Συντάκτης: Θανάσης Μουσόπουλος

(αναδημοσίευση ενός κειμένου μου του 2012) Ο Χρόνης Μίσσιος γεννήθηκε στην Καβάλα το 1930, από γονείς καπνεργάτες, και έζησε τα πρώτα παιδικά του χρόνια στα Ποταμούδια, μια γειτονιά γεμάτη πρόσφυγες, καπνεργάτες από τη Θάσο και παράνομους κομμουνιστές κυνηγημένους από τη δικτατορία του Μεταξά. Αυτή την περίοδο, η οικογένειά του καταφεύγει στη Θεσσαλονίκη και ο Μίσσιος δουλεύει μικροπωλητής, με κασελάκι, στο λιμάνι. Το σχολείο το σταμάτησε στη δεύτερη τάξη του δημοτικού. Από τα Γιαννιτσά, όπου τον στέλνει ο Ερυθρός Σταυρός μαζί με άλλα παιδιά για να γλιτώσουν από την πείνα της Κατοχής, περνάει στους αντάρτες. Με την απελευθέρωση επιστρέφει στη Θεσσαλονίκη…

Ο Χρόνος δικός μας, Αχμέτ. Είδα στον ύπνο μου, Αχμέτ, περιστέρια τραυματισμένα με το μάτι στραμμένο στην κάννη ενός όπλου MADE IN U.S.A. Μπα, είπα, όνειρο είναι. Τα περιστέρια έχουν καρδιά ένα ρολόι που χρονομετρεί τα βάσανα των λαών μας κλεψύδρα των ονείρων βαρόμετρο του ιδρώτα εξάντας του αίματος. Τα μαχαίρια ξένα· δικά μας τα όνειρα, ο ιδρώτας, το αίμα. Το ρολόι είναι ξένο, ο χρόνος δικός μας, Αχμέτ… Ειρήνη. Ειρήνη θέλουμε να τραγουδούμε θέλουμε να παλεύουμε θέλουμε να δίνουμε τα χέρια μας λεύτεροι. Ειρήνη, θέλουμε να κοιτάζουμε τον ήλιο κατάματα θέλουμε να κάνουμε την πέτρα άγαλμα θέλουμε να δένουμε…

Τι να σου πω Πολυτεχνείο Τι να σου πω Πολυτεχνείο, άλλος εδώ άλλος εκεί, ούτε την πύλη δεν θα βρίσκατε. Τι να σου πω Πολυτεχνείο, δεν έχει τάμπλετ και κινητό, όλα ακίνητα και κρύα. Τι να σου πω Πολυτεχνείο, ευτυχώς ξέρω ανάγνωση και γραφή. Διαβάζω βιβλία και κείμενα. Γράφω κι εγώ την οργή και τον πόνο. Τι να σου πω Πολυτεχνείο. Αργά ή γρήγορα θα σου ‘ρθω, για νέους αγώνες και παλμούς ηλεκτρικούς … (Θανάσης Μουσόπουλος Νοέμβρης 2023)

Η Παγκόσμια Ημέρα Φιλοσοφίας εορτάζεται κάθε χρόνο την τρίτη Πέμπτη του Νοεμβρίου. Καθιερώθηκε επίσημα από την UNESCO το 2002: η Γενική Συνέλευση της UNESCO τόνισε τη σημασία της Φιλοσοφίας, ιδιαίτερα για τους νέους ανθρώπους, ως ένα δρόμο «για την ανάπτυξη της κριτικής και ανεξάρτητης σκέψης με γνώμονα την καλύτερη κατανόηση του κόσμου και την προώθηση της ανεκτικότητας και της ειρήνης». Στο φετινό μου αφιερωματικό κείμενο θα προσεγγίσουμε δύο Αβδηρίτες σοφούς, τον Δημόκριτο και τον Πρωταγόρα, θα τους ακούσουμε να μιλούν για τον άνθρωπο και τον πολίτη. Η αρχαία ελληνική φιλοσοφική σκέψη αποτελεί τη βάση για το νεότερο οικοδόμημα. Οι Προσωκρατικοί…

