Συντάκτης: Θανάσης Μουσόπουλος

Τις τελευταίες δεκαετίες υπάρχει η εκδοτική συνήθεια να δημοσιεύονται πεζογραφήματα με ορισμένη θεματολογία και μέγεθος. Συνήθως πρόκειται για μυθιστορήματα, ενώ οι νουβέλες και τα διηγήματα σπανίζουν. Είναι τα λεγόμενα ευπώλητα. Όχι ότι δεν υπάρχουν άξια έργα ανάμεσα στα πολυδιαφημιζόμενα. Το πρόβλημά μου είναι ότι προβάλλονται τα πρόσφατα, ενώ αγνοούμε τα παλιότερα. Μου μοιάζουν με τα κινηματογραφικά έργα της σύγχρονης παραγωγής, και με τις ταινίες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου. Αυτό το καλοκαίρι είχα την ευκαιρία να διαθέτω μια σειρά από τις εκδόσεις της Νεφέλης «Η πεζογραφική μας παράδοση». Διάβασα ως τώρα τρεις τόμους  της σειράς συγγραφέων μας που γεννήθηκαν πριν από εκατόν…

Το μεγαλύτερο μέρος του έργου του Αλέξανδρου Σούτσου είναι ποιητικό. Παρόλ’ αυτά το πεζογραφικό του χωρίς να είναι ιδιαίτερα αξιόλογο και σημαντικό, αποτελεί τεκμήριο ενός ανθρώπου και μιας εποχής. Όπως σημειώνει στην Ιστορία του ο Mario Vitti, o Αλέξανδρος Σούτσος «ήταν μόνιμα στρατευμένος, πιστός σε μια εντελώς προσωπική αντιπολίτευση την οποία άσκησε συστηματικά με τα στιχουργήματα και τα σχόλιά του. Το 1836 εκδίδει την εφημερίδα Ελληνική Πλάστιγξ». Καθαρά πεζογράφημα του Αλέξανδρου Σούτσου είναι το μυθιστόρημά του «Ο Εξόριστος του 1831». Θα αναφέρουμε όμως προηγουμένως το έργο του «Histoire de la revolution grecque» (1829) (Εκδόθηκε στο Παρίσι από την Librairie Didot).…

Στο (ανέκδοτο) βιβλίο μου «Τα Λόγια της Πόλης» υπάρχει ένα κεφάλαιο που αναφέρεται στους Φαναριώτες, που συνδέονται απόλυτα με την Κωνσταντινούπολη. Σχετικά γράφω: Πολλές πληροφορίες για την πνευματική κίνηση στην Πόλη και στην ευρύτερη περιοχή βρίσκουμε στις Ιστορίες Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, του Κ. Θ. Δημαρά, του καθηγητή μας Λίνου Πολίτη, του Γιάννη Κορδάτου και του (γεννημένου στην Κωνσταντινούπολη από ιταλό πατέρα και πολίτισσα μάνα) Marıo Vıttı. Επιλέγουμε κάποια χρήσιμα στοιχεία, από τα συγγράμματα αυτά. Στις αρχές του 17ου αιώνα το Πατριαρχείο εγκαταστάθηκε στο μυχό του Κεράτιου κόλπου, στη συνοικία του Φαναρίου, όπου βρίσκεται ακόμα και σήμερα. Εκεί συγκεντρώθηκαν οι κληρικοί που…

Κωνσταντινούπολη, Η Πόλη Των Αμαρτιών Μου, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ – Εκδόσεις Λεξίτυπον, 2017 Το 2016 ασχολήθηκα με το πλούσιο ποιητικό έργο του Αυγερινού Μαυριώτη. Είναι, όμως γνωστό, ότι ο Μαυριώτης έχει δημοσιεύσει και πολλά πεζογραφήματα. Το 2017 κυκλοφόρησε ο μυθιστόρημά του «Κωνσταντινούπολη, Η Πόλη των Αμαρτιών μου». Το γράψιμο του Μαυριώτη συναρπαστικό. Εκτός των μυθοπλαστικών στοιχείων, ο αναγνώστης / η αναγνώστρια ζει την ιστορία του 20ου αιώνα. Όταν ολοκληρώσω τη μελέτη θα επανέλθω, προς το παρόν στο οπισθόφυλλο του βιβλίου διαβάζουμε: «Ο Νικόλα Εφέντη Κομπίλης μεγαλοτσιφλικάς από την τουρκοκρατούμενη Αδριανούπολη, εξορίζεται με την οικογένειά του από τους Τούρκους στη Θεσσαλονίκη το…

Ο Χρίστος Χριστοδούλου με τα βιβλία του φωτίζει ατραπούς ανθρωπισμού και ευαισθησίας… O ΕΛΛΗΝΑΣ ΤΟΥΡΚΟΣ Η ανακάλυψη ενός επιφανούς Τούρκου πολιτικού που είχε ελληνική καταγωγή δεν είναι ένα συνηθισμένο γεγονός, αν και οι σχέσεις των δύο λαών είναι περισσότερο στενές απ’ όσο μπορεί να φανταστεί κανείς εκατέρωθεν του Αιγαίου. Η περίπτωση του ανθρώπου αυτού, που παραμένει ελάχιστα γνωστή στη χώρα μας, δεν απασχόλησε παρά κάποιους ερευνητές στη Χίο όπου γεννήθηκε και τους συγγενείς του στην Κωνσταντινούπολη όπου εν συνεχεία έζησε και αναδείχτηκε. Οι έρευνες επικεντρώθηκαν στο εάν αυτός ήταν πράγματι Έλληνας και από ποιο σόι της…

