Στη σημερινή ψηφιακή εποχή, τα παιδιά κατά κανόνα είναι συχνά απορροφημένα σε οθόνες κινητών, tablet και γενικά σε ηλεκτρονικές συσκευές αναζητώντας την ψυχαγωγία, θυσιάζοντας πολλές φορές την εποικοδομητική μάθηση και την εγκεφαλική τους ανάπτυξη.
Ωστόσο, υπάρχει κάτι που μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά μέσο της απλότητας και της αποτελεσματικότητας όπως η καθοδήγηση τους για ενασχόληση με τα επιτραπέζια παιχνίδια.
Τα παιχνίδια αυτά δεν είναι μόνο ευχάριστα και ελκυστικά, αλλά παρέχουν επίσης πολυάριθμα γνωστικά οφέλη που μπορούν να ενισχύσουν την ανάπτυξη του εγκεφάλου και τις δεξιότητες κριτικής σκέψης του κάθε παιδιού.
Εκτός από το να απομακρύνουν τα παιδιά από τις οθόνες, τα επιτραπέζια παιχνίδια περιλαμβάνουν μια σειρά κοινωνικών δεξιοτήτων, όπως η συνεργασία, ο καθορισμός ρόλων και άλλες φιλοκοινωνικές συμπεριφορές.
Έρευνες σε παιδιά προσχολικής ηλικίας ανέδειξαν ότι τόσο τα ανταγωνιστικά όσο και τα συνεργατικά επιτραπέζια παιχνίδια αυξάνουν τις φιλοκοινωνικές συμπεριφορές, όπως η συνεργασία, η επιβράβευση και η βοήθεια προς τους άλλους.

Τα επιτραπέζια παιχνίδια μπορεί να βοηθήσουν στην ανάπτυξη της γνώσης των αριθμών, των αριθμητικών δεξιοτήτων και της ανάπτυξης σημαντικών αριθμητικών εννοιών. Επίσης, τα παιχνίδια που απαιτούν αυθόρμητο λόγο, ανάγνωση ή γραφή μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εργαλείο για τη προώθηση της γλωσσικής ανάπτυξης και του λεξιλογίου τους που αποδεδειγμένα είναι σήμερα πολύ περιορισμένο, παίζοντας σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη λογοτεχνικών δεξιοτήτων.
Τα επιτραπέζια παιχνίδια απαιτούν επίσης τη χρήση μετωπιαίων εγκεφαλικών λειτουργιών, όπως ο σχεδιασμός, η επίλυση προβλημάτων, η λήψη αποφάσεων και η γρήγορη και σωστή εκτέλεση δράσεων και αντιδράσεων.
Τα επιτραπέζια παιχνίδια γυμνάζουν τον εγκέφαλο και διεγείρουν τις περιοχές που είναι υπεύθυνες για το σχηματισμό της μνήμης και τις σύνθετες διαδικασίες σκέψης, βελτιώνοντας έτσι τις γνωστικές δεξιότητες όπως η λήψη αποφάσεων, η στρατηγική σκέψη και η επίλυση προβλημάτων. Αρκετά από αυτά τα παιχνίδια συμβάλλουν στη βελτίωση του επαγωγικού συλλογισμού και της λογικής.
Σημαντική είναι η συμβολή τους στην βελτίωση της διάθεσης του παιδιού, της ποιότητας του ύπνου και της ενίσχυσης αλλά και διαχείρισης συναισθημάτων στο οικογενειακό τους περιβάλλον.
Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα οφέλη των επιτραπέζιων παιχνιδιών είναι η ικανότητά τους να ενισχύουν τις γνωστικές δεξιότητες των παιδιών, ιδίως μέσω των παιχνιδιών στρατηγικής. Τα παιχνίδια στρατηγικής απαιτούν από τους παίκτες να σκέφτονται κριτικά, να σχεδιάζουν εκ των προτέρων και να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις – όλα αυτά αποτελούν βασικές γνωστικές δεξιότητες.
Έρευνες έχουν δείξει ότι τα παιχνίδια στρατηγικής μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά τις γνωστικές λειτουργίες, όπως η επίλυση προβλημάτων, η μνήμη και η συγκέντρωση. Αυτά τα παιχνίδια διεγείρουν τον εγκέφαλο και απαιτούν από τους παίκτες να καταστρώσουν στρατηγική και να εξετάσουν διάφορες πιθανότητες και αποτελέσματα. Ως αποτέλεσμα, οι παίκτες αναπτύσσουν τις δεξιότητες αναλυτικής σκέψης και γίνονται πιο ικανοί στη λήψη αποφάσεων με βάση τη λογική και τη συλλογιστική.

Σύμφωνα με μια μελέτη που διεξήχθη από τον γνωστικό ψυχολόγο James Ford, τα επιτραπέζια παιχνίδια έχουν τη δύναμη να ενισχύουν τις γνωστικές δεξιότητες. Ο Ford διαπίστωσε ότι τα παιδιά που ασχολούνται τακτικά με παιχνίδια παρουσιάζουν βελτιωμένες γνωστικές ικανότητες σε σύγκριση με εκείνα που δεν ασχολούνται. Η μελέτη υποδηλώνει ότι η νοητική διέγερση που παρέχουν τα παιχνίδια στρατηγικής ενισχύει τις νευρικές συνδέσεις και προωθεί την ανάπτυξη νέων γνωστικών οδών.
Το αποτέλεσμα μιας νίκης στα επιτραπέζια παιχνίδια επιβραβεύει τα παιδιά με πολύτιμες δεξιότητες για μια επιτυχημένη ζωή, όπως ο στρατηγικός σχεδιασμός, ο προβληματισμός και η υπομονή. Επίσης, τα ευρεία παιχνίδια ενθαρρύνουν τον υγιή ανταγωνισμό και το φίλαθλο πνεύμα τους, τα οποία μας βοηθούν να μάθουμε να αποδεχόμαστε και να μελετάμε τα αίτια της ήττας κάτι που είναι πολύ σημαντικό στην κοινωνική μας ενσωμάτωση.
Όλα τα επιτραπέζια παιχνίδια έχουν ένα σύνολο κανόνων και κανονισμών, και παίζοντας αυτά τα παιχνίδια τα παιδιά μαθαίνουν να τηρούν κανόνες και κανονισμούς από μικρή ηλικία.
Τα επιτραπέζια παιχνίδια απαιτούν κίνηση και συντονισμό ματιών/χεριών που μπορούν να βελτιώσουν τις αδρές κινητικές δεξιότητες του παιδιού σας, να τονώσουν τη δημιουργικότητα και να ενισχύσουν την αυτοπεποίθηση.
Πέρα από τον ελεύθερο χρόνο και την αναψυχή, τα επιτραπέζια παιχνίδια ενθαρρύνουν την ενεργό μάθηση και μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την ακαδημαϊκή πρόοδο του παιδιού, καθώς το εμπλέκουν με δημιουργικούς και διασκεδαστικούς μαθησιακούς κανόνες.
Η βελτίωση δεξιοτήτων ζωής, όπως η υπομονή, η τήρηση κανόνων, η διαχείριση των οικονομικών, η διαπραγμάτευση και η ομαδική εργασία, είναι κι αυτές μέσα στα πολλαπλά οφέλη που μπορούν να αποκομίσουν τα παιδιά, με την σωστή οργάνωση και φυσικά την καθοδήγηση δομημένων προγραμμάτων από εξειδικευμένες εταιρείες και εκπαιδευτές.
