Sparmatseto
Μουσική

Γυναίκες Συνθέτριες: Κλασικισμός | Οι συνθέτριες (μέρος V)

 

Γυναίκες Συνθέτριες:  Κλασικισμός |Οι συνθέτριες (μέρος V)

 

 Γυναίκες Συνθέτριες:  Κλασικισμός |Οι συνθέτριες (μέρος V)

 

 

Caroline Wuiet (1768–1834) Γαλλίδα

Η Caroline Wuiet ήταν μια γυναίκα παθιασμένη με μοναχικό τέλος. Γυναίκα των γραμμάτων, δραματουργός και συνθέτρια.

Γεννήθηκε στην Ρενς στις 17 Αυγούστου 1768. Ο πατέρας της Clement Vuiet  ήταν οργανίστας στον καθεδρικό ναό Saint Symhorien και η μητέρα της λεγόταν Marie Adrienne Labassee. Οι γονείς της εγκαταστάθηκαν στο Παρίσι όταν η Caroline από την ηλικία των 5 ετών χαρακτηρίσθηκε ως παιδί θαύμα. Η βασίλισσα Μαρία Αντουανέτα την ανέλαβε υπό την προστασία της και της παρείχε άρτια εκπαίδευση με περίφημους δασκάλους όπως τον Andre Grety  στην μουσική, τον Greuze στην ζωγραφική και στο θέατρο τον Chartes-Albert Demoustier.

Άρχισε την καριέρα της ως συνθέτρια και λιμπρετίστα της όπερας από την ηλικία των 18 ετών και δύο έργα της παίχτηκαν στο θέατρο Beauzolais στο Παρίσι. Προσκείμενη στη Μοναρχία εξορίστηκε κατά τα χρόνια της Γαλλικής Επανάστασης. Η εξορία αυτής της έδωσε τον τίτλο της Ακαδημαϊκού καθότι ταξίδεψε στην Ιταλία και έγινε μέλος της Ακαδημίας της Αρκαδίας(Academie d’ Arcadie)  .Σημειωτέο ότι για να εισαχθεί κανείς στην Ακαδημία, η οποία ήταν κλειστή, ήταν απαραίτητο να πληροί τρεις θεμελιώδεις προϋποθέσεις, και συγκεκριμένα: να είναι κατ’ ελάχιστο 24 ετών, να έχει φήμη και προσωπική ιστορία αντάξια για να αναγνωρίζεται αντικειμενικά ως εμπειρογνώμονας σε κάποιο πεδίο γνώσης.

Επέστρεψε στο Παρίσι το 1797, σε ηλικία 29 ετών και συνθέτει σονάτες που την κάνουν διάσημη.

Ο Emile Souvestr, γνωστός δικηγόρος, δημοσιογράφος και συγγραφέας την αναφέρει ως παθιασμένη με τις απολαύσεις της ζωής και τις παριζιάνικες ίντριγκες.

Εδραιώνει μια κοινωνία γυναικών, οι οποίες ασχολούνται με γράμματα και τις τέχνες μεταξύ των οποίων ήταν η διάσημη Madame Tallien, η επονομαζόμενη και «Παναγία της Σωτηρίας» καθότι έσωσε πολλούς από την γκιλοτίνα κατά την περίοδο της Τρομοκρατίας( Terreur)  και η Josepjine de Beauharnais (Ζοζεφίν ντε Μποαρναί) πρώτη σύζυγος του Ναπολέοντα Α‘, αυτοκράτορα των Γάλλων. Αυτή η κοινωνία γυναικών συναποτελούμενη από διάσημες και ενεργές γυναίκες άφησε το σημάδι της, ως σύμβολο της ανανεωμένη δυναμικής ζωής, μετά τα βασανιστήρια της Επανάστασης και ειδικά της Τρομοκρατίας. Ο ζωγράφος Φρανσουά Πασκάλ Σιμόν Ζεράρ  (François Pascal Simon Gérard) απαθανάτισε πολλές εξ αυτών μεσα σε καταπληκτικούς πίνακες.

Δυναμική και ενεργητική η Caroline γίνεται δημοσιογράφος και ιδιοκτήτρια εφημερίδων: Le Cercle, le Papillon, le Phenix.  Μια γυναίκα που ξαναγεννιόταν από τις στάχτες, που αποσπούσε την προσοχή, που εισέβαλε με τόλμη στους χρόνου της επανάστασης, ερέθιζε, προκαλούσε.

