Sparmatseto
Βιβλίο

Ευθύνη και ελευθερία σε έναν κόσμο που αλλάζει

 

Ευθύνη και ελευθερία σε έναν κόσμο που αλλάζει

Ιάκωβου Μαρτίδη «Ο καφές, η γέφυρα και ο Μαντέλα»

 

Ευθύνη και ελευθερία σε έναν κόσμο που αλλάζει

Πολλές φορές αναρωτιέμαι ποια κείμενα μπορούμε / ή δικαιούμαστε  να τα εντάσσουμε στη λογοτεχνία. Έχει  επικρατήσει  να θεωρούμε λογοτεχνικά κυρίως τα ποιήματα και τα πεζογραφήματα, ενώ τα δοκίμια και  τα θεατρικά έργα, λιγότερο ή σπανιότερα.

Τα σκέφτομαι όλα τούτα διαβάζοντας τα βιβλία του Ιάκωβου Μαρτίδη, ψυχιάτρου, ιδίως το πρόσφατο έργο του  «Ο καφές, η γέφυρα και ο Μαντέλα». Έφερα στο νου μου μια διατύπωση από το δοκίμιο του Βαγγέλη Ντελή  για την «Τέχνη του Λόγου»: «Ολόκληρη η ανθρώπινη διανόηση, ολόκληρος ο πολιτισμός βαδίζει στα μονοπάτια του λόγου. Τέχνη είναι η ελεύθερη δημιουργία, η ανιδιοτελής έκφραση, η υπακοή σε δημιουργικά στοιχεία, που αφήνουν συνήθως περιθώρια αυτενέργειας και δυναμικής νέων δρόμων».

Δε θεωρώ αναγκαίο να επεκταθώ. Φρονώ  ότι το βιβλίο που θα παρουσιάσω – και πολλά ανάλογα έργα – εντάσσονται στη σύγχρονη λογοτεχνία, και ως προς τη μορφή αλλά και ως προς το περιεχόμενο.

Για τον Ιάκωβο Μαρτίδη και το έργο του έχω ασχοληθεί και σε άλλα κείμενά μου (Δείτε ΕΔΩ). Θα προτάξω ένα σύντομο εργοβιογραφικό σημείωμα και στη συνέχεια θα προσεγγίσουμε το πρόσφατο βιβλίο του.

 

Ιάκωβος Μαρτίδης

Ο Ιάκωβος Μαρτίδης γεννήθηκε το 1957 στη Δράμα όπου και μεγάλωσε. Πέρασε με υποτροφία στην Ιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης και τελείωσε με άριστα τις μεταπτυχιακές του σπουδές στην Κοινωνική Ψυχιατρική. Είναι μέλος επιστημονικών εταιρειών που ασχολούνται με την ψυχική υγεία και ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας για τη Γνωστική και τη Συμπεριφορική ψυχοθεραπεία.

Από το 1993 διοργανώνει βιωματικά σεμινάρια και ψυχοθεραπευτικές ομάδες. Πιστοποιημένος εκπαιδευτής του Ελληνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης, εκπαιδεύει δημόσιους υπαλλήλους πάνω σε θέματα που άπτονται της ειδικότητάς του. Εργάζεται ως ψυχίατρος, ψυχοθεραπευτής και οικογενειακός σύμβουλος στη Δράμα και τη Θεσσαλονίκη. Ο καφές, η γέφυρα και ο Μαντέλα είναι το πρόσφατο βιβλίο του. Από τις εκδόσεις Αρμός κυκλοφορούν επίσης τα βιβλία του: Η αγάπη στην πρίζα, Τα μυστικά των άλλων, Πλάθοντας ευτυχισμένα παιδιά, Το μήλο πάνω από τη μηλιά.

Ο καφές, η γέφυρα και ο Μαντέλα

Το βιβλίο «Ο καφές, η γέφυρα και ο Μαντέλα» έχει ως υπότιτλο «Ιστορίες ευθύνης και ανευθυνότητας σ’ ένα κόσμο που αλλάζει».  Ο υπότιτλος είναι υποβοηθητικός για την κατανόηση του περιεχομένου.  Σε συνέντευξή του στην Χαριτίνη Μαλισσόβα   ο Ιάκωβος  λέγει για το βιβλίο του:

«Είναι ένα βιβλίο χρηστικό και αξιοποιήσιμο, καθώς παρέχει ουσιώδη δεδομένα – πληροφορίες, γνώση, αποθησαυρισμένη σοφία – που ο αναγνώστης μπορεί να ενσωματώσει στην καθημερινότητά του και να της προσδώσει ποιοτικότερα χαρακτηριστικά. Τον βοηθά να αναθεωρήσει τις όποιες δυσλειτουργικές πεποιθήσεις έχει για τη ζωή, να μπολιάσει περισσότερο χρώμα και άρωμα στην καθημερινότητά του και ό,τι κάνει, να το κάνει με περισσότερο μεράκι και αγάπη. Τον βοηθά να συνειδητοποιήσει ότι μπορεί και ο ίδιος να συμβάλει ώστε να γίνει ο κόσμος καλύτερος. Κατά βάση είναι ένα αισιόδοξο βιβλίο, καθώς αναδεικνύει τις καταπληκτικές δυνατότητες που έχει ο άνθρωπος και γίνεται φανερό μέσα από παραδείγματα τι θαύματα μπορεί να κάνει!».

