Sparmatseto
Αφιερώματα Πρόσωπα

Ποιήματα Εποχής – 13 | Ο ώριμος ποιητικός λόγος της Ελένης Δημητριάδου Εφραιμίδου

 

Ποιήματα Εποχής – 13 |Ο ώριμος ποιητικός λόγος της Ελένης Δημητριάδου Εφραιμίδου

 

Επιμέλεια – παρουσίαση Θανάσης Μουσόπουλος

Δημιουργοί από την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη (κυρίως) και όχι μόνο…

Αυτό τον καιρό στο fb δημοσιεύω κείμενά μου για την ποίηση φίλων ποιητών/ποιητριών που τους ζητώ να μου στείλουν 2-3 αδημοσίευτα ποιήματά τους. Θέλω να δούμε τι ποίηση γράφεται αυτό τον καιρό…

Το sparmatseto.gr αγκαλιάζει και προβάλλει αυτήν την σειρά

 

 

Ποιήματα Εποχής – 13 |Ο ώριμος ποιητικός λόγος της Ελένης Δημητριάδου Εφραιμίδου

H Ελένη Δημητριάδου Εφραιμίδου, γεννήθηκε το 1948 στην Ξάνθη, όπου και διαμένει μόνιμα. Στα γράμματα εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 1974 με ποιήματα που δημοσίευσε στο περιοδικό Ταχυδρόμος. Έγραψε ποίηση, θέατρο, δοκίμιο. Κυρίως όμως ποίηση. Εξέδωσε έξι ποιητικές συλλογές καθώς και τη θεατρική απόδοση του ομώνυμου διηγήματος του Γ. Μ. Βιζυηνού “Μοσκώβ-Σελήμ”, Ηλιοτρόπιο 1996 (α’ βραβείο Α. Ιπεκτσί, 1999). Το 2020 εξέδωσε τη συλλογή διηγημάτων «Γκέρα». Ανθολόγησε και επιμελήθηκε την “Ανθολογία ανέκδοτης ποίησης, Σύγχρονοι Θράκες ποιητές”, Σπανίδης 2007, συνεργασίες της φιλοξενήθηκαν στα έντυπα ή ηλεκτρονικά περιοδικά Θρακικά Χρονικά, Ενδοχώρα, Φοροτεχνική και Θρακική Προσέγγιση, Τελεία και Παύλα, Ομπρέλα, Δαυλός, Η λέξη, (δε)κατα, Poetix,Bibliotheque, Frear, Fractal, Poetics, Ποιητικός Πυρήνας, Ποιητικοί διάλογοι κ. ά.

Συμμετείχε σε συλλογικά έργα και Ανθολογίες, όπως “Ανθολογία των 100”, Δαυλός, Αθήνα 1985, “45” ποιητές, Ομπρέλα, Αθήνα 1990, “Ανθολογία Νεοελληνικής ποίησης” τ.β’, Πολιτιστική συνεργασία, Αθήνα 2004, “Μη βία”, Μαλλιάρης Παιδεία, Θεσσαλονίκη 2009, “Τα ποιήματα του 2009”, Κοινωνία των (δε)κάτων, Αθήνα 2010, “Τα ποιήματα του 2014”, Κοινωνία των (δε)κάτων, Αθήνα 2016, “Σταγόνα επανεκκίνησης”, Frog, Θεσσαλονίκη 2015, “Το Θέατρο στην ποίηση”, Momentum, Αθήνα 2017, “Για τον Αντώνη Φωστιέρη, κριτικά κείμενα”, Αιγαίον, Λευκωσία 2017. Υπήρξε μέλος της Ενωτικής Πορείας Συγγραφέων.

 

Η δημιουργία

Για την ποίησή της σε παλιότερη εισήγησή μου λέγω: «Από τις πρώτες της συλλογές ‘’Εγένετο’’ 1987 και ‘’Εγώ κι ο Φαίδρος’’ 1990 ήμουν πεισμένος ότι πρόκειται για ποιήτρια αξίας. Και στη συνέχεια οι επόμενες συλλογές ‘’Του καιρού και της ήττας’’ (1999) και ‘’Πόλη μου σαν το ρόδο’’ (2001) επιβεβαίωσαν του λόγου το αληθές. Το 2009 η Ελένη Δημητριάδου Εφραιμίδου εξέδωσε τη συλλογή ‘’Σκιά είναι’’. Τότε έλεγα: ‘’Από συλλογή σε συλλογή η Ελένη Δημητριάδου Εφραιμίδου συμπληρώνει και εξελίσσει το ποιητικό της πρόσωπο’’. Για την τελευταία ποιητική της δουλειά με τίτλο ‘’Δωριείς και Ξυλοκόποι» (2014) γράφω:  «Η Ελένη Δημητριάδου Εφραιμίδου με την ποίησή της στο έργο ‘’Δωριείς και Ξυλοκόποι’’ έχει τρία βασικά χαρακτηριστικά: μιλά για την εποχή μας, γνωρίζει την πορεία της ελληνικής ιστορίας και γραμματείας και βλέπει μπροστά. Τι άλλο θέλουμε από ένα σύγχρονο δημιουργό;».

