Sparmatseto
Αφιερώματα Πρόσωπα

Ο δάσκαλος της «αιώνιας φιλοσοφίας» Νίκος Μακρής

 

Ο δάσκαλος της  «αιώνιας  φιλοσοφίας»  Νίκος Μακρής

 

Ο δάσκαλος της  «αιώνιας  φιλοσοφίας»  Νίκος Μακρής

Φέτος, με την ευκαιρία που αναλογίζομαι τα πενήντα χρόνια παρουσίας μου στα Γράμματα και στον Πολιτισμό, θυμάμαι κάποια πρόσωπα που έπαιξαν  ρόλο στην πορεία μου.

Σε ένα μικρό κείμενο που δημοσίευσα στις  8 Νοεμβρίου 2018 με τίτλο «Θητεία Αεροπορίας, 1972 – 1974», σημειώνω «Τους τριάντα μήνες αυτούς δεν τους θεωρώ χαμένους μήνες. Έμαθα πολλά, γνώρισα ανθρώπους, έκανε φιλίες που κρατώ ως σήμερα, διάβασα και έγραψα».

Ένα πρόσωπο που γνώρισα είναι ο Νίκος Μακρής, γεννημένος στον Αστακό Αιτωλοακαρνανίας το 1947, με σπουδές φιλοσοφίας, θεολογίας, γαλλικής φιλολογίας, σε Ελλάδα και Εξωτερικό, με μεταπτυχιακές σπουδές και διδακτορικό. Όταν το γνώρισα το 1972 είχε εκδώσει δύο βιβλία που μου χάρισε: Φαινόμενα και πραγματικότης, «Τήνος», 1969 και Απ’ τη Νοσταλγία στην Πραγματικότητα, «Τήνος», 1971.

Εγώ είχα εκδώσει το πρώτο μου βιβλίο το 1972 «Επίδραση των Ιδεών του Νίτσε στην Ελληνική διανόηση και η υπέρβασή τους από τον Καζαντζάκη». Στο διάστημα 1972 – 1974 έγραψα το δοκίμιο «Αγωνία και Πίστη στο σύγχρονο άνθρωπο», καθώς τελείωνα το Πανεπιστήμιο, ενώ ήμουν στο στρατό (Άραξος, Θεσσαλονίκη, Καλαμάτα, Αθήνα).

Το βιβλίο  μου αυτό τελικά κυκλοφόρησε το 2013, με την επιμέλεια της Μαρίας Μουσοπούλου. Κάποια κεφάλαια είχαν προδημοσιευθεί στα «Θρακικά Χρονικά» και στη «Θρακική Επετηρίδα». Στις σελίδες 49 – 50 του βιβλίου μου  έχω αποσπάσματα από τα δύο βιβλία του Νίκου Μακρή που ανέφερα.

Κατά τα πενήντα χρόνια που πέρασαν μέσες άκρες  παρακολουθούσα το πλούσιο και ποικίλο έργο του.  Φέτος,  του έστειλα ένα μήνυμα «επανασύνδεσης» και ανταποκρίθηκε αμέσως – να τα καλά της ηλεκτρονικής τεχνολογίας!

 

Νίκος Μακρής

Ο Νίκος Μακρής δημοσίευσε περισσότερα από εξήντα βιβλία απ’ τα οποία τα 40 είναι αποκλειστικά φιλοσοφικού περιεχομένου, αρκετά έχουν άμεση σχέση με τη λογοτεχνία, κυρίως με την τραγωδία (δημοσίευσε δέκα τραγωδίες) και την αισθητική και τρία με το μάθημα της έκθεσης.

Στο μυαλό μου έχω τον Νίκο κυρίως ως σύγχρονο φιλόσοφο.  Ο  Χρήστος Μαλεβίστης,  Νέα Εστία, 1994, σε. 1313 γράφει:

«Πολλοί ασχολούνται με τη φιλοσοφία, όμως η ίδια το χρυσό κλειδί της το έχει χαρίσει δε πολύ λίγους. Ανάμεσα  σ’ αυτούς τους χαρισματούχους είναι και ο Νίκος Μακρής. Με το χρυσό κλειδί ανοίγει διαμερίσματα που  είναι απροσπέλαστα στη μέση συνείδηση. Έστω κι αν τούτη μελετάει φιλοσοφία δια βίου».

 

Η αιώνια φιλοσοφία – προλεγόμενα στην αιώνια  φιλοσοφία (philosophia perennis)

Ένα βιβλίο του 2002 θα παρουσιάσουμε που έχει τον τίτλο «Η ΑΙΩΝΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ – ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΑΙΩΝΙΑ  ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ (PHILOSOPHIA PERENNIS)», εκδ. Δρόμων, σελ. 158.

