Sparmatseto
Projects Γενικά Projects

Ο κόσμος και η Ελλάδα κατά τους 19ο και 20ο Αιώνα (Μέρος 2ο)

 

Ο κόσμος και η Ελλάδα κατά τους 19ο και 20ο Αιώνα  (Μέρος 2ο)

 

 

Ο κόσμος και η Ελλάδα κατά τους 19ο και 20ο Αιώνα  (Μέρος 2ο)

 

Η Ελλάδα από το 1909 ως το 1914

Η Ελλάδα τον 19ο αιώνα δεν μπόρεσε να ακολουθήσει τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Η Επανάσταση του 1909 και ο Ελευθέριος Βενιζέλος αγωνίζονται για τη γενικότερη ανανέωση, εκσυγχρονισμό και εκδημοκρατισμό. Το κόμμα των Φιλελευθέρων που δημιουργεί ο Βενιζέλος εκφράζει την ανερχόμενη αστική τάξη και τα οράματά της. Με τον Βενιζέλο περιορίζονται τα ανάκτορα και τα παλιά τζάκια , ενώ εφαρμόζεται νέο πνεύμα. Ο στρατός ισχυροποιείται και είναι ικανός στους δύο βαλκανικούς πολέμους , 1912 – 1913 . Το 1912 ελευθερώνεται η Θεσσαλονίκη , όπου το 1913 δολοφονείται ο βασιλιάς Γεώργιος Α΄ και αναλαμβάνει ο γερμανόφιλος Κωνσταντίνος. Με της Βαλκανικούς πολέμους ο πληθυσμός και η έκταση της Ελλάδας διπλασιάζονται . Μακεδονία, Ήπειρος, Κρήτη που ενώνονται με την Ελλάδα, είναι πλούσιες και δυναμικές περιοχές.

Τις παραμονές του πρώτου παγκόσμιου πολέμου της υπάρχουν πολλά ανοιχτά εθνικά θέματα, που σχετίζονται με τον αλύτρωτο ελληνισμ :  Αιγαίο, Θράκη, Β. Ήπειρος.

 

Ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος, 1914 – 1918

Οι βαλκανικοί πόλεμοι θεωρούνται προοίμιο του Α΄ Παγκόσμιου πολέμου. Η Ευρώπη είναι διαιρεμένη σε δύο στρατόπεδα : Entente (Αγγλία , Γαλλία  ,  Ρωσία) και Κεντρικές Δυνάμεις. Η Ελλάδα , ενώ ο πόλεμος έχει προχωρήσει, το 1917 πηγαίνει με το μέρος της Αντάντ . Τελικά,  το 1918 νικητές βγαίνουν οι δυνάμεις της Τριπλής Συμμαχίας – Αντάντ, άρα και η Ελλάδα. Εκατομμύρια νεκροί , οικονομική καταστροφή , υλικές καταστροφές ! Στη διάσκεψη της Ειρήνης στο Παρίσι το 1919 κυριαρχεί η ιδέα της ελευθερίας και αυτοδιάθεσης των λαών και η στρατηγική ασφάλεια – οικονομικά πλεονεκτήματα των νικητών. Από τις συνθήκες που υπογράφηκαν σημειώνουμε:

  • του Νεϋγύ δίνει στην Ελλάδα την Ανατ. Μακεδονία και Θράκη, το Νοέμβριο του 1919
  • των Σεβρών δίνει στην Ελλάδα την Ανατολική Θράκη – ως την Κωνσταντινούπολη, Ίμβρο, Τένεδο και προσωρινά την περιοχή  Σμύρνης, τον   Αύγουστο του 1920.

Μετά τον Α΄ παγκόσμιο πόλεμο δημιουργείται η Κοινωνία των Εθνών για τη διεθνή ειρήνη και συνεργασία, ΚΤΕ , που όμως δεν έπαιξε το ρόλο της.

 

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η δεκαετία 1914 – 1924 είναι από τις σημαντικότερες  της νεοελληνικής ιστορίας . Μετά τους Βαλκανικούς πολέμους έχουμε τις περιπέτειες του Α΄ παγκόσμιου πολέμου και τη Μικρασιατική καταστροφή, με τον ξεριζωμό των Ελλήνων της Μικρασίας και της Ανατολικής Θράκης.  Με την έκρηξη του α΄ παγκ. πολέμου παρουσιάστηκε διάσταση ανάμεσα στο θρόνο που ακολουθούσε τη Γερμανία και την Κυβέρνηση Βενιζέλου που συμφωνούσε με την Αντάντ, η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται ως Διχασμός. Τελικά επικρατεί ο Βενιζέλος, η Ελλάδα συμμετέχει στον πόλεμο και είναι με τους νικητές. Μετά την υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών το 1920 ο Βενιζέλος γίνεται στόχος δολοφόνων, πεθαίνει ο νεαρός βασιλιάς Αλέξανδρος και επανέρχεται ο γερμανόφιλος Κωνσταντίνος και οι αντίπαλοι του Βενιζέλου κερδίζουν τις εκλογές.