Το έτος 1806 σε ηλικία 38 ετών παντρεύεται τον βαρόνο Joseph Auffdiener και τον ακολουθεί στην περιοδεία του στη Λισαβόνα κατά τη διάρκεια των Ναπολεόντειων πόλεμων. Δυστυχώς ο γάμος διήρκεσε μόνο 5 χρόνια καθώς ο άντρας της συλλαμβάνεται και πεθαίνει το 1811. Η ίδια επιστρέφει στη Γαλλία τρωτή και άφραγκη.

Κατά την διάρκεια των τελευταίων χρόνων της ζωής της αντιμετωπίζει τεράστια οικονομικά προβλήματα και υποφέρει από ψυχικές διαταραχές. Πέθανε, χωρίς μόνιμη κατοικία, σε ηλικία 69 ετών, μέσα στο πάρκο Saint Cloud.

Συνέθεσε έργα για όπερες, τρεις σονάτες για κλαβεσέν με βιολί και μπάσο, έξι ορχηστρικές ρομάντσες.

 

 

Amelie- Julie Candeille-Simons (1767–1834) Γαλλίδα

Γεννήθηκε στο Παρίσι στις 31 Ιουλίου 1767 μέσα σε ένα περιβάλλον μουσικό. Πιανίστρια, δραματουργός, ηθοποιός και συνθέτρια με την συμβολή του μουσικού πατέρα της ασκήθηκε στο πιάνο και στο τραγούδι και συμμετείχε σε ορχήστρες δωματίου παίζοντας μπροστά στον βασιλιά από την ηλικία των 7 ετών. Φημολογείται ότι έπαιξε μαζί με τον Mozart.

Είχε όμορφα ξανθά και πλούσια μαλλιά, καστανά μάτια, λεπτό διαφανές δέρμα και έναν αέρα γλυκύτητας.

Στα απομνημονεύματά της αφηγείται ότι επωφελήθηκε από σπουδαίες και ισχυρές γνωριμίες μεταξύ των οποίων ο μαρκήσιος de Louvois, η δούκισσα De Villeroy, η οποία δέσποζε σε ένα σαλόνι γυναικών, υπηρετώντας το θέατρο και τις τέχνες και ο βαρόνος De Breteuil, ο οποίος ίσως ήταν εραστής της.

Σε ηλικία 15 ετών έπαιξε στο ρόλο της Ιφιγένειας εν Αυλίδι του Γκλουκ. Ξεχώρισε στο τόλο της Ερμιόνης  από την γνωστή τραγωδία “Ανδρομάχη’  σε 5 πράξεις του τεχνίτη της ψυχολογικής τραγωδίας Ρακίνα. Επαιξε στο ρόλο Mirza, στο θεατρικό έργο “η σκλαβιά των Μαύρων” της πρωτοπόρου φεμινίστριας και εξέχουσας προσωπικότητας των γραμμάτων της Olympe de Gouges.

Κατά τη διάρκεια της Επανάστασης αναβίωσε η καριέρα της και έκανε πολλούς φίλους σε ανώτερους πολιτικούς κύκλους. Λέγεται ότι ο ποιητής και δραματουργός Febre d’ Eglatine έγραψε την Romance “Σ’ αγαπάω τόσο” που μελοποιήθηκε από τον  μουσικό και βαρύτoνο Piere –jean Garat.

Ωστόσο ζούσε μέσα στην ανησυχία και στην αγωνία καθότι περιστοιχιζόταν από πολλούς φίλους της Γιρονδίνους, προσκείμενων στο Λουδοβίκο 16ο και εχθρών των Δάντη, Ροβεσπιέρου και Μαρά. Με την συμβολή του Βουλευτή Julien de Toulouse έσωσε τη ζωή της και δεν οδηγήθηκε στην αγχόνη.

Μόλις τελείωσε η Τρομοκρατία παντρεύεται ένα νεαρό γιατρό τον Louis Nicolas DeLaroche, του οποίου ποτέ δεν θα φέρει το όνομα και με το οποίο θα ζήσει μόλις 2,5 χρόνια. Σε ηλικία 30 ετών παντρεύεται για δεύτερη φορά ένα επιχειρηματία Βέλγο τον Jean Simons μετά το διαζύγιο της με τον DeLaroche. Ως νέα  Mme Simons συνδυάζει μια πολυτελή ζωή ανάμεσα στις Βρυξέλλες και το Παρίσι. Στην αρχή της αυτοκρατορίας η επιχείρηση του συζύγου της καταρρέει. Εγκαθίσταται στο Παρίσι και δίνει ρεσιτάλ πιάνου στα αριστοκρατικά σαλόνια της πρωτεύουσας.