Στο βιβλίο θησαυρίζονται τα βασικά σημεία των εισηγήσεων  του Νίκου Μακρή οι οποίες έγιναν κατά τα “αθηναϊκά Βραδινά Φιλοσοφικών Συζητήσεων-Αναζητήσεων”, απ’ το Νοέμβριο 2001 μέχρι τον Απρίλιο 2002, στο φιλόξενο και άνετο χώρο του “Συλλόγου Πατρέων Πρωτευούσης”, στο κέντρο της Αθήνας.

 

h-aiwnia-filosofia

 

Τα περιεχόμενα του τόμου διακρίνονται σε τρία μέρη:

  • ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ: ΑΝΑΔΥΕΣΘΑΙ – 1. Πτόησις – ΙΙ. Σκέψις. Η σκεπτική διάθεση – ΙΙΙ. Εκφράζεσθαι. Το λέγειν
  • ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ. ΓΙΓΝΩΣΚΕΙΝ – Ι. Άνθρωπος και κόσμος – ΙΙ. Συναισθάνεσθαι και συναντιλαμβάνεσθαι – ΙΙΙ. Γιγνώσκειν
  • ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ: ΑΙΩΝΙΩΣ ΕΠΙΓΙΓΝΩΣΚΕΙΝ – Ι. Αναγιγνώσκειν και επιγιγνώσκειν – ΙΙ. Η πληρωματικότητα του ηθικού – ΙΙΙ. Philosophia perennis

 

Ενδιαφέρον – εκτός των άλλων – παρουσιάζει η ενότητα που παρουσιάζει παρεμβάσεις  ακροατών και διάλογο για θέματα των φιλοσοφικών εισηγήσεων του Νίκου Μακρή

Ο Ελευθέριος Γκίκας στο βιβλίο του «Ποιητική της Φιλοσοφίας και Ποίηση (Αναφορά στην προσωπικότητα και στο έργο του Νίκου Μακρή)», εκδ. Δρόμων, σελ. 60, που κυκλοφόρησε στα τέλη του 2021, πολύ χαρακτηριστικά μιλά για τον φιλόσοφο Μακρή. «Άλλωστε, η αρμονία με την πλατύτερη της σημασία, με την έννοια του υψηλού και του ωραίου, κρύπτεσθαι φιλεί, κατά τον Ηράκλειτο, και ως εκ τούτου απαιτεί επίπονη προσπάθεια και πολύ χρόνο για να αποκαλυφθεί. Και δεν είναι τυχαίο αυτό το οποίο έχει λεχθεί ότι οι μεγάλοι διανοητές είναι δυσπρόσιτοι στην κατανόηση κάποιων δημιουργημάτων τους».

Η Ελένη  Χωρεάνθη, εξάλλου, σε κείμενό της για τον Νίκο Μακρή  σημειώνει με έμφαση: «Έχω ασχοληθεί με αρκετά έργα του φιλόσοφου συγγραφέα/ποιητή, κατά βάση, Νίκου Μακρή, μυθιστορήματα και φιλοσοφικά μελετήματα, και έχω νιώσει τον αγώνα και την αγωνία του να φέρει στα μέτρα του κατανοητού δύσκολα νοήματα απτόμενος και αναλύοντας δυσπρόσιτα στον κοινό νου φιλοσοφικά θέματα. Μπορώ να έχω μια κάπως σφαιρική γνώση, αντικειμενική θεώρηση και γνώμη για το πολύμορφο και πολύπλευρο έργο του. Με αφορμή το βιβλίο του με θέμα «Το κάλλος, ο έρωτας, η φιλοσοφία», φρονώ ότι ο Νίκος Μακρής σε όλα του τα έργα επιχειρεί να ανακαλύψει τη φιλοσοφική σταθερά κινήσεως του πνεύματος στη διαπολιτισμική του πορεία και ιδιαίτερα στην ελληνοευρωπαϊκή, με απώτερο σκοπό να οδηγήσει το αναγνωστικό του κοινό, μέσα από την προοπτική του μέλλοντος, στον χώρο της αιώνιας φιλοσοφίας (Philosophia perennis)».

 

 

Χαίρομαι που πριν από πενήντα χρόνια, στην αρχή της παρουσίας μου,  είχα τη χαρά  – και την τύχη – να γνωρίσω τον «δάσκαλο  φιλοσοφίας» Νίκο Μακρή, που στη συνέχεια είχε αυτή τη θεαματική διαδρομή.

 

Σχετικά άρθρα

«Γνωσιακὴ-συμπεριφορικὴ ψυχοθεραπεία καὶ ψυχολογικὴ ἑρμηνεία περὶ ἀνθρώπου στὰ γραπτὰ τοῦ Ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ» | Διαδικτυακή ομιλία του Δρ Γεωργίου Βαρβατσούλια

Βασίλειος Μακέδος

Το ΚΘΒΕ αποχαιρετά τον ηθοποιό Χριστόφορο Καζαντζίδη

Βασίλης Βασιλειάδης | Ο ξανθιώτης ερευνητής της νεοελληνικής λογοτεχνίας

Θανάσης Μουσόπουλος

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X