Sparmatseto
Αφιερώματα Πρόσωπα

Λογοτεχνικές φωνές: Γ. Καφτατζής – Ερ. Βλάχμπεης – Τ. Σταμπούλογλου»

 

Λογοτεχνικές φωνές: Γ. Καφτατζής – Ερ. Βλάχμπεης – Τ. Σταμπούλογλου»

Προσεγγίζοντας τα Σέρρας

 

Λογοτεχνικές φωνές: Γ. Καφτατζής – Ερ. Βλάχμπεης – Τ. Σταμπούλογλου

Τρεις σημαντικούς σερραίους λογοτέχνες των οποίων το έργο γνώρισα θα παρουσιάσω στο σημερινό  κείμενο. Εκπροσωπούν όλα τα είδη του γραπτού λόγου, ποίηση, διήγημα, δοκίμιο.

 

Γιώργος Καφτατζής

Ξεκινώ με τον Γιώργο Καφτατζή. Γεννήθηκε το 1920 στην Ηράκλεια Σερρών. Πτυχιούχος  της Νομικής  Σχολής του Πανεπιστημίου  Θεσσαλονίκης. Πήρε μέρος  στη μάχη της  Κρήτης τον Μάϊο  του 1941, στην Εθνική Αντίσταση, σ΄  όλο το διάστημα της Κατοχής.

Δικηγόρησε  στις Σέρρες όπου χρημάτισε  πρόεδρος του Συλλόγου Φίλων Γραμμάτων και Τεχνών, του Πολιτιστικού Ομίλου ¨Ορφεύς¨, της Δημόσιας Βιβλιοθήκης, του Λαογραφικού Ομίλου κ’  άλλων.  Έγραψε και ανέβασε  πολλά θεατρικά έργα, ποιήματα, διηγήματα, κριτικές μελέτες και άλλα.  Έφυγε από τούτη τη ζωή το 1998.

Τιμήθηκε από τον Δήμο Σερρών, το 1985, με χρυσό βραβείο  για την προσφορά του στα γράμματα και στις τέχνες, από την  Ιστορική και Λαογραφική Εταιρία Σερρών, τη Φοιτητική Ένωση Σερρών, από το Υπουργείο Μακεδονίας-Θράκης, ενώ ανακηρύχθηκε το 1991 στον γιορτασμό  της επετείου  απελευθέρωσης της Νιγρίτας, από τον Δήμο της, επίτιμος δημότης για την πολιτιστική του δραστηριότητα  και την προσφορά του στα γράμματα. Ποιήματά του περιλαμβάνονται  σε όλες τις εθνικές ανθολογίες και σε πολλές ξενόγλωσσες (αγγλική, γαλλική, ιταλική, βουλγαρική, ρουμανική, πολωνική και άλλες).

 

 Ένα ποίημά του θα παραθέσουμε τιμητικά

Στολισμένοι

Στολισμένοι με τα αιμόφυρτα ρόδα της αγάπης

από έκθαμβα φύλλα και σμήνη εκστατικών στιγμών

προσπερνούμε ανώφελες περιοχές που σκοτώνουν τα όνειρα

γερασμένες σκιές, ξεστρατισμένες εποχές

και το φοβερό μυστήριο της σπασμένης λάμπας

κάτω απ’ τις στοιβαγμένες νύχτες όλων των ανθρώπων

γεμάτες τρύπες στουπωμένες με ξερές ψυχές

αφήνοντας πίσω μας ανέγγιχτη τη λήθη.

