Η Ρωσία έχει μακρά παράδοση στη λογοτεχνία, με πολλές σημαντικές μορφές της να προέρχονται από τη γη της. Σημαντικοί ανατόμοι της ανθρώπινης ψυχής που με τη συγγραφική τους μαεστρία παρέδωσαν στη λογοτεχνία έργα ανεπανάληπτης εμβάθυνσης, εκφραστικής ικανότητας και ποιότητας που συνεπαίρνουν ακόμα τους αναγνώστες.
Αυτή η μακρά παράδοση των Ρώσων λογοτεχνών κρύβονται στοργικά στο κουκούλι ενός μυθιστορήματος που μέχρι σήμερα θεωρείται το σημαντικότερο της ιστορίας της.
«Το παλτό» του Νικολάι Γκόγκολ, ένα διήγημα που συμπεριλαμβάνεται στις ιστορίες της Πετρούπολης, ανήκει στα σημαντικότερα έργα του Νικολάι Γκόγκολ και σήμα κατατεθέν για όλους τους Ρώσους συγγραφείς μετά τη δημιουργία του.
Το ισορροπημένο πάντρεμα ανάμεσα στην κωμωδία και την τραγωδία, ανάμεσα στο ρεαλιστικό και το υπερφυσικό στοιχείο, απόρροια του συγγραφικού ταλέντου του Γκόγκολ, το καθιστά ορόσημο για μία ολόκληρη γενιά δημιουργών.
Διαχρονικά, η ενδυμασία ταυτίζεται με το κοινωνικό μας γόητρο; ο τρόπος που ντυνόμαστε αποτελεί ένα δείγμα της κοινωνικοοικονομικής μας κατάστασης, ενθαρρύνει τη σύνδεσή μας με άλλους ανθρώπους, ισχυροποιεί το αίσθημα αυτοεκτίμησης και ίσης αξίας με τους άλλους.
Το κύριο θέμα της ιστορίας είναι ο διακαής πόθος ενός απομονωμένου υπαλλήλου μέσης οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης για ένα παλτό. Επάνω σε ένα πολυτελές ένδυμα έχει εναποθέσει την ελπίδα του για τη βελτίωση της ζωής του, έχει πειστεί ότι η φορεσιά του θα βελτιώσει τις συνθήκες ζωής του.
Ο Ακάκι Ακάκιεβιτς Μπασμάτσκιν συμβολίζει τον άνθρωπο της μέσης οικονομικής κατάστασης, ο οποίος μετράει τα χρήματα και υπολογίζει προσεκτικά κάθε του κίνηση. Ζει με το φόβο να μην ξεφύγει σε περιττά έξοδα, καθώς οι οικονομικές δυσκολίες της ζωής του δεν του επιτρέπουν μεγάλα ανοίγματα. Ένας άνθρωπος στη μέση ηλικία που ενδεχομένως έχει επιβαρυνθεί και με το βάρος ότι βρίσκεται στη μέση της ζωής και δεν κατάφερε να ενσωματωθεί με επιτυχία στο σύστημα των αστών και να επιτύχει ένα σημαντικό οικονομικό επίτευγμα.
Η ζωή θα του δώσει τη δυνατότητα να πραγματοποιήσει την επιθυμία του, όταν με έναν έξτρα μισθό στην εορταστική περίοδο θα αντικαταστήσει το φθαρτό του παλτό με ένα καινούργιο.
Αυτό θα είναι ο ασκός του Αιόλου για μία σειρά προβλημάτων που θα εισάγουν για πρώτη φορά στην ιστορία το υπερφυσικό στοιχείο σε μία διήγηση που μέχρι εκείνη τη στιγμή υπάκουε τη λογική και το ρεαλισμό.
Το διήγημα είναι μία πετυχημένη προσπάθεια ανάλυσης της ψυχικής ανάγκης ενός ανθρώπου να αισθανθεί αναβάθμιση της ποιότητας ζωής του, είναι μία διερεύνηση της κοινωνικής σημασίας των ενδυμάτων και πόσο τα ρούχα είναι ικανά να επηρεάσουν την ψυχολογία μας και την αίσθηση της αυταξίας μας.
Ο Ακάκιος που λαχταρούσε ένα παλτό για να μπορεί να αντέχει περισσότερο το περπάτημα στους κρύους δρόμους της Αγίας Πετρούπολης, δε θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί την τροπή που το ίδιο θα έφερνε στη ζωή του.
Η σατιρική διάθεση του διηγήματος απέναντι στην εργασιακή γραφειοκρατία, η επιτυχημένη ισορροπία ανάμεσα στο ρεαλιστικό και το φανταστικό στοιχείο, δικαιώνουν την άποψη του συγγραφέα Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ ότι πρόκειται για το κορυφαίο Ρώσικο διήγημα όλων των εποχών.