Για το πρόσφατο βιβλίο της με τα διηγήματα «Γκέρα» σημειώνω ότι  αποτελεί μία κατάθεση πολυσήμαντη και, θα τολμούσα να πω, πρωτοποριακή. Καταφέρνει να συνδυάσει πολλές πλευρές και πολλές προσεγγίσεις ενός και του αυτού θέματος: της Βουλγαροκρατίας της ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Γλωσσικά και Λαογραφικά στοιχεία, ψυχογράφηση τριών κυρίως λαών: Ελλήνων, Βουλγάρων, Τούρκων, ενδοσκόπηση και διαφοροποιήσεις μέσα σε κάθε λαό. Πρόκειται για αφηγηματικό λόγο, εμπλουτισμένο με ιστορικά, βιωματικά, γλωσσολογικά, λαογραφικά στοιχεία.

Συναιρώντας τις παρατηρήσεις για τον ποιητικό και πεζό λόγο, θα διατύπωνα την άποψη ότι η δημιουργική της βούληση έχει κατακτήσει ωριμότητα μορφής και περιεχομένου.

Την παρακάλεσα να μου εμπιστευθεί κάποιες σύγχρονες δημιουργίες της για να τις παρουσιάσω στη σειρά των κειμένων μου «Ποιήματα Εποχής», με παλιούς και νεότερους ποιητές και ποιήτριες. Την ευχαριστώ για την άμεση ανταπόκριση.

 

Τα ποιήματα

 

Εποχή

Τους συναντούσα στημένους τα πρωινά

κάτω απ’ τα φανάρια της οδού Μαραθώνος.

Στο μισό τους πρόσωπο μάσκες μαύρες,

άσπρες ή χρώματος θαλασσί

και στα μάτια τους που κοιτούσαν αφηρημένα

αντανακλάσεις άτακτου καιρού,

με μεγάλα γράμματα διάβαζα

μια κακοποιημένη ελευθερία.

 

Τα σήματα αναβόσβηναν

μιαν αγγελία πνιγμού

λέγοντας πέρνα!

Όμως στα πόδια τους ανάμεσα

αθέατο σκυλί ο τρόμος ωρίμαζε αργά

την πιο μικρή παιδική τους ηλικία,

όπου με δοκιμές, στηρίγματα κι άηχα νεύματα,

προσπαθούσαν να εξευμενίσουν

τ’ αδύναμα βήματα,

να περάσουνε βρέφη

σε μια μεταλλαγμένη εποχή.

 

 

Χειμώνας

Ήταν πάντοτε χειμώνας

και νύχτωνε νωρίς.

Το ισχνό φανάρι στον ορίζοντα,

το γυμνό παγκάκι κάτω

απ’ το παγωμένο φως.

Απέναντι ο Θερμαϊκός

κατάπινε τα καράβια του

κι αγκάλιαζε ανάσκελα

την κρύα εποχή.

 

Εμείς πουθενά.

Αόρατοι μες σε χοντρά παλτά.

Ένα ρίγος, ένα τρέμουλο,

μια υποψία θανατηφόρα

ανεβασμένη στον γιακά.

Τι να ορίσουμε;

Τη μέρα; Τη νύχτα;

Την ερημιά; Το σκοτάδι;

Το πέρασμα απ’ το πουθενά;

 

 Μερικές φορές

ο κόσμος αδειάζει από ‘μας

κι η φύση χαμογελά ακαριαία

μ’ εκείνο το κουρασμένο

πάνδημο χαμόγελο

που ισοπεδώνει τις λέξεις.

(ελ. εφ. 6.11.2021)

 

 

Ελένη, περιμένω το βιβλίο με τα νέα ποιήματά σου…

 

Η σειρά «Ποιήματα Εποχής» σε επιμέλεια Θανάση Μουσόπουλου συνεχίζεται…

Σχετικά άρθρα

Πενθεσύλεια μαχήτρια της αυγής

Έφη Ζάννη

Εμμανουήλ Ροΐδης: Ανεπανάληπτος Μαέστρος του Λόγου, (μέρος VI)

Θανάσης Μουσόπουλος

Βιβλιοπαρουσίαση | Πέτρος Γεωργαντζής, «ΧΡΟΝΙΚΟ ΕΛΕΥΘΕΡΙΩΝ» Ξάνθης και λοιπής Δ. Θράκης (1912-1920)

Αντώνιος Βαρβατσούλιας

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X