Παραστάσεις στο θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου 2022 ή «κάθε πέρυσι και καλύτερα»…
Παραστάσεις στο θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου 2022 ή «κάθε πέρυσι και καλύτερα»…
Φέτος περίμενα περισσότερο από κάθε άλλη φορά το πρόγραμμα των παραστάσεων και ήδη αρκετοί/ες με ρώτησαν γιατί δεν έγραψα κάτι. Η αλήθεια είναι ότι δεν ήθελα, γιατί φοβόμουν (και ακόμη φοβάμαι) ότι θα γίνω -για πρώτη φορά- δυσάρεστη.
Τονίζω προεξαγγελτικά ότι όσα γράφω απηχούν την κρίση κλασικής φιλολόγου και θεατή που έχει δει και έχει απολαύσει πολλές παραστάσεις αλλά έχει απογοητευτεί επίσης πολλές φορές. Σκοπός μου δεν είναι να θίξω κανέναν συντελεστή και τον μόχθο του, απλά να θέσω κάποιες σκέψεις και τη δική μου ματιά.
Υπό αυτό το πρίσμα ξεκινώ να γράφω για τις παραστάσεις αυτού του καλοκαιριού, για τις οποίες, θα έπρεπε, καθώς έχω εξειδίκευση στην αρχαία τραγωδία και γνωστή λατρεία στον Αισχύλο, να χαίρομαι, γιατί δύο από πιο αγαπημένα μου έργα, οι «Πέρσες» και ο «Αγαμέμνων» θα ακουστούν στο αρχαίο θέατρο. Αλλά αυτό δεν συμβαίνει και θα ήθελα ως θεατής (όχι ως ερευνήτρια του αρχαίου δράματος) να ξέρω τα κριτήρια επιλογής αυτών των παραστάσεων για το φετινό φεστιβάλ Επιδαύρου, κυρίως όταν πέρυσι και πρόπερσι «επί πανδημίας» είχαμε την τύχη να δοθούν και παρακολουθήσουμε πιο ενδιαφέρουσες προτάσεις.
Οι θεατρικές παραστάσεις του καλοκαιριού
1-2 Ιουλίου: SchauspielhausBochum – JohanSimons «Άλκηστη» του Ευριπίδη
Μια νέα διασκευή από την Anne Carson – θετικό ότι έστω στον υπότιτλο αναφέρουν ότι πρόκειται για διασκευή, αλλά το συγκεκριμένο έργο, «γρίφος» εν μέρει ειδολογικά και όχι μόνο, δεν έχει σχέση με το μουσικό θέατρο ή κάποια μουσική προσέγγιση. Με άλλα λόγια, εφόσον πρόκειται για διασκευή, δεν ασχολούμαι.
8-7 Ιουλίου: «Μήδεια» του Μποστ, Εθνικό Θέατρο, σκηνοθεσία Γ. Καλαβριανός
Ίσως η φετινή κωμωδία, αφού αυτό το καλοκαίρι ο αριστοφανικός λόγος θα λήψει από το αρχαίο θέατρο. Γνωστό έργο της νεοελληνικής δραματουργίας, αλλά γιατί να ανέβει σε αρχαίο θέατρο, όταν δεν προοριζόταν για παράσταση σε ανοικτό χώρο (διορθώστε με αν κάνω λάθος); Ο δεκαπεντασύλλαβος θα κουράσει λίγο τον μη εξασκημένο θεατή, εξ ου και οι υπέρτιτλοι… Προσωπικά προτιμώ να διαβάζω αυτό το έργο.
15-16 Ιουλίου: «Πέρσες» του Αισχύλου, σκηνοθεσία Δ. Καραντζά
Δεν είναι σαφές αν η παράσταση ακολουθεί την έξοχη μετάφραση του Π. Μουλλά ή συνιστά διασκευή της (φαίνεται ότι πρόκειται μάλλον για το δεύτερο). Από εκεί και μετά ομάδα 30-40 εθελοντών, το κοίλον ενώνεται με τη σκηνή (ή κάπως έτσι) και οι «Πέρσες» ως «τραγωδία της ανθρωπότητας» με ζητήματα «ύπαρξης και συνύπαρξης»; Τελικά που σταματά η ερμηνεία και αρχίζει η παρερμηνεία ή η παρανόηση ενός έργου; Αφιερωμένη στους/τις φοιτήτριές μου στο β΄ εξάμηνο, να τη δουν και να συζητήσουμε σχετικά στο γ’ εξάμηνο με επίκεντρο το «γιατί μου το έκανες αυτό…» όχι ως κανόνα αλλά με τη μεταφορική του έννοια.
