– Όχι, μη με κοιτάτε με αυτό το ύφος! Σας είπα ήδη ότι δε συνοδεύω στην εκδρομή. Η Ελευθερία ήξερε πολύ καλά ότι αυτό ακριβώς θα συνέβαινε και στη φετινή συνεδρίαση του συλλόγου καθηγητών, η οποία θα έκρινε την πραγματοποίηση ή μη της πενταήμερης εκδρομής των τελειόφοιτων. Προκειμένου να βρεθούν οι τρεις καθηγητές που θα συνοδεύσουν τους μαθητές της Γ’ Λυκείου στην Κρήτη, ήτα κάτι παραπάνω από τη βέβαιη ότι θα ασκούνταν από πλευράς διευθυντή πιέσεις προς συγκεκριμένους συναδέλφους, και δη στους ελεύθερους, δεδομένου ότι οι παντρεμένοι αρνούνται πεισματικά. Πόσο την εξαγρίωνε αυτό το δήθεν πειστικό και ατράνταχτο επιχείρημα τους! Δεν μπορώ να συνοδεύσω έχω μικρά παιδιά… δεν έχω που να τα αφήσω,,, μπορεί να αρρωστήσουν το διάστημα που λείπω… και άλλες τέτοιες γελοίες δικαιολογίες. Λες κι εγώ που είμαι μόνη μου δεν είναι πιθανό να αρρωστήσω, ή δεν έχω εγώ μάνα που είναι ηλικιωμένη και χρειάζεται φροντίδα. Το ότι δεν είμαι παντρεμένη δε σημαίνει ότι δεν έχω κι εγώ υποχρεώσεις και δεσμεύσεις…
(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)
(γράφει η Ρωξάνη Σπανού)
Τον Κώστα τον γνωρίζω πολλά χρόνια. Η ιδιότητα του εκπαιδευτικού είναι το κοινό στοιχείο που μας ένωσε αρχικά. Γρήγορα διαπίστωσα πως είναι ένας άνθρωπος με όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που με κάνουν να μπορώ να τον ονομάσω φίλο μου. Ο Κώστας είναι λάτρης του διαβάσματος, της μουσικής και των ταξιδιών. Όσο τον γνωρίζει κανείς, διαπιστώνει πως επιπλέον αγαπάει το αντικείμενό του, τη δουλειά του, τους συναδέλφους του και κυρίως τους μαθητές του.
Με μια σειρά από διηγήματα στο ενεργητικό του, πολλά από τα οποία έχουν κατά καιρούς βραβευτεί, κάνει πάντα εύστοχες παρατηρήσεις για τα πράγματα που συμβαίνουν γύρω μας, θέματα της καθημερινότητας και της επικαιρότητας. Έζησα από κοντά την ανάγκη του να εκφραστεί μέσα από αυτό εδώ το μυθιστόρημα, το όνειρό του αλλά και την αγωνία του να εκδοθεί το πρώτο του βιβλίο για το οποίο θα μιλήσουμε σήμερα, με τίτλο “Η εκδρομή” από τις εκδόσεις Μέθεξις.
Βλέποντας κανείς το χαρούμενο αυτό εξώφυλλο, τον τίτλο και το οπισθόφυλλο, νομίζει ότι θα διαβάσει ένα ευχάριστο, ανάλαφρο μυθιστόρημα που περιγράφει μια ξέγνοιαστη μαθητική εκδρομή. Το βιβλίο είναι όλα αυτά μα είναι και πολλά περισσότερα. Είναι ένα πολυεπίπεδο κοινωνικό ανάγνωσμα, που το χαρακτηρίζει ο ρεαλισμός. ένα ψηφιδωτό της σύγχρονης εποχής που καταπιάνεται με πολλά κοινωνικά ζητήματα και που μικρά μικρά κομμάτια του είμαστε όλοι εμείς.
Οι ήρωες πολλοί, όλοι τους οικείοι και αληθινοί. Ζουν ανάμεσα μας, με τις αδυναμίες τους, τα μυστικά τους και τις ανησυχίες τους.
