Sparmatseto
Projects Γενικά Projects

Ερμηνείες για την περιφερειακή ολοκλήρωση υπό το πρίσμα της πολιτικής οικονομίας

 

Ερμηνείες για την περιφερειακή ολοκλήρωση υπό το πρίσμα της πολιτικής οικονομίας

 

 

Ερμηνείες για την περιφερειακή ολοκλήρωση υπό το πρίσμα της πολιτικής οικονομίας

Η περιφερειακή ολοκλήρωση αποτελεί ένα φαινόμενο συνένωσης από διαφορετικά μέρη (κράτη ή διασυνοριακές περιοχές) σε ένα ευρύτερο σύνολο που του προσδίδονται τυπικά χαρακτηριστικά (θεσμός πέρα του έθνους) ή άτυπα χαρακτηριστικά (εμπορικές ροές και επενδύσεις συγκεντρωμένες γεωγραφικά) και απασχολεί τη ΔΠΟ για δύο λόγους. Πρωτίστως διότι ως κοινωνικό οργανωσιακό φαινόμενο ενώνει την οικονομία (πλούτο) με την πολιτική (ισχύ) και δευτερευόντως διότι οι έννοιες έθνος-κράτος και εθνικά σύνορα επιδέχονται αλλοίωση λόγω των μεταβιβαζόμενων αρμοδιοτήτων των κρατών στα διακρατικά κέντρα που λαμβάνουν τις αποφάσεις.

Η ερμηνεία των περιφερειακών-οικονομικών συμφωνιών από τους οικονομολόγους, υπό το πρίσμα της πολιτικής οικονομίας, έχει αφετηρία την περίοδο της λήξης του Β΄ΠΠ και εστιάζεται στις επιδράσεις στο εμπόριο, στον καταμερισμό της εργασίας και τη διαδικασία παραγωγής. Παράλληλα, ιδιαίτερο ήταν το ενδιαφέρον των οικονομολόγων για την επιρροή που άσκησαν οι περιφερειακές συμφωνίες σε μία πιο φιλελευθεροποιημένη παγκόσμια οικονομία με στόχο την ευημερία καθώς εξαιρούταν από τον πολυμερισμό και την αρχή της αμοιβαιότητας της ΓΣΔΕ. Περαιτέρω, η οικονομική επιστήμη μελετά την περιφερειοποίηση και της αποδίδει την θεωρία της περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης, προϋποθέτοντας τη δημιουργία προχωρημένων σταδίων σε γραμμική διαδοχή όπως δημιουργία εμπορικών ζωνών, περιοχών με ελεύθερες συναλλαγές, τελωνιακή ένωση, κοινή αγορά, ένωση σε οικονομικό και νομισματικό πεδίο και τέλος ολοκληρωτική οικονομική ένωση.

Σύμφωνα με την νεοκλασική προσέγγιση, οι συμφωνίες που πραγματοποιούνται σε περιφερειακό επίπεδο, επιδρούν εξίσου θετικά με την πραγματοποίηση φιλελεύθερου εμπορίου διότι έχουν την τάση να περιορίζουν τυχόν στρεβλώσεις και να αποδίδουν οφέλη στην οικονομία τόσο των μελών όσο και των κρατών που δεν αποτελούν μέλη τους. Άξιο αναφοράς στις εμπορικές σχέσεις, είναι η άποψη του Viner στο έργο του TheCustomsUnionIssue, που μελέτησε τις επιδράσεις που αναπτύχθηκαν στις τελωνιακές ενώσεις και υποστήριξε ότι σε αντίθεση με την προειπωθείσα θέση, μόνο με την εμπειρία μπορεί να αποδειχθεί αν υπάρχει θετική ή αρνητική επίδραση μιας περιφερειακής συμφωνίας ολοκλήρωσης.