22-23 Ιουλίου: «Αγαμέμνων», Residenztheater – Ulrich Rasche
Συγχαρητήρια για τη διεθνή συμπαραγωγή που είναι και άξιο αναφοράς και επισήμανσης. Ένα από τα πιο αγαπημένα μου έργα και μάλιστα το δράμα στο οποίο οφείλει ο δημιουργός του οφείλει τον χαρακτηρισμό του ως «μεγάλος άνθρωπος του θεάτρου», αλλά σε χορογραφία με περιστρεφόμενες σκηνές… Έχω απορία πώς θα αποδοθεί η σκηνή-σύμβολο του κόκκινου τάπητα, αλλά όχι τόση για να καθίσω να δω την παράσταση. Η αρχαία τραγωδία ήταν λόγος, μέλος και όρχηση όπου πρέπει και αρμόζει το καθένα, όχι όλα μαζί ανακατωμένα.
29-30 Ιουλίου: «Αίας» του Σοφοκλή, Εθνικό Θέατρο, σκηνοθεσία Α. Ξάφης (1η φορά σκηνοθετεί στην Επίδαυρο)
Όσοι/ες έχουμε παρακολουθήσει τον «Αίαντα» σε σκηνοθεσία του Β. Θεοδωρόπουλου το 2015, πιθανότατα θα απογοητευτούμε… τότε ο λόγος και το κείμενο είχαν συνδεθεί με σκηνοθετικές λύσεις αναπάντεχες αλλά εύλογες και ευρηματικές βάσει των σύγχρονων σκηνοθετικών δυνατοτήτων και η παράσταση συνιστούσε παράδειγμα και υπόδειγμα εναρμόνισης του αρχαίου με το νέο, καθώς βεβαίως ο σκηνοθέτης, έμπειρος στον χώρο, ήταν εγγύηση και το επιβεβαίωσε… Αυτός ο «Αίας» συστήνεται ως η μόνη κάπως ενδιαφέρουσα φετινή πρόταση, αν και δεν κατανοώ γιατί ο Χορός είναι 10 ατόμων.
5-6 Αυγούστου: «Αντιγόνη» του Σοφοκλή, σκηνοθεσία: CezarisGraužinis
Ο σκηνοθέτης γνωστός και με εμπειρία, αν και τελικά πρέπει να τεθεί το ερώτημα αν έχουν χαθεί οι αξιολογότατοι Έλληνες σκηνοθέτες. Οι συντελεστές είναι βεβαίως Έλληνες ηθοποιοί, της παλαιότερης και της νέας γενιάς, αλλά η παράσταση «σύγχρονη και επίκαιρη μεταφορά»…. Γίνεται λόγος για γιορτή του Κρέοντα ως νέου ηγεμόνα και εδώ σταματά κάθε σχέση με το αρχαίο κείμενο… θα την πρότεινα βάσει του ρητού «καλύτερα να δεις μια κακή παράσταση, παρά καθόλου παράσταση» και για ξορκιστούν οι κακές αναμνήσεις όσων ταλαιπωρήθηκαν με αυτό το έργο στο Λύκειο, με την ευχή να προστεθούν λιγότερο άσχημες αναμνήσεις…
12-13 Αυγούστου: «Ελένη» του Ευριπίδη, Κ.Θ.Β.Ε., σκηνοθεσία Β. Παπαβασιλείου
Η περσινή παράσταση που λόγω πυρκαγιάς στην περιοχή, αναβλήθηκε. Τι να πω για αυτή την παράσταση; Μου έρχονται τόσοι λόγοι να μην τη δει κανείς που καλύτερα να σιωπήσω. Το έργο αυτό που ανήκει στις λεγόμενες ευριπίδειες «τραγικωμωδίες» φαίνεται να μην ευτύχησε σε αυτή τη διασκευή…
19-20 Αυγούστου: «Ιφιγένεια εν Αυλίδι», σκηνοθεσία Θ. Μουμουλίδης
Κατ’ αρχάς κάποιος να τους πει ότι ο τίτλος είναι «Ιφιγένεια Η εν Αυλίδι» και επίσης ελπίζω κάποιος να έχει ελέγξει αν στην ηθοποιόπου ερμηνεύει την Κλυταιμνήστρα δημιουργείται το θεματάκι ως προς την ακουστική στο αρχαίο θέατρο (δεν αποκλείω βεβαίως με την τριβή το ζήτημα να διορθώθηκε και τότε ζητώ συγγνώμη που το αναφέρω…) ο Χορός με το ζόρι 8 άτομα, 1-2 ικανοί ηθοποιοί, που έχουν περγαμηνές θα σώσουν την παράσταση; Θυμάμαι παλαιά, εκείνη την παράσταση του «Ορέστη» που τελικά την πήρε όλη απάνω του ο Α. Συσοβίτης ως Αγαμέμνων και ήταν ο μόνος που ακούγαμε τα λόγια του καθαρά (και καθόμασταν στη μέση του αρχαίου θεάτρου). Πάντως πρόκειται για μια μάλλον τίμια πρόταση, για όσους δεν περιμένουν και πολλά.