 

sunthetries-baroque-sparmatseto

 

Είναι η χρονική στιγμή που γίνεται η μούσα και η ενεργός συνεργάτης ενός αναγνωρισμένου ζωγράφου του Anne-Louis Girodet (Ανν Λουί Ζιροντέ 1767-1824), ο οποίος προανήγγειλε το κίνημα του Ρομαντισμού στη Γαλλία. Διασταυρώθηκαν οι δρόμοι τους το 1799 μετά το σκάνδαλο της αρτίστας Mme Lange με το ζωγράφο . Επίσημα συναντήθηκε μαζί με τον ζωγράφο κατά τη διάρκεια μιας συναυλίας της στο σπίτι της Madame Lefevre και έκτοτε θα μοιραστεί τη ζωή του ζωγράφου μέχρι τον θάνατο του για 24 συνεχόμενα χρόνια. Η φύση της σχέσης τους αποτέλεσε αντικείμενο πολλών ερμηνειών όμως η αλήθεια είναι ότι ζούσαν μία σχέση ισότιμη και αμοιβαία που αποδεικνύεται από το διπλό πορτρέτο του ζωγράφου  στο οποίο μπερδεύονται τα χαρακτηριστικά τους δημιουργώντας ένα τύπο “ανδρόγυνου”. Σε αυτό το διπλό πορτρέτο είναι αμφιλεγόμενο εάν ο Girodet ήθελε μία αρρενωπή Candeille ή αν ο ίδιος ήθελε ένα θηλυκό δικό του πρόσωπο για να τονίσει την ομοιότητά τους, αλλά το γεγονός είναι ότι, με αυτό το διπλό πορτρέτο, ο καλλιτέχνης αποδεικνύει ότι θεωρούσε την Candeille όχι μόνο φίλη του, αλλά ως το alter ego του.

Το έτος 1823 σε ηλικία 56 ετών παντρεύεται τον ζωγράφο Antoine-Hilaire-Henri Perie  και εγκαθίστανται στην Nιμ, όπου κατάφερε να διορίσει τον σύζυγό της επιθεωρητή του νεοϊδρυθέντος μουσείου της Νιμ. Κέρδισε την αποδοχή της κοινωνίας οργανώνοντας ένα σαλόνι τεχνών με συμμετέχοντες τον Νομάρχη και τον Επίσκοπό και προσκαλώντας πλήθος εξόχων προσωπικοτήτων μεταξύ των οποίων τον Victor Hugo. Ο Perie πέθανε ξαφνικά μετά δέκα χρόνια και η ίδια υφίσταται ένα εγκεφαλικό επεισόδιο. Απογοητευμένη και μόνη ζήτησε από τον φίλο της συγγραφέα και ακαδημαϊκό Charles Nodier να την εισάγει σε μία κλινική στο Παρίσι, όπου πέθανε στις 3/2/1834 σε ηλικία 67 ετών, ένα χρόνο μετά τον τρίτο σύζυγο της.

Συνέθεσε πολλές σονάτες για πιάνο και βιολί, ένα κονσέρτο για πιάνο, μία μεγάλη σονάτα αφιερωμένη στην Hélène de Montgeroult, δύο μεγάλες σονάτες για πιάνο με το όνομα Julie Simons, φαντασία για πιάνο και νυκτερινό για piano No5.

 

 

Maria-Margarethe Danzi(1768-1800)-Γερμανίδα

Η Maria-Margarethe Danzi το γένος Marchant ήταν σοπράνο και συνθέτρια. Πολλοί θεωρούν τόπο γεννήσεώς της το Μόναχο και άλλοι το Μανχαιμ. Είναι πιθανό ότι η οικογένεια της έκανε τουρνέ στη Φρανκφούρτη κατά τη γέννηση της. Ήταν κόρη της τραγουδίστριας και χορεύτριας Μagdalena Brochard marchand . Πατέρας της ήταν ο διευθυντής του εθνικού θεάτρου του Μανχαιμ  Theobald Hilary Marchand.

Σπούδασε στο Μόναχο μουσική και σύνθεση με την σοπράνο και συνθέτρια Francesca Lebrun, Franziska Dorothea, το γένος Danzi που ήταν η μοναδική γυναίκα της Σχολής του Μανχάιμ, όπως αναφέρεται ανωτέρω διεξοδικά η ζωή της (αρ.7) και με τον  αυστριακό συνθέτη , βιολίστα και μαέστρο Georg Leopold Mozart, ο οποίος είναι γνωστός ως ο πατέρας του Βόλφγκανγκ Αμαντεόυς. Μότσαρτ.

