Ο 18ος αιώνας ήταν μια σημαντική ιστορική περίοδος για τη ρωσική τέχνης και την εξέλιξη της, η οποία σημαδεύτηκε από τη στροφή προς τις ευρωπαϊκές επιρροές και την ανάδυση μιας ξεχωριστής ρωσικής καλλιτεχνικής ταυτότητας. Μερικές βασικές πτυχές που συντέλεσαν σ΄ αυτό ήταν.
Ο εκδυτικισμός του Μεγάλου Πέτρου: Ο τσάρος Πέτρος ο Μέγας έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της ρωσικής τέχνης τον 18ο αιώνα. Εισήγαγε σαρωτικές μεταρρυθμίσεις για τον εκσυγχρονισμό της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένης της αποστολής νέων Ρώσων καλλιτεχνών στο εξωτερικό για σπουδές στην Ευρώπη. Αυτή η έκθεση στη δυτική τέχνη και τον πολιτισμό οδήγησε στη διοχέτευση ευρωπαϊκών τεχνοτροπιών και τεχνικών στη ρωσική τέχνη.
Το 1757 ιδρύθηκε η Ακαδημία Τεχνών της Αγίας Πετρούπολης, η οποία αποτέλεσε σημαντικό ίδρυμα για την καλλιτεχνική εκπαίδευση και κατάρτιση των νέων. Ακολουθούσε τις ακαδημαϊκές αρχές που επικρατούσαν στην Ευρώπη και είχε ως στόχο να καλλιεργήσει εξειδικευμένους καλλιτέχνες που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της ρωσικής τέχνης.
Προσωπογραφία: Η προσωπογραφία ήταν ένα εξέχον είδος στη ρωσική τέχνη κατά τη διάρκεια του 18ου αιώνα. Επηρεασμένοι από τις ευρωπαϊκές παραδόσεις της προσωπογραφίας, οι Ρώσοι καλλιτέχνες απεικόνιζαν μέλη της αριστοκρατίας, της βασιλικής οικογένειας και άλλες εξέχουσες προσωπικότητες. Καλλιτέχνες όπως ο Ντμίτρι Λεβίτσκι (Dmitry Grigoryevich Levitzky) και ο Φιοντόρ Ροκότοφ (Fyodor Stepanovich Rokotov) κέρδισαν αναγνώριση για την επιδέξια προσωπογραφία τους.
Παρά την αυξανόμενη επιρροή της ευρωπαϊκής τέχνης, η αγιογραφία συνέχισε να αποτελεί βασική μορφή καλλιτεχνικής έκφρασης στη Ρωσία. Οι αγιογράφοι, γνωστοί ως “εικονογράφοι”, διατήρησαν τις παραδοσιακές τεχνικές και τα θρησκευτικά θέματα, καλύπτοντας τις πνευματικές ανάγκες του ορθόδοξου χριστιανικού πληθυσμού.
Το νεοκλασικό στυλ απέκτησε δημοτικότητα στη ρωσική τέχνη κατά το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα. Οι καλλιτέχνες αναζήτησαν έμπνευση από την αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή τέχνη, δίνοντας έμφαση στη συμμετρία, τη σαφήνεια και την επιστροφή στα ιδανικά της κλασικής αρχαιότητας. Ο Ιβάν Μάρτος (Ivan Petrovich Martos), ένας διάσημος γλύπτης, δημιούργησε νεοκλασικά έργα, συμπεριλαμβανομένου του διάσημου έφιππου αγάλματος του Μεγάλου Πέτρου στην Αγία Πετρούπολη.
Η ζωγραφική τοπίων απέκτησε εξέχουσα θέση κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, επηρεασμένη από τα ευρωπαϊκά κινήματα του ροκοκό και του ρομαντισμού. Καλλιτέχνες όπως ο Fyodor Matveyev και ο Semion Shchedrin αποτύπωσαν τη φυσική ομορφιά της ρωσικής υπαίθρου, δημιουργώντας γραφικές σκηνές με μια αίσθηση ηρεμίας και νοσταλγίας.
Η αυτοκράτειρα Αικατερίνη η Μεγάλη υπήρξε σημαντικός προστάτης των τεχνών κατά τη διάρκεια του 18ου αιώνα. Συγκέντρωνε έργα τέχνης, ίδρυσε το Μουσείο Ερμιτάζ και υποστήριζε καλλιτέχνες, διανοούμενους και αρχιτέκτονες. Η βασιλεία της ενθάρρυνε περαιτέρω την ανάπτυξη της ρωσικής τέχνης και του πολιτισμού.
Κατά την σημαντική αυτή περίοδο, αναμείχθηκαν οι ευρωπαϊκές επιρροές με τις παραδοσιακές ρωσικές καλλιτεχνικές πρακτικές, με αποτέλεσμα μια ξεχωριστή καλλιτεχνική ταυτότητα να γεννηθεί και να αρχίσει να εξελίσσεται στους επόμενους αιώνες.