Στις σελίδες του βιβλίου θα γνωρίσουμε την Ελευθερία, μια φιλόλογο, χωρίς δικά της παιδιά με αγάπη όμως προς τους μαθητές της.
Η Ελευθερία δέχεται πιέσεις για να συνοδεύσει την εκδρομή, παρόλο που η ίδια δεν το επιθυμεί. Αλλά και πιέσεις για την προσωπική της ζωή από το οικογενειακό της περιβάλλον το οποίο θεωρεί ανεπίτρεπτο μια γυναίκα στα σαράντα να μην έχει ακόμα παντρευτεί και κυρίως να παραμένει άτεκνη.
Θα γνωρίσουμε τον Σταύρο, έναν γυμναστή, σε έναν γάμο που περνάει κρίση, με ένα αξιοζήλευτο κορμί το οποίο θεωρεί και το βασικότερο προσόν για έναν άντρα της ηλικίας του και που η σύναψη ερωτικών σχέσεων είναι αυτή που καθορίζει την ψυχολογία του και τη συμπεριφορά του.
Τον Γιώργο, έναν νεαρό αναπληρωτή καθηγητή βιολογίας που προσπαθεί να δραπετεύσει από μία τοξική σχέση και την Κική, μία μάνα που ένα δραματικό γεγονός την έστρεψε προς την εκκλησία, εις βάρος όμως της οικογένειας της, την οποία και έχει παραμελήσει.
Φυσικά δεν θα μπορούσαν να απουσιάζουν οι έφηβοι μαθητές, αγόρια και κορίτσια με όλους τους εφηβικούς τους προβληματισμούς. Σεξ, διαδίκτυο, θρησκεία, εφηβικά παραστρατήματα και έμφυλα στερεότυπα είναι μερικά από τα θέματα που πραγματεύεται το μυθιστόρημα. Θέματα ευαίσθητα που απαιτούν θάρρος από έναν συγγραφέα για να τα αγγίξει.
Τα πρόσωπα είναι προϊόντα μυθοπλασίας και οποιαδήποτε ομοιότητα με αληθινά είναι συμπωματική. Αν και ο καθένας από εμάς, θα νιώσει πως σίγουρα κάπου τους γνωρίζει, κάποιον τους θυμίζει ή ακόμα ακόμα μπορεί και ο ίδιος να ταυτιστεί. Προσοχή! Δεν είναι όλοι συμπαθείς. Για την ακρίβεια κάποιοι μπορούν να γίνουν εξαιρετικά αντιπαθείς. Μα είναι άνθρωποι πραγματικοί, αυθεντικοί, που κουβαλούν τις δικές τους ανάγκες, τα δικά τους θέλω και τις δικές τους αλήθειες.
Ως προς τη δομή του, το βιβλίο χωρίζεται σε τρία διακριτά μέρη. Όποιος από εμάς έχει εμπλακεί με οποιονδήποτε τρόπο σε μία σχολική εκδρομή, μιλώντας και η ίδια από προσωπική πείρα, γνωρίζει πως δεν θα μπορούσε να γίνει και αλλιώς. Στο πρώτο μέρος περιγράφονται τα άγχη και οι αγωνίες για την πραγματοποίηση της εκδρομής. Η αναζήτηση συνοδών καθηγητών οι προσδοκίες και ο ενθουσιασμός των μαθητών. Στο δεύτερο τα γεγονότα που λάβανε χώρα κατά τη διάρκειά της και στο τρίτο γίνεται ο απολογισμός, ένας απολογισμός απαραίτητος που θα βοηθήσει τους ήρωες αλλά και τους αναγνώστες να πλησιάσουν προς τον καλύτερο εαυτό τους.
Ο Κώστας Τερζανίδης δεν περιγράφει τα πράγματα σαν εξωτερικός παρατηρητής αλλά μας βάζει για τα καλά στο μυαλό του κάθε ήρωα. Τους δίνει φωνή και ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με τις πιο μύχιες σκέψεις τους. Ματαιώσεις, απογοητεύσεις αλλά και ηδονές, που έχουν χαράξει το σώμα και την ψυχή τους. Μας εισάγει στον κόσμο των εφήβων, χρησιμοποιώντας δικές τους εκφράσεις αλλά και τις δυσκολίες που συναντούν από την υπόλοιπη σχολική κοινότητα λόγω του σχολικού εκφοβισμού.