 

Ερρίκος Βλάχμπεης

Είχα τη χαρά να γνωρίσω τον Ερρίκο Βλάχμπεη, ο οποίος γεννήθηκε στα Σέρρας. Η βιωματική εμπειρία και η κοινωνικοπολιτική εξέλιξη της μεταπολεμικής ζωής καθρεφτίζονται στο συγγραφικό του έργο. Έχει εκδώσει οκτώ συλλογές διηγημάτων. Το 1964 έχει πάρει το πρώτο βραβείο διηγημάτων, για τη συλλογή του «Σημαδεύοντας το χρόνο», στο λογοτεχνικό διαγωνισμό της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Σερρών. Παρουσιάζεται στη μεγάλη δωδεκάτομη εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας του Χάρη Πάτση με δυο διηγήματα. Το 1985, στο λογοτεχνικό διαγωνισμό του Δήμου Σερρών, παίρνει το πρώτο βραβείο διηγήματος, για το διήγημα του «Τριάντα μέρες».  Είναι ακάματος εργάτης του λόγου και του πολιτισμού γενικότερα. Πολλά είναι τα θεατρικά του έργα που παρουσιάστηκαν στη σκηνή. Το θεατρικό του έργο «Ραδιενέργεια αγάπη μου» το 1999 πήρε «Έπαινο» στο θεατρικό διαγωνισμό της Πανελλήνιας Ένωση Λογοτεχνών. (Π.Ε.Λ.). Το μονόπρακτο του «Τα βαποράκια», ανέβηκε με επιτυχία από ομάδα ερασιτεχνών στα Σέρρας και στη Θεσσαλονίκη. Καθώς και το μονόπρακτο του «Η στέγη» και το «Ραδιενέργεια αγάπη μου», ανέβηκαν από την θεατρική πειραματική σκηνή του Ομίλου «Ορφέας» Σερρών. Το παιδικό θεατρικό του έργο «Ο κλέφτης της φωτιάς» ανέβηκε στη σκηνή από το Δη.Πε.Θε. (Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο) Σερρών.

 

Ένα απόσπασμα από το χαρακτηριστικό διήγημά του «Η τιμωρία»

«Θα ήταν έντεκα η ώρα, όταν ο Στρατής με βαρύ το βήμα κι’ ένα στούπωμα στο στήθος γύρισε και σήμερα άπραγος στο σπίτι. ∆ύο  μήνες πέρασαν, που έκλεισε το εργοστάσιο, που δούλευε και κάθε μέρα μαζεύονταν όλοι οι εργάτες έξω απ’ τα κάγκελα του εργοστασίου, έβλεπαν τις πόρτες του κλειστές και ράγιζε η ψυχή τους. ∆ύο μήνες κατέβαιναν και διαμαρτύρονταν για τ’ άδικο που τους γινόταν. Το εργοστάσιο όμως δεν επρόκειτο ν’ ανοίξει. Τ’ αφεντικά είχαν δηλώσει φτώχευση κι’ άδικα έλπιζαν οι εργάτες πως κάποια μέρα θα ξανάνοιγε. Τι θα γίνει αναρωτιόταν ο Στρατής καθώς βάδιζε με τα χρέη, που έτρεχαν καθημερινά; Πώς θα αντίκριζε τον κυρ-Παντελή, που θα ̓ρχόταν να του ζητήσει το νοίκι; Πώς θα πλήρωνε το λογαριασμό της ∆.Ε.Η.; Με τι χρήματα θ’ αγόραζε τ’ αναγκαία τρόφιμα του σπιτιού; Πέρασε ο καιρός που ο μπακάλης της γειτονιάς ήταν γνωστός και του έλεγες να τα γράψει. Σήμερα τα σούπερ-μάρκετ δεν ανοίγουν τεφτέρια και τα χρήματα, που του έμειναν απ’ το τελευταίο μηνιάτικο που πήρε δεν έφταναν ούτε να πληρώσει τη ∆.Ε.Η., για να μη τους κόψει το ρεύμα».

 

Τάσος Σταμπούλογλου

Τρίτος άνθρωπος των γραμμάτων που παρουσιάζουμε είναι ο Τάσος Σταμπούλογλου, τον οποίο επίσης είχα τη χαρά να   γνωρίσω.  Ποιητής, δοκιμιογράφος και κριτικός, γεννήθηκε στο χωριό Άνω Βροντού Σερρών το 1937. Πρώτη παρουσία του στην ποίηση σε ηλικία δεκαεπτά χρόνων το 1954, σε μια ανθολογία Σερραίων λογοτεχνών που τυπώθηκε με πρωτοβουλία του Σταύρου Κοταμανίδη.

