Ο Ασημάκης Πανσέληνος (1903 Λέσβος – 1 Σεπτεμβρίου 1984) ήταν Έλληνας λογοτέχνης, δοκιμιογράφος, πεζογράφος, ποιητής, κριτικός, δημοσιογράφος και πολιτικός. Αποτέλεσε έναν από τους εκπροσώπους της διανόησης της γενιάς του ’30.
Πολύ σημαντικό έργο του το ΤΟΤΕ ΠΟΥ ΖΟΥΣΑΜΕ:
Γραμμένο μες στη δικτατορία, το “Τότε που ζούσαμε” αποτελεί μια πράξη αντίστασης και μαζί μιαν απολογία της γενιάς του Ασημάκη Πανσέληνου (1903-1984). Ο Ασημάκης Πανσέληνος αναθυμάται τη ζωή του γνωρίζοντας πως ζει κανείς την εποχή που αγωνίζεται για κάτι καλύτερο, την εποχή που κάνει το χρέος του σαν πολίτης και σαν άνθρωπος προς τους συμπολίτες του και προς τους ανθρώπους του τόπου του και όλου του κόσμου. Οι αναμνήσεις του είναι η τελευταία του προσπάθεια να αγωνιστεί ξανά, η προσφορά του. Η μνήμη πρέπει να διατηρείται, να επιβιώνει, να ξαναγίνεται μαγιά για τις γενιές που ακολουθούν και που έχουν τους δικούς τους αγώνες να δώσουν.
Ένα μαγευτικό βιβλίο αναμνήσεων, ένα βιβλίο με συγκλονιστικές μαρτυρίες, με γοητευτική ατμόσφαιρα και με ιδέες τολμηρές και ανατρεπτικές, μας βοηθά σήμερα να θυμόμαστε πως τίποτα στη ζωή δεν μας χαρίζεται -ούτε στους ανθρώπους ούτε στους λαούς- αν δεν πολεμήσουμε και αν δεν αντισταθούμε. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Ένα απόσπασμα:
“Τώρα πια ο θάνατος περιφερόταν στους δρόμους με κίτρινη μάσκα, τον νιώθαν οι άνθρωποι πίσω από τα βήματά τους και δε γύριζαν να τον κοιτάξουν ο φόβος σήμαινε ενοχή. Είχανε φτάσει οι εχτροί σ’ αυτό το σημείο, να μη μπορούν να σταθούν παρά μόνο σκοτώνοντας. Την πρωτομαγιά 1944 πήραν διακόσους από το στρατόπεδο του Χαϊδαριού και τους σκοτώσαν αράδα στο σκοπευτήριο της Καισαριανής. Φορτώσαν τα πτώματα, ζεστά σε καμιόνια και τα περάσαν μέσα από το συνοικισμό, τρέχαν ποτάμι τα αίματα όθε περνούσαν, κι ο κόσμος έκλεινε τα παράθυρα δε βαστούσε να βλέπει. Μερικοί σκοτωμένοι δεν είχαν καλά καλά ξεψυχήσει.”
«Ένα μάθημα ευγλωττίας, χιούμορ, εκστατικής παρατήρησης, μνήμης, κριτικής αντιμετώπισης και ώριμης πολιτικής συνείδησης. Ένα βιβλίο που τα ‘χει όλα» (Τατιάνα Γκρίτση-Μιλλιέξ)
Εργογραφία:
Ποιητικές συλλογές
- Μέρες οργής (1945)
- Ταξίδια με πολλούς ανέμους (1964)
- Το Καφενείο του άλλου δρόμου
Πεζογραφήματα
- Μέρες από τη ζωή μας (1957)
- Τότε που ζούσαμε (εκδόσεις Κέδρος, 1974 – επανέκδοση το 2014 από τις εκδόσεις Μεταίχμιο)
- Νερά και χώματα και άλλα πολλά (εκδόσεις Κέδρος, 1977)
- Σημειωματάριο (εκδόσεις Κέδρος, 1984)
- Φύλλα ημερολογίου, 1941 – 1943 (εκδόσεις Κέδρος, 1993)
Δοκίμια
- Η παράξενη φιλία μας με το Γιώργο Θεοτοκά (1978)
- Άγγελος Σικελιανός ή τα πολιτικά πρόσωπα των θεών (εκδόσεις Κέδρος, 1981)
- Η Κίνα η δική μου (εκδόσεις Κέδρος, 1983)
Διάφορα
- Στη Μόσχα, με τα νιάτα του κόσμου (ταξιδιωτικό, 1963)