Ο Jeff Bridges, αμερικάνος ηθοποιός, δήλωσε: «Μου αρέσει το δημιουργικό πάθος του Καζαντζάκη, ο τρόπος με τον οποίο αποτυπώνει τη ζωή. Η ελευθερία του Αλέξη Ζορμπά είναι κάτι που ζηλεύω. Η φιλοσοφία του για τη ζωή βρίσκεται τόσο κοντά στη δική ου. Θα ήθελα πολύ να είμαι ο Ζορμπάς, αλλά να έχω μαζί μου τις κόρες μου και τη γυναίκα μου…» (περιοδικό Τηλέραμα, Αθήνα, 15 Ιανουαρίου 2011) Ο Σωτήρης Χατζηδάκης, καλλιτεχνικός διευθυντής του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, δήλωσε: «Στο Νίκο Καζαντζάκη επιστρέφω συνεχώς, όχι για λόγους τοπικισμού, αλλα γιατί είναι παγκόσμιος, τα έργα του είναι μοναδικά και πάντα…

Χάρηκα ιδιαίτερα, συγκινήθηκα, προβληματίστηκα, έκλαψα διαβάζοντας το βιβλίο της Χάρπερ Λη «To Kill a Mockingbird»,  «Όταν σκοτώνουν τα κοτσύφια», σε μετάφραση Βικτωρίας Τράπαλη, εκδόσεις Bell, έκτη έκδοση στα ελληνικά το 2008, 378 σελίδες. Το βιβλίο στις ΗΠΑ πρωτοκυκλοφόρησε το 1960, στα ελληνικά το 1984. Από τις εκατοντάδες, χιλιάδες βιβλία που κυκλοφορούν παγκόσμια, κάποια λίγα ξεχωρίζουν αμέσως. Τα Κοτσύφια, ας το λέω έτσι, κέρδισε βραβείο Πούλιτζερ for Fiction το 1961, μεταφράστηκε σε σαράντα γλώσσες, γυρίστηκε ταινία με πρωταγωνιστή τον Γκρέγκορυ Πεκ – που κατέκτησε τρία Όσκαρ. Το βιβλίο κυκλοφόρησε παγκόσμια σε δεκάδες εκατομμύρια αντίτυπα, ενώ αποτελεί μέρος της διδακτέας ύλης σε πολλά…

Κωστής Παλαμάς 1859 – 1943 Φέτος συμπληρώνονται 160 χρόνια από τη γέννηση του Κωστή Παλαμά Με δημοσιεύσεις και αναδημοσιεύσεις θα φωτίσουμε το έργο του Η συνεισφορά του Κωστή Παλαμά στα ελληνικά γράμματα υπήρξε τεράστια. Ανανέωσε σημαντικά την ποιητική μορφή, αξιοποιώντας στο έπακρο τις δυνατότητες της λογοτεχνικής μας παράδοσης, από τον Όμηρο και τον Ρωμανό τον Μελωδό, ως τον Κάλβο, τον οποίο καθιέρωσε, και το δημοτικό μας τραγούδι. Παράλληλα, έκανε ένα τεράστιο λογοτεχνικό άνοιγμα προς τις λογοτεχνίες της Ευρώπης, μπολιάζοντας την ποίησή του με τα σύγχρονα ρεύματα του Παρνασσισμού, του Συμβολισμού και του Ρεαλισμού. Με αγνό πανανθρώπινο ιδεαλισμό…

Προκειμένου να προσδιορίσω τον όρο «σύγχρονη εποχή», τιμώντας τον ιστορικό Χομπσμπάουμ (Eric John Ernest Hobsbawm, 9 Ιουνίου 1917, Αλεξάνδρεια – 1 Οκτωβρίου 2012, Λονδίνο) που το 2017 συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από τη γέννησή του, αναφέρομαι σε κάποια αποσπάσματα από δύο έργα του. Αναφέρουμε τη σημαντική εργογραφία του: Εκτός από τα διάσημα βιβλία του “The Age of Revolution, 1789-1848” (“Η εποχή των επαναστάσεων, 1789-1848”, μτφρ. Μαριέτα Οικονομοπούλου, εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ.), “The Age of Capital, 1848-1875” (“Η εποχή του κεφαλαίου, 1848-1875”, μτφρ. Δημοσθένης Κούρτοβικ, εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ.), “The Age of Empire, 1875-1914” (“Η εποχή των αυτοκρατοριών, 1875-1914”, μτφρ. Κωστούλα Σκλαβενίτη, εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ.)…

Σημειώσεις του Θανάση Μουσόπουλου… Το κύριο χαρακτηριστικό των πνευματικών και ιδεολογικών προσανατολισμών του νεοσύστατου ελληνικού κράτους είναι η τάση ανασύνδεσης με την κλασική αρχαιότητα. Όμως ήδη από τα τέλη του 18ου αιώνα έχουμε την Επτανησιακή σχολή, τον Ανδρέα Κάλβο και το Διονύσιο Σολωμό και μια μεγάλη ομάδα συγχρόνων του και μετασολωμικών ποιητών και άλλων λογοτεχνών, με επιρροές από την κρητική λογοτεχνία, το δημοτικό τραγούδι και τη δυτική παράδοση. Ενώ ήδη από την ύστερη βυζαντινή και κατά την περίοδο της οθωμανοκρατίας διαμορφωνόταν μια λογοτεχνία γραμμένη στην ομιλούμενη γλώσσα του λαού. Κορύφωση τα Απομνημονεύματα του στρατηγού Μακρυγιάννη. Με τη δημιουργία του…