Έκανε το ντεμπούτο της στην ηλικία των 12 ετών παίζοντας το ρόλο La jeneuse  του συγγραφέα και φιλοσόφου Johan Jakob Engel ,που τι στυλ του ξεχώρισε για την αγνότητά του.

Παντρεύτηκε σε ηλικία 22 ετών τον διευθυντή ορχήστρας και συνθέτη  Franz Danzi και μαζί του τραγουδούσε ως πριμαντόνα (Prima donna).

Πέθανε από πνευμόνια σε ηλικία 32 ετών.

Συνέθεσε σονάτες για βιολί και πιάνο.

 

Katerina Veronika Anna Dusikova(1769-1833) Τσέχα

Τραγουδίστρια, αρπίστρια, πιανίστα και συνθέτρια.

Είναι γνωστή με το όνομα Veronika Rosalia Dusik (Dussek).

Γεννήθηκε στο  Caslav στη Βοημία και άρχισε σπουδές με τον πατέρα της οργανίστα Jan Josef Dusik.

Εγκαταστάθηκε αργότερα στο Λονδίνο μαζί με τον κατά εννέα(9) χρόνια μεγαλύτερο αδελφό της  τον συνθέτη Jan Ladislav Dussek, ο οποίος έζησε έως την ηλικία των 52 ετών(1760-1812).

Παντρεύτηκε τον Ιταλό εκδότη μουσικής Francιsco Gianchettini το έτος 1799, σε ηλικία 30 ετών.  Ο σύζυγός της ήταν εκδότης των εντύπων (Morning Post, 24 Μαρτίου 1801) και αργότερα έγινε επικεφαλής της μουσικής εκδοτικής εταιρείας  Cianchettini & Sperati, 5 Princes St 1807-11.

Απέκτησε ένα γιο τον πιανίστα και συνθέτη Gianchettini Pio, ο οποίος στην ηλικία των πέντε εμφανίστηκε στο Λονδίνο ως παιδί θαύμα, όταν ήταν έξι περιόδευσε στη Γερμανία, την Ολλανδία και τη Γαλλία με τον πατέρα του, και σε ηλικία οκτώ γνώριζε άπταιστα τέσσερις γλώσσες. Όταν ήταν δέκα συνέθεσε διάφορα έργα, συμπεριλαμβανομένου ενός κοντσέρτου, που έπαιξε στο Λονδίνο. Είναι αξιοσημείωτο ότι οργάνωσε και σκηνοθέτησε τις συναυλίες και τις περιοδείες της μοναδικής και αξεπέραστης Ιταλίδας τραγουδίστριας όπερας Angelica Catalani.

Πέθανε σε ηλικία 64 χρόνων στο Λονδίνο.

Συνέθεσε δύο κοντσέρτα για πιάνο και πλείστα έργα για σόλο πιάνο.

 

 

Vincenta Da Ponte-Ιταλίδα

Δεν έχουμε ακριβή ημερομηνία γεννήσεως και θανάτου της Ιταλίδας συνθέτριας Vincenta Da Ponte.

Ήταν μέλος της χορωδίας στη διάσημη σχολή μουσικής «Ospedale della Pieta» στην Βενετία. Κατά τη διάρκεια της μαθητείας της διευθυντής και παιδαγωγός ήταν ο διάσημος συνθέτης Bonaventura Furlanetto, ονομαζόμενος Musin (1738-1817),  ο οποίος έζησε και έδρασε στη Βενετία μέχρι το θάνατο του στα 79 χρόνια του.

Ως συνθέτρια η Ντα Πόντε είναι γνωστή μόνο από ένα νέο σύνολο τεσσάρων χορών που περιλαμβάνονται σε μια συλλογή του έτους 1775. Το χειρόγραφο φυλάσσεται στο Ωδείο της Βενετίας “ Conservatoire Benedetto Marcello de Venise”, στην πλουσιότερη μουσική βιβλιοθήκη της Ιταλίας,  ιδιαίτερα για τη μουσική του 17ου και του 18ου αιώνα, που ιδρύθηκε το 1876 και  πήρε το όνομα του από τον συνθέτη μπαρόκ μουσικής Benedetto Marcello(1686-1739).

Η Ντα Πόντε είναι μια από τις πέντε συνθέτριες που είναι γνωστό ότι έχουν  φοιτήσει στην χορωδία της μουσικής σχολής «Ospedale della Pieta» στην Βενετία. Οι λοιπές είναι η συνθέτρια Άννα Μπον(1740-1767), η Agata , η Michielina  και η βιολονίστρια και συνθέτρια  Santa della Pietà (1725-1750).