Εξέδωσε τις ποιητικές συλλογές: –  ΣΕ ΜΙΑ ΣΤΑΛΑ ΒΡΟΧΗΣ (εξαντλημένο) –  ΠΡΟΣΚΛΗΤΗΡΙΟ (εξαντλημένο) – ΤΟ ΣΤΕΡΝΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ποίηση 2005.   Επίσης το βιβλίο:  Δ Ο Κ Ι Μ Ι Α – 99 μικρά κείμενα για την τέχνη,  έκδοση περιοδικού ΓΙΑΤΙ, αριθμ. 34, ΣΕΡΡΑΙ 2011

 

Από το ενδιαφέρον αυτό έργο ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα

«ΓΙΑΤΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΜΕ

ΠΟΛΛΕΣ ΦΟΡΈΣ μας ρωτούν: Γιατί γράφετε; Η πιο κοινή απάντηση θα ήταν να τους πούμε ότι νοιώθουμε μια εσωτερική ανάγκη να εκφραστούμε, ότι γράφουμε και δημιουργούμε για τον εαυτό μας ή κάτι παρόμοιο. Είναι σίγουρο πως η τέτοια ερμηνεία για την καλλιτεχνική δημιουργία είναι λαθεμένη. Ακόμα και στην περίπτωση που ειλικρινά πιστεύουμε ότι γράφουμε για τον εαυτό μας και ότι δημιουργούμε για να ικανοποιήσουμε αυτή την εσωτερική μας ανάγκη, βρισκόμαστε μακριά από την αλήθεια. Είναι βέβαιο πως ένα έργο τέχνης απαιτεί μια συνειδητή εργασία και μια γνώση πλατιά του αντικειμένου της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Αλλά και μια δημιουργία αυθόρμητη δεν μπορεί να μην περιέχει μέρος από τα παραπάνω στοιχεία. Στην τέχνη δεν υπάρχει παρθενογένεση. Στο μυαλό και στη συνείδηση του δημιουργού είναι βέβαιο πως προϋπάρχει η γνώση και το ερέθισμα εκείνο που ανάβει τη φλόγα της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Ο κάθε άνθρωπος έχει μέσα του δυνάμεις που για να ελευθερωθούν και να φανερωθούν χρειάζονται ορισμένα κίνητρα. Συνθήκες τέτοιες, που να βοηθούν την εκδήλωση και την έκφρασή τους σε συγκεκριμένη μορφή δράσης. Και η δημιουργία είναι, φυσικά, μια δυναμική μορφή δράσης. […] Αν ψάξουν μέσα τους θα βρουν τα αληθινά κίνητρα της δημιουργίας τους. Καμιά δράση στη ζωή δεν είναι άσκοπη και τυχαία. Η δράση είναι πάντα το κύριο χαρακτηριστικό των έμβυων όντων. Δράση για επιβίωση ή καλυτέρευση των συνθηκών, φυσικών και κοινωνικών. Είναι, επομένως, αναντίλεκτο ότι παντού υπάρχει κάποιο κίνητρο. Υλικό ή ηθικό. Άμεσο ή έμμεσο».

 

(Στο επόμενο κείμενο θα μιλήσω για τρεις σερραίες πνευματικούς ανθρώπους των οποίων γνωρίζω το έργο).

Σχετικά άρθρα

Ο Δραμινός τεχνίτης του λόγου Μουράτης Κοροσιάδης και τα διηγήματά του

Τέχνη του λόγου στη Θράκη – αφιέρωμα στα 100 χρόνια ελεύθερης Θράκης (μέρος Ι)

Θανάσης Μουσόπουλος

Το ημερολόγιο ενός διαφθορέα, μια διαφορετική θέαση του έρωτα | Της Μαρίας Σκαμπαρδώνη

Μαρία Σκαμπαρδώνη

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X