 

 

Η θεωρία του νεοκλασικού ινστιτουσιοναλισμού, όπως υποστήριξε ο North το 1990, εξηγεί τις συνεργασίες από μία διαφορετική οπτική γωνία των νεοκλασικών οικονομικών που θεωρούν τους θεσμούς αποτέλεσμα από τις εσκεμμένες ορθολογικές επιλογές με στόχο να μεγιστοποιηθούν τα οικονομικά συμφέροντα. Ο Posner λίγα χρόνια νωρίτερα, το 1981, εστίασε στο στόχο της αύξησης της οικονομικής αποδοτικότητας η οποία επέρχεται από την αντανάκλαση των ορθολογικών ενεργειών σε κάθε μορφή οικονομικής δραστηριότητας καθώς και της θεσμικής έκφρασης αυτής.

Μία διαφορετική προσέγγιση της περιφερειακής συνεργασίας εκφράστηκε από τη θεωρία του μαρξισμού με κύριο εκφραστή τον Mandel. Ο Mandel εξήγησε μέσω του έργου του, ότι η περιφερειακή συνεργασία λειτουργεί ως μηχανισμός και αποτέλεσμα συσσώρευσης κεφαλαίου στις καπιταλιστικές οικονομίες δίνοντας στις επιχειρήσεις πρωταρχικό ρόλο. Εστιάζοντας στη ευρωπαϊκή εμπειρία, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η κοινή ευρωπαϊκή αγορά αναδιαρθρώνει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και επιβάλλεται από την ευρωπαϊκή αστική τάξη μία υπερεθνική οργάνωση που στηρίζει τα συμφέροντα του κεφαλαίου. Πίστευε, ότι ο «οικονομικός εθνικισμός» ως αντίθετη δύναμη στην περιφερειακή ολοκλήρωση, είναι η απάντηση στη γενόμενη κατάσταση που δημιουργούν οι καπιταλιστικοί κύκλοι. Κατέληγε ότι σύμφωνα με τη μαρξιστική θεωρία, οι περιφερειακές συνεργασίες επιφέρουν οικονομικές μεταβολές που διαμορφώνουν πολιτικές συνεργασίες .

Αν αντιπαραθέσουμε τις θεωρίες των περιφερειακών συμφωνιών με τις θεωρητικές προσεγγίσεις της ΔΠΟ, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η νεοκλασική προσέγγιση βρίσκεται πιο κοντά στη θετική προσέγγιση του φιλελευθερισμού καθώς έχουν κοινό παρανομαστή τη διεθνή διακρατική συνεργασία, την ευστάθεια της οικονομίας και την αποστροφή από στρεβλώσεις και τη φιλελευθεροποίηση του εμπορίου που επιφέρει οικονομικά οφέλη. Επίσης, η προσέγγιση της θεωρίας του μαρξισμού βρίσκει αντίκρισμα στον ιστορικό δομισμό καθώς στον κοινό τους παρανομαστή παρουσιάζουν τη συσσώρευση κεφαλαίου στις καπιταλιστικές κοινωνίες που οδηγεί σε οικονομικές μεταβολές οι οποίες με τη σειρά τους επιφέρουν πολιτικές συνεργασίες και σχέσεις εξάρτησης. Έτσι υποστηρίζονται συγκεκριμένα συμφέροντα, δημιουργούνται τεράστιες ανισότητες και υπάρχει διάχυτη εκμετάλλευση .

 


Βιβλιογραφία:

  • Μανώλη Π., Μαρής Γ., 2015 , Εισαγωγή στη Διεθνή Πολιτική Οικονομία, Αθήνα: Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών

 

Σχετικά άρθρα

Εκδήλωση ενημέρωσης σχετικά με το πρόγραμμα PiXii Co-Creation από το MOMus

Το έργο της αντιβασιλείας στο νεοσύστατο Ελληνικό κράτος

Τάσος Κωνσταντινίδης

Ζωγράφειο Γυμνάσιο Λύκειο | 126 χρόνια φεγγοβολούσα ακτίνα παιδείας και πολιτισμού

Τάσος Κωνσταντινίδης

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X