Το βιβλίο αποτελείται από δέκα ενότητες, κάθε ενότητα περιλαμβάνει  κατά μέσο όρο πέντε κεφάλαια. Θα αναφέρω τους τίτλους των ενοτήτων;

  1. Και όμως! Μπορώ να αλλάξω τον κόσμο!
  2. Μόνος μου θ’ αλλάξω τον κόσμο;
  3. Ο Νους έχει μάτια;
  4. Η σημασία του εστιασμού
  5. Το αδιόρατο τρομακτικό κόστος της μικροπαραβατικότητας και των μικροπαραλείψεων
  6. Τύχη, μοίρα, πεπρωμένο
  7. Ιστορίες Ζωής [περιέχει 13 ιστορίες]
  8. Ζούμε ή τρέχουμε;
  9. Να έχεις ή να είσαι; Νοηματοδοτώντας τη ζωή
  10. Καταληκτικές πινελιές.

 

Ξεχώρισα κάποιες φράσεις που νομίζω με βοήθησαν να κατανοήσω το σκεπτικό του συγγραφέα.

  • Αν δεν μας αρέσει η ζωή μας, η αλλαγή εστιασμού θα βοηθήσει στην ποιοτική αλλαγή της
  • Ο φόβος μπροστά στην ελευθερία ωθεί αρκετούς ανθρώπους να μην αναλαμβάνουν την προσωπική τους ευθύνη
  • Όποιος αφήνει την τύχη του στην τύχη, είναι «άξιος της τύχης του».

Το μόνο κεφάλαιο που γράφτηκε μετά την έλευση του κορονοϊού στην πατρίδα μας επιγράφεται «Ο κορονοϊός». Δυο φράσεις: «Με την έλευση του κορονοϊού οι συνθήκες ευνόησαν τους ανθρώπους να έλθουν σε επαφή με τον έσω εαυτό τους και να γνωρίσουν τον εν πολλοίς άγνωστο εαυτό, σε κάποιο βαθμό τουλάχιστο  […] Ήρθε ο κορονοϊός για να μας θυμίσει την αδυναμία μας και να αμφισβητήσει ευθέως τον πολιτισμό που θεμελιώνεται πάνω στη δύναμη».

Ένα πολύ ενδιαφέρον κεφάλαιο, από την ένατη  ενότητα με τίτλο «Η απολογία ενός ‘τρελού’» έχει σχέση με την Ξάνθη, συγκεκριμένα αναφέρεται στη διάγνωση του Ιπποκράτη για την «τρέλα» του Δημόκριτου. Εξηγεί γιατί ο Γελασίνος Φιλόσοφος κορόιδευε τους συμπολίτες του Αβδηρίτες. Ο Ιπποκράτης τον χαρακτηρίζει ως «τον σοφότατο, που διερεύνησε και κατάλαβε την πραγματικότητα της ανθρώπινης φύση, τον μόνο που έχει τη δύναμη να σωφρονίσει τους ανθρώπους».

Στη δέκατη ενότητα ξεχώρισα το κεφάλαιο με τίτλο «Ζω σημαίνει». Ζω σημαίνει εισπνέω, κατανοώ δεν αντιδρώ, μοιράζομαι, έχω όνειρα, ρισκάρω, αναπτύσσομαι προχωρώ, κάνω λάθη, πορεύομαι με την αίσθηση του χρέους και της ευθύνης, οριοθετώ, συγχωρώ, αγαπώ, ζω σημαίνει…

 

Επιλογικά

Ο Ιάκωβος Μαρτίδης  μέσα στο βιβλίο του αυτό, όπως και στα προηγούμενα, αλλά περισσότερο σε τούτο βάζει τον εαυτό του σε ίση θέση με τον αναγνώστη και την αναγνώστριά του. Σε μια αμφίδρομη σχέση φιλίας και αγάπης.  Ανοίγει τον εαυτό του. Απευθύνεται στην κοινωνία μέσα από δημόσιες παρουσίες και  εκδηλώσεις.

Κλείνω με μια απάντηση από συνέντευξή του  στον Βαγγέλη Ελευθεριάδη, στην ερώτηση: Σας φοβίζει η αποτυχία; Απαντά:

«Ζω σημαίνει κάνω και λάθη. Ανθρώπινο είναι. Πολλές φορές ο φόβος του λάθους, η αγωνία της αστοχίας σε ακινητοποιεί και διστάζεις να πάρεις πρωτοβουλίες. Αν φοβάσαι ότι θα αποτύχεις, μένεις καθηλωμένος στους φόβους σου και τότε έρχεται η μεγάλη αποτυχία. Δεν την επιθυμώ, αλλά δεν φοβάμαι την αποτυχία».

Σχετικά άρθρα

Δωρεάν βιβλία για το καλοκαίρι | Διαγωνισμός

Βασίλειος Μακέδος

«Τα άνθη της Ανθής» της Μαριάνθης Ευθυμίου | Γράφει ο Θανάσης Μουσόπουλος

Θανάσης Μουσόπουλος

Εισαγωγή στη φιλοσοφία των αξιών | Δωρεάν βιβλίο

Βασίλειος Μακέδος

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X