Εντωμεταξύ το Μάη του 1919 ελληνικά στρατεύματα έχουν αποβιβαστεί στη Σμύρνη. Στην Ανατολική Θράκη και στη Μικρασία υπάρχουν ελληνικοί πληθυσμοί από την αρχαία εποχή. Ο Βενιζέλος είχε ζητήσει από την Αντάντ να παραχωρηθούν στην Ελλάδα περιοχές όπου υπήρχε ελληνικός πληθυσμός  –  σύμφωνα και με τη Μεγάλη Ιδέα –  αφού η Ελλάδα  ήταν από τους νικητές του πολέμου.

Να σημειώσουμε  ότι στην πρώτη εικοσαετία του 20ου αιώνα ο ελληνισμός της Μικράς Ασίας,  του Πόντου και της Ανατολικής Θράκης, όπως και οι Αρμένιοι, αντιμετώπισαν τον τουρκικό εθνικισμό. Οι Τούρκοι με επικεφαλής τον Κεμάλ Ατατούρκ εξοντώνουν τον ποντιακό ελληνισμό και της Αρμενίους , με τις γνωστές γενοκτονίες. Όταν οι ΄Ελληνες το 1919 έρχονται στη Σμύρνη έχουν ως αποστολή να εφαρμόσουν τις συνθήκες του Α΄ Παγκόσμιου πολέμου. Οι Γάλλοι, Άγγλοι και Ιταλοί θέλουν να εξασφαλίσουν τα δικά τους συμφέροντα, γι’ αυτό έρχονται σε συνεννόηση με τον Κεμάλ. Οι Έλληνες προχωρούν στο εσωτερικό της Μικρασίας χωρίς πρόγραμμα και δυνατότητα ανεφοδιασμού.

Ο Κεμάλ οργανώνει επαναστατικό στρατό, που ενισχύεται από της συμμάχους της. Η κυβέρνηση του Σουλτάνου δέχεται τη συνθήκη των Σεβρών, ενώ οι τούρκοι εθνικιστές του Κεμάλ την αρνούνται. ΄Ετσι στην Οθωμανική αυτοκρατορία υπάρχει δυαρχία. Οι δυνάμεις της Αντάντ, οι ΗΠΑ , η νεοπαγής Σοβιετική Ένωση έρχονται σε επαφή με τον Κεμάλ.

Οι πολιτικοί αντίπαλοι του Βενιζέλου, όταν ήταν στην αντιπολίτευση , διαφωνούσαν με τη μικρασιατική εκστρατεία, όταν έγιναν το 1920 κυβέρνηση τη συνέχισαν. Αρκετοί στην Ελλάδα ήταν αντίθετοι στην εκστρατεία, όπως ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου με το Δημοκρατικό Μανιφέστο του 1922.  Ο ελληνικός στρατός προχώρησε πολύ ενώ ο κεμαλικός διαρκώς υποχωρούσ.  Της 13 / 26 Αυγούστου 1922 ο Κεμάλ κάνει τη μεγάλη αντεπίθεση. Οι Έλληνες διαλύονται, οι Τούρκοι αρχίζουν βίαιες πράξεις σε βάρος του εντόπιου πληθυσμού. Η Σμύρνη πυρπολείται, ενώ οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι παρακολουθούν απαθείς τα τεκταινόμενα.

Στην Ελλάδα ο στρατός επαναστατεί ενάντια στο Βασιλιά. Ο Κωνσταντίνος παραιτείται υπέρ του Γεωργίου, ενώ συσταίνεται έκτακτο στρατοδικείο που καταδικάζει και εκτελεί της υπαίτιους της καταστροφής – δίκη των εξ.

Τον Οκτώβριο του 1922 υπογράφεται με τους Τούρκους ανακωχή στα Μουδανιά , για την αποχώρηση ελληνικών στρατευμάτων από Ανατολική Θράκη. Το 1923 υπογράφεται η συνθήκη της Λωζάνης που καθόριζε ως σύνορο Ελλάδας – Τουρκίας τον ΄Εβρο , ενώ παραχωρήθηκαν στη Τουρκία τα νησιά Ίμβρος και Τένεδος και αποφασίστηκε η ανταλλαγή πληθυσμών. Στην Ελλάδα το 1924 μετά από εκλογές και δημοψήφισμα ανακηρύσσεται Δημοκρατία  και καταργείται η Βασιλεία.

Σχετικά άρθρα

Μυθολογικός πλούτος της Θράκης (μέρος Ι)

Θανάσης Μουσόπουλος

Μικρές ιστορίες και ψυχωφελή παραμύθια | Το σύκο και το πουλί

Χρήστος Τυρεκίδης

Ποίηση και Μουσική σε ένα vol.3

Έφη Ζάννη

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X