ Βραβείο Χρονικού – Μαρτυρίας κατά τον Πανελλήνιο και Παγκύπριο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών του έτους 2022. Προτού αναφερθούμε στο σημαντικό αυτό έργο της Βάσως, θα προτάξουμε ένα σύντομο εργοβιογραφικό σημείωμα. Η Βάσω Τριανταφυλλίδου Κηπουρού γεννήθηκε το 1948 στο Πραγγί Διδυμοτείχου. Έζησε εκεί μόνο 10 χρόνια. Το 1958, η οικογένειά της εγκαθίσταται στην Ξάνθη, στον Π. Ζυγό. Σπούδασε στη Χαροκόπειο…

Όλα τα επίπεδα της πραγματικότητας ακολούθησαν και εξακολουθούν τούτη τη συγχώνευση, με αποτέλεσμα σχεδόν τα πάντα (ο πολιτισμός όλων των μορφών, η κοινωνική οργάνωση, η λειτουργία των θεσμών) να βρίσκονται κάτω από την ομπρέλα των οικονομικών παραμέτρων και της πολιτικής εξουσίας που συνάδει μ’ αυτά. Πώς, λοιπόν, εισπράττει ο άνθρωπος της εποχής μας αυτή την εξάρτηση των πάντων από το κέρδος; Για να προκύπτει κέρδος πάση θυσία, υπάρχει περιορισμός των «παροχών» του κράτους προς τους πολίτες. Κι αν στο δέκατο ένατο αιώνα, μετά τη γαλλική επανάσταση, και αργότερα μετά τη βιομηχανική επανάσταση, με τους λαϊκούς αγώνες, οι μη προνομιούχες τάξεις κέρδισαν το «κράτος…

Εκτιμώ ιδιαίτερα του δημιουργούς, του λόγου ή της τέχνης γενικότερα, που μένουν και πασχίζουν στον τόπο τους – στην επαρχία όπως λένε μερικοί υποτιμητικά κάπως. Ο Ερρίκος Βλάχμπεης ανήκει στους σημαντικούς Σερραίους λογοτέχνες και πνευματικούς ανθρώπους που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην πατρίδα του – και όχι μόνο. Τον συνάντησα προ πολλών ετών, ενώ με συγκίνηση βλέπω στη βιβλιοθήκη μου το βιβλίο διηγημάτων «Μ’ ανοιχτές πόρτες» που εκδόθηκε πριν από είκοσι χρόνια, το 2003, και μου το απέστειλε τιμητικά, όπως σημειώνει στην αφιέρωσή του. Ασχολούμενος τα τελευταία χρόνια με τη λογοτεχνία της Ανατολικής Μακεδονίας (Καβάλας και Δράμας) στην…

Ο Μπάμπης Τσικληρόπουλος (1939 – 2011) είναι ένας πολυγράφος συγγραφέας (θεατρικών έργων, τηλεοπτικών σειρών και κινηματογραφικών σεναρίων, μυθιστορημάτων και παιδικών βιβλίων).  Διάβασα αυτές τις μέρες  για δεύτερη φορά το βιβλίο του, μυθιστόρημα «Ερασιτέχνης άνθρωπος», εκδ. Πατάκη, 1998, σελ. 209. Πριν αναφερθώ στον εκ Πύργου Ηλείας Μπάμπη, θεώρησα απαραίτητο να αναφερθώ συνοπτικά στην πλούσια λογοτεχνική παράδοση της Ηλείας, με την οποία ασχολήθηκα παλιότερα. Το 1978 είχα τη μεγάλη χαρά, στα πρώτα μου βήματα, να γράψω τον Πρόλογο στο βιβλίο του Ανδρέα Καρκαβίτσα «Λόγια της πλώρης», εκδόσεις ΑΣΕ – που διηύθυνε ο ξανθιώτης Θανάσης Καρακατσάνης. Το 2011 εξάλλου εξέδωσα…

Το Νόμπελ Ειρήνης 2017, εβδομήντα δύο χρόνια μετά τους βομβαρδισμούς στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, απονεμήθηκε σε διεθνή οργάνωση που έχει ως σκοπό  την πραγματική ειρήνη…

Δεν έτυχε να δω την ομότιτλη κινηματογραφική ταινία. Διάβασα το βιβλίο, σε ωραία μετάφραση από τα γαλλικά της Κατερίνας Καλαντζοπούλου, και αναζητώντας έμαθα γεωγραφία και ιστορία – που αγνοούσα. Θα παραθέσω κάποια ενδιαφέροντα στοιχεία, πριν αναφερθούμε στο βιβλίο.

Ο Ίων Δραγούμης (Αθήνα, 2 Σεπτ. 1878 – 31 Ιουλίου 1920 ήταν Έλληνας διπλωμάτης, πολιτικός και λογοτέχνης. Υπήρξε βασικός οργανωτής των ελληνικών κοινοτήτων κατά τον Μακεδονικό αγώνα. Πρωταγωνίστησε στο γλωσσικό κίνημα του δημοτικισμού, ενώ με το συγγραφικό του έργο άσκησε σημαντική επιρροή στη διαμόρφωση της ελληνικής ιδεολογίας των αρχών του εικοστού αιώνα. Κατά τον Κωνσταντίνο Θ. Δημαρά, ο Δραγούμης έπαιξε βασικό ρόλο στη διαμόρφωση της ελληνικής ιδεολογίας της περιόδου 1881-1913, η οποία ιδεολογία μάλιστα φθάνει στην κορύφωσή της με τον ίδιον, τον Μανουήλ Χαιρέτη και τον Περικλή Γιαννόπουλο. Το ελληνοκεντρικό πνευματικό αυτό ρεύμα (Κωνσταντίνος Σάθας, Γιάννης Ψυχάρης, Αργύρης Εφταλιώτης, Γρηγόριος Ξενόπουλος, Χαιρέτης, Γιαννόπουλος κ.ά.), όπως σημειώνει ο…