Ο λόγος του είναι προσεγμένος μα αρκετά σκληρός. Το λεξιλόγιό του αιχμηρό, συχνά “ακατάλληλο” μα πέρα για πέρα ρεαλιστικό. Άλλωστε ποιος μπορεί να βάλει φρένο στις σκέψεις; Ποιος από εμάς μπορεί να αρνηθεί ότι έχει κάνει σκέψεις που ξεφεύγουν από το επιτρεπτό. Δεν χαϊδεύει τα αφτιά κανενός, δεν τους χαρίζεται. Τους ξεμπροστιάζει όλους φανερώνοντας και την πιο μικρή τους αδυναμία. Με μια γραφή απλή, μα όχι απλοϊκή , σε μια ιστορία ντυμένη με εικόνες και συναισθήματα, όπου τίποτα μέσα σε αυτήν δεν είναι τυχαίο, ο συγγραφέας ξεδιπλώνει μπροστά μας μέσω των ηρώων του τις αλήθειες μιας ζωής. Ίσως και της δικής μας.
Οι ανθρώπινες σχέσεις μπαίνουν στο μικροσκόπιο. Οικογενειακές , φιλικές, ερωτικές, συναδελφικές έχουν έναν έντονα ρεαλιστικό χαρακτήρα, σε έναν λόγο πυκνό, μεστό και ποιοτικό που προβληματίζει σε μέγιστο βαθμό. Αλλά και καταδεικνύει τον τρόπο που οι συμπεριφορές μας επηρεάζουν τους γύρω μας χωρίς αυτό να γίνεται πολλές φορές αντιληπτό.
Από το μυθιστόρημα δεν λείπει ούτε το στοιχείο της έκπληξης καθώς όλες οι ιστορίες στο τέλος συνδέονται με δεξιοτεχνία. Σημαντικό κομμάτι του βιβλίου και δικό μου αγαπημένο, είναι πώς το ίδιο γεγονός περιγράφεται από διαφορετικές σκοπιές και με μαεστρία ενώνονται οι ζωές άγνωστων προσώπων.
Εν ολίγοις , πρόκειται για μια σύνθετη δουλειά που χρειάζεται μεράκι για να την αποτυπώσεις. Και ο Κώστας το κάνει με απόλυτα απλό και εύληπτο τρόπο.
Με αφορμή λοιπόν αυτό το σύγχρονο μυθιστόρημα και μια πενταήμερη σχολική εκδρομή στην Κρήτη, καλούμαστε να αναπολήσουμε τα δικά μας εφηβικά χρόνια και να προβληματιστούμε για τα σημερινά.
Σας προτρέπω να επιβιβαστείτε και σας εύχομαι καλή ανάγνωση και καλή απόλαυση!
Ο Κώστας Τερζανίδης γεννήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 1976 στην Αθήνα, αλλά μεγάλωσε και μένει στην Ξάνθη, όπου και διδάσκει σε Γυμνάσιο του νομού Ξάνθης ως φιλόλογος.
- Δεν κάνει ιδιαίτερα, αλλά κάνει ιταλικά, χορό και ντραμς.
- Παιδιά δεν έχει, αλλά έχει δύο ανίψια και ένα βαφτιστήρι.
- Διηγήματά του έχουν δημοσιευτεί σε ηλεκτρονικά λογοτεχνικά περιοδικά (Fractal, Book Press, Φρέαρ, Λόγω Γραφής κ.α.) και σε ανθολογίες διηγημάτων (Ανθολογία μικροδιηγήματος «Με μια σχεδία», «Ιστορίες του Σταθμού και του Τραίνου» από τις εκδόσεις Παρατηρητής της Θράκης, «Σαν βγω απ’ αυτή τη φυλακή» από τις εκδόσεις Γραφή, «Άνθρωπος δίχως προσωπείο» από τις εκδόσεις Καλλιτεχνείο).
- «Η Εκδρομή» είναι το πρώτο του μυθιστόρημα και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μέθεξις (2021).