Φέτος φέρνουμε στη μνήμη μας και τιμάμε τα πενήντα χρόνια από τον Ξεσηκωμό του Πολυτεχνείου, τον Νοέμβρη του 1973. Θυμάμαι πώς γιορτάζαμε την επέτειο αυτή, κάθε χρόνο με διαφορετικό τρόπο. Δεν έχω πρόθεση να περιγράψω αυτή την μισού αιώνα διαδρομή. Πάντως έχει πολύ ενδιαφέρον κάτι τέτοιο. Επέλεξα ποιήματα που προσεγγίζουν από διαφορετική οπτική το ίδιο γεγονός. Η Λένα Παππά γεννήθηκε στην Αθήνα το 1932 και σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών και Γαλλική Φιλολογία στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών. Παρακολούθησε στη Σορβόννη μαθήματα Ιστορίας της Μοντέρνας Τέχνης. Εξέδωσε πολλές ποιητικές συλλογές και πεζογραφήματα.  Το ποίημα «Στους σκοτωμένους σπουδαστές του Νοεμβρίου» πρωτοδημοσιεύθηκε…

Ο Μιχάλης Μπουναρτζίδης είναι δύο χρόνια μεγαλύτερός μου. Είχα τη χαρά να τον γνωρίσω το 2011, ασχολήθηκα με το λογοτεχνικό έργο του, μιλώντας και γράφοντας γι’ αυτό. Αν θα ήθελα με μία φράση να χαρακτηρίσω την παρουσία του στην τέχνη του λόγου, θα έλεγα ότι είναι ένας δόκιμος συγγραφέας ιστορικών μυθιστορημάτων. Θα επιχειρήσω με το κείμενό μου να περιγράψω το ως τώρα έργο του. Θα ξεκινήσουμε παρουσιάζοντας ένα σύντομο αυτοβιογραφικό σημείωμα του Μιχάλη Μπουναρτζίδη. «Γεννήθηκε το 1947 στην Ξάνθη, όπου και τέλειωσε το σχολείο. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, στη Γεωπονοδασολογική Σχολή. Έχει τίτλο Μεταπτυχιακών Σπουδών από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών,…

Δεν κλαίω για τα στρέμματα – της γης την ομορφιά… Δεν κλαίω για το σπίτι μου – που κρύβω τις χελώνες… Κλαίω που μαύρισαν τα σύννεφα, κλαίω που κρύφτηκε ο ήλιος. Και πού θα βάλω τις εικόνες των παιδιών μου! Πού θα κρατήσω τα δάκρυα! Πού θα φωλιάσουν τα όνειρα, πού θα κρατήσω πια την ελπίδα και την αγάπη. Πού! 14/10/23

Είμαι πολύ χαρούμενος και νιώθω ευγνωμοσύνη που οι νέοι και οι νέες της εποχής μας περιβάλλουν με αγάπη τη σύγχρονη λογοτεχνία, την τέχνη του λόγου όχι μόνο την ελληνική αλλά και την παγκόσμια. Την αγαπούν και τη συστήνουν σε μας τους γεροντότερους, που συχνά περιοριζόμαστε στα πιο κλασικά έργα. Στους νεότερους συγγραφείς ανήκει ο Τομ Ρόμπινς που το έργο του «Τρυποκάρυδος» με εντυπωσίασε. Έγραψα σχετικά τον Ιούλιο του 2022 το κείμενο: ΤΟΜ ΡΟΜΠΙΝΣ – Ο «ΤΡΥΠΟΚΑΡΥΔΟΣ» «Οι άνθρωποι δεν είναι ποτέ τέλειοι, η αγάπη όμως μπορεί να είναι». Καταλήγοντας παρατηρώ: «Κλείνοντας αυτή την  ενδεικτική σύσταση του Τρυποκάρυδου, του φιλόσοφου της εποχής…

Κατίνα  Βέικου Σεραμέτη, η Θράκη της οφείλει πολλά! Την Κατίνα Βέικου Σεραμέτη τη γνώρισα κατά την απαρχή της πορείας μου στα λογοτεχνικά και πολιτιστικά πράγματα της Ξάνθης και της Θράκης το 1972, κι ως το θάνατό της το 1989 είχαμε καθημερινή επικοινωνία και επαφή. Από το 1976 – 77 δημοσιεύω κείμενα για το πλούσιο έργο της. Στο Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (των εκδόσεων Πατάκη) στη σελίδα 271 στο λήμμα για την Κατίνα Βέικου Σεραμέτη του Αλέξη Ζήρα, ανάμεσα στα άλλα διαβάζουμε : «Λυρική ποίηση και πεζογραφία, λιτότητα στο ύφος, αλλά πλούσια στην ποικιλία της αφηγηματική γλώσσα, που χρησιμοποιεί εκφράσεις της λαϊκής ομιλούμενης της Θράκης.…

Η 4η Οκτωβρίου  1919 σηματοδοτεί για την Ξάνθη και η 14η Μαΐου 1920 για την υπόλοιπη (νοτιο)δυτική Θράκη το τέλος μακραίωνης σκλαβιάς και την ενσωμάτωση στη μητέρα Ελλάδα