Ο Άρθουρ Τσαρλς Κλαρκ (Arthur Charles Clarke) ήταν μια από τις σημαντικότερες και πιο επιδραστικές μορφές της επιστημονικής φαντασίας του 20ού αιώνα. Πέρασε το πρώτο μισό της ζωής του στην Αγγλία, όπου υπηρέτησε στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ως χειριστής ραντάρ, πριν μεταναστεύσει στην Κεϋλάνη το 1956.
Ο Κλαρκ αποφοίτησε από το King’s College του Λονδίνου, όπου απέκτησε άριστα στη Φυσική και τα Μαθηματικά. Ήταν πρώην πρόεδρος της Βρετανικής Διαπλανητικής Εταιρείας, μέλος της Ακαδημίας Αστροναυτικής, της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας και πολλών άλλων επιστημονικών οργανώσεων.
Συγγραφέας σχεδόν 100 βιβλίων, ο κ. Κλαρκ ήταν ένθερμος υποστηρικτής της ιδέας ότι το πεπρωμένο της ανθρωπότητας βρισκόταν πέρα από τα όρια της Γης. Ήταν ένα όραμα που υπηρετήθηκε πιο έντονα από το “2001: Οδύσσεια του Διαστήματος”, την κλασική ταινία επιστημονικής φαντασίας του 1968 που δημιούργησε με τον σκηνοθέτη Στάνλεϊ Κιούμπρικ και το ομώνυμο μυθιστόρημα που έγραψε στο πλαίσιο του έργου.
Το έργο του ήταν επίσης προφητικό: η λεπτομερής πρόβλεψή του για τους τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους το 1945 έγινε περισσότερο από μια δεκαετία πριν από την πρώτη πτήση πυραύλου σε τροχιά.
[penci_blockquote style=”style-2″ align=”none” author=”” font_style=”italic” text_size=”18″]Εκλαϊκευτής της επιστήμης[/penci_blockquote]
Άλλοι πρώτοι υποστηρικτές του διαστημικού προγράμματος υποστήριξαν ότι αυτό θα αποπληρωνόταν από μόνο του, δίνοντας ώθηση στη νέα τεχνολογία. Ο κ. Κλαρκ έθεσε τους στόχους του υψηλότερα. Δανειζόμενος μια φράση από τον William James, πρότεινε ότι η εξερεύνηση του ηλιακού συστήματος θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως το “ηθικό ισοδύναμο του πολέμου”, δίνοντας διέξοδο σε ενέργειες που διαφορετικά θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πυρηνικό ολοκαύτωμα.
Η επιρροή του κ. Κλαρκ στη στάση του κοινού απέναντι στο διάστημα αναγνωρίστηκε από Αμερικανούς αστροναύτες και Ρώσους κοσμοναύτες, από επιστήμονες όπως ο αστρονόμος Καρλ Σάγκαν και από παραγωγούς ταινιών και τηλεοράσεων. Ο Gene Roddenberry πίστωσε τα γραπτά του κ. Clarke ότι του έδωσαν κουράγιο να συνεχίσει το σχέδιο του “Star Trek” μπροστά στην αδιαφορία, ακόμη και στη γελοιοποίηση, από τα τηλεοπτικά στελέχη.
Στα τελευταία του χρόνια, συνέχισε να απολαμβάνει την παγκόσμια αναγνώριση ως επιστημονικός σοφός και ως ο σημαντικότερος συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας του 20ού αιώνα. Το 1998, η βασίλισσα Ελισάβετ Β’ τον ανακήρυξε ιππότη.
Ο κ. Κλαρκ υποβάθμισε την επιτυχία του να προβλέψει ένα παγκόσμιο δίκτυο επικοινωνιακών δορυφόρων. “Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει το μέλλον”, υποστήριζε πάντα. Αλλά ως συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας δεν μπορούσε να αντισταθεί στη σύνταξη χρονοδιαγραμμάτων για αυτό που αποκαλούσε “πιθανά μέλλοντα”.
Μακριά από το να επιδεικνύουν αλλόκοτη προφητεία, αυτές οι εικασίες κατέδειξαν κυρίως τη δια βίου, και συχνά απογοητευμένη, αισιοδοξία του για τις ειρηνικές χρήσεις της τεχνολογίας, από τον υπολογισμό του το 1945 ότι οι πύραυλοι με ατομικό καύσιμο δεν θα μπορούσαν να απέχουν περισσότερο από 20 χρόνια μέχρι την πεποίθησή του το 1999 ότι η “καθαρή, ασφαλής ενέργεια” από την “ψυχρή σύντηξη” θα ήταν εμπορικά διαθέσιμη τα πρώτα χρόνια της νέας χιλιετίας.
Ο κ. Κλαρκ είχε πλήρη επίγνωση της σημασίας του ρόλου του ως εκπροσώπου της επιστήμης στον γενικό πληθυσμό: “Τα περισσότερα τεχνολογικά επιτεύγματα προηγήθηκαν από ανθρώπους που τα έγραφαν και τα φαντάζονταν”, σημείωσε. “Είμαι βέβαιος ότι δεν θα είχαμε ανθρώπους στη Σελήνη”, πρόσθεσε, αν δεν υπήρχαν ο H. G. Wells και ο Ιούλιος Βερν. “Είμαι μάλλον περήφανος για το γεγονός ότι γνωρίζω αρκετούς αστροναύτες που έγιναν αστροναύτες διαβάζοντας τα βιβλία μου”.
Απεβίωσε σε ηλικία 90 ετών, μετά από χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια, αποτέλεσμα παλαιότερης προσβολής πολιομυελίτιδας, στο Colombo της Sri Lanka, όπου και ζούσε από το 1956.