 

Cecilia Maria Barthelemon (1769-1840) Αγγλίδα

Η Cecilia Maria Barthelemon γεννήθηκε στο Λονδίνο 1η Σεπτεμβρίου 1767. Κόρη εξαιρετικών μουσικών συνέχισε τη μουσική παράδοση της οικογένειάς της. H μητέρα της η τραγουδίστρια και συνθέτρια Maria Barthelemon γνωστη ως Polly Young( βλ. σχετική αναφορά αρ. 37 Μπαρόκ) και ο πατέρας της βιολονίστας και τραγουδιστής Francois-Hippolyte Barthelemon, συνέβαλαν στην άρτια εκπαίδευση της. Η μουσική επιρροή όμως προερχόταν και από όλο το συγγενικό περιβάλλον, από την θεία της Cecilia Young, μια σημαντική σοπράνο και από τον σύζυγο της τον γνωστό συνθέτη Thomas Augustine Arne  .

Σύμφωνα με πληροφορίες, σπούδασε αρπίχορδο, πιάνο και όργανο με τον μουσικό της Λειψίας, διάσημο πιανίστα και συνθέτη, Johann Samuel Schröter (1752-1788) που ήταν τότε στο Λονδίνο.

Συνόδευσε τους γονείς στην περιοδεία στη Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία και σε ηλικία 7 ετών, μεταξύ των ετών 1776 και 1777 τραγούδησε για τον Βασιλιά της Νάπολης και για την Μαρία Αντουανέττα. Μετά το 1778 και σε ηλικία 9 ετών παρουσιάζει επαγγελματικά τις συνθέσεις της για πληκτρολόγιο και τραγούδι στην σκηνή μαζί με τους γονείς της. Στις 3 Μαρτίου 1779 στο Haymarket Theatre αυτή και η μητέρα της τραγούδησαν ένα ιταλικό ντουέτο. Ακολούθησαν πολλές δημόσιες εμφανίσεις. Τον Απρίλιο του 1782, σε μια ερασιτεχνική παραγωγή σε ένα ιδιωτικό κτήμα, η Cecilia Maria έπαιξε το ρόλο της First Fairy σε ένα μουσικό έργο, The Arcadian Pastoral, για το οποίο ο πατέρας της ηγήθηκε της ορχήστρας και η μητέρα της οργάνωσε μια μικρή χορωδία. Τον Απρίλιο του 1784, σε ηλικία 15 ετών εμφανίζεται σε μια όπερα του Thomas Arne.

 

sunthetries-baroque2-sparmatseto (1)

 

Όταν ο συνθέτης Joseph Haydn ήρθε στην Αγγλία τα χρόνια 1790, η οικογένεια της έγιναν φίλοι μαζί του και η Cecilia Maria  επηρεάστηκε από το έργο του, παίζοντας τις συνθέσεις του στο πιάνο. Ο Joseph Haydn τους επισκεπτόταν συχνά και η Cecilia Maria  του αφιέρωσε την σονάτα 3 που την συνέθεσε το έτος 1794.

Παντρεύτηκε δύο φορές καθώς εμφανίζεται το όνομα της με δυο διαφορετικά επίθετα στις παρτιτούρες που της αφιέρωνε ο Joseph Haydn, ως Cecilia Maria  Hinchcliffe και ως  Cecilia Maria  Henslow.

Η δημοσιευμένη μουσική της χρονολογείται από το 1786 έως το 1795 περίπου. Οι αφιερώσεις δείχνουν ότι η θέση της οικογένειας Barthelemon ως μουσικών κατατασσόταν στην αγγλική ελίτ.

Δημοσίευσε τρείς σονάτες για πιανοφόρτε ή κλαβεσίν με αφιέρωση στην Πρισκίπισσα Σοφία Ματίλντα (οp.1), δυο σονάτες για πιανοφόρτε με αφιέρωση στην Δούκισσα του Γιορκ(οp.2), σονάτα για πιανοφορτε ή κλαβεσίν το έτος 1794 (οp.3),  αφιερωμένη στον  Joseph Haydn  και  σονάτα για πιανοφόρτε ή κλαβεσίν με συνοεδεία βιολιού (οp.4).

Πέθανε σε ηλικία 71 ετών.

συνεχίζεται…

Σχετικά άρθρα

Η ατονική μουσική του Arnold Schoenberg: μουσικός εξπρεσιονισμός

Βασίλειος Μακέδος

Το Woodstock και ο Μύθος του | Από τις εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ

Αντώνιος Βαρβατσούλιας

See Me – Feel Me | Ο Κώστας Μπλιάτκας γράφει για τον Διονύση Σαββόπουλο και το “Ελληνικό Woodstock”

Κωνσταντίνος Μπλιάτκας

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X