Sparmatseto
Βιβλίο

Νάγια Δαλακούρα-Θράσσα | Της Λεύκης Σαραντινού

Κάτι από παραμύθι έχει η “Θράσσα”, το νέο βιβλίο της Νάγιας Δαλακούρα, σαν όνειρο πασπαλισμένο με νεραϊδόσκονη, το οποίο βλέπει κανείς μία νύχτα με πανσέληνο στους πρόποδες του Σάος στη Σαμοθράκη…

Και πως θα μπορούσε να είναι διαφορετικά, αφού η “Θράσσα” περικλείει στις σελίδες της μάγισσες, οιωνοσκόπους και αινιγματικές φιγούρες, την απελευθέρωση μιας πανέμορφης αρχοντοπούλας από έναν γενναίο πολεμιστή, σκοτεινά δάση, πολέμους, μαγγανείες, σταυροφόρους και έναν δυνατό έρωτα, όλα τοποθετημένα σε μία μακρινή μεσαιωνική εποχή, όπως αυτή στην οποία εκτυλίσσονται συνήθως τα παραμύθια…

Μετά από “Το λιμάνι των χαμένων γυναικών” η Ν.Δ. επιστρέφει με τη “Θράσσα”, προτιμώντας και πάλι να δώσει τον ρόλο του πρωταγωνιστή, όπως και στο προηγούμενο μυθιστόρημά της, σε γυναίκες.

Γυναίκες ξεχωριστές, αιθέριες σαν νεράιδες, δυνατές και μυστηριώδεις, με θέληση αδάμαστη, που γητεύουν όλα τα αρσενικά τα οποία θα τύχει να βρεθούν στον δρόμο τους και αναζητούν επίμονα την ταυτότητά τους, αλλά και τη θέση τους στον κύκλο της ζωής.

Πρωταγωνίστρια και εδώ, λοιπόν, είναι η μάγισσα της Θράκης, η Ζωή, μία αρχοντοπούλα, γέννημα θρέμμα της Μοσυνούπολης της Θράκης, η οποία κουβαλά ένα αινιγματικό παρελθόν.

Βρισκόμαστε στα 1206, σε καιρούς ιδιαίτερα ταραγμένους και σκοτεινούς, τότε που η Θράκη φιλοξενούσε μία πληθώρα από πολλές διαφορετικές εθνικότητες στα εδάφη της.

Ρωμιοί, Βούλγαροι, Εβραίοι, Φράγκοι, Νορμανδοί, Βούλγαροι, ακόμη και Ιωαννίτες ιππότες, αλλά και Ιταλοί έμποροι πέρασαν περιστασιακά από τη γη του Βάκχου.

Είναι η εποχή λίγο μετά από την Τέταρτη σταυροφορία και την Άλωση του 1204 της Κωνσταντινούπολης, τότε δηλαδή που η Βυζαντινή Αυτοκρατορία καταλύεται για πρώτη φορά στη μακραίωνη ιστορία της από τους Φράγκους κατακτητές.

Τότε ιδρύεται η Λατινική Αυτοκρατορία της Κωνσταντινούπολης και ο ελληνισμός γνωρίζει για πρώτη φορά τον κατακερματισμό μέσα από τα διάδοχα βυζαντινά κρατίδια αλλά και τα πάμπολλα βενετικά και φραγκικά κρατίδια που δημιουργούνται στη Μικρά Ασία, τα νησιά του Αιγαίου και την ευρωπαϊκή χερσόνησο της Ελλάδας, τη Ρωμανία, όπως την ονόμαζαν οι Φράγκοι εκείνον τον καιρό.

Μέσα σε αυτούς τους ταραγμένους χρόνους, τους γεμάτους πολέμους και συγκρούσεις, στους οποίους ο ελληνισμός θα δημιουργήσει τη νέα του ταυτότητα, η πολυπολιτισμική περιοχή της Θράκης θα γίνει το μήλον της έριδος ανάμεσα σε Ρωμιούς, Βούλγαρους και Φράγκους.

Η αρχοντοπούλα Ζωή θα καταφέρει να επιβιώσει από τη λεηλασία της Μοσυνούπολης από τους Βουλγάρους και θα γνωρίσει τον έρωτα στο πρόσωπο του Βούλγαρου Πέταρ, του σωτήρα της. Κανείς από τους δυο τους, όμως, δεν είναι αυτός που φαίνεται.

Η περιήγησή τους στις γωνιές της Θράκης, από το αρχαίο λιμάνι της Μαρώνειας και το τετράγωνο φρούριο στα Κουμουτζηνά, μέχρι τη μυστικιστική Σαμοθράκη των Μεγάλων Θεών και την πολυεθνική Φιλιππούπολη, θα τους επιτρέψει να ανακαλύψουν άγνωστες πτυχές της ταυτότητάς τους.

Σε αναλογία με τη σύγχρονη εποχή, η οποία δεν απουσιάζει από το βιβλίο, εν έτει 2008, η ηλικιωμένη Λένη αναζητά κι αυτή στη σημερινή πόλη της Κομοτηνής την ταυτότητά της μέσα από τις ιστορίες των προγόνων της και τα κατάλοιπα του παρελθόντος που έφτασαν στην κατοχή της.

Από ιστορικής πλευράς πάντως, ο αναγνώστης θα συναντήσει στις σελίδες του βιβλίου πολλές σπουδαίες προσωπικότητες που σημάδεψαν με τη δράση τους τον 13ο αιώνα, όπως τον ιππότη Γοδεφρείδο Βιλεαρδουίνο και τον Βούλγαρο τσάρο Ιωάννη Καλογιάννη.

Αυτή τη φορά όμως η Ιστορία δεν συνδυάζεται μόνο με τη Λογοτεχνία, αλλά και με τη Μαγεία, η οποία προσδίδει στην Ιστορία μία αποκρυφιστική διάσταση, καθώς και μία αύρα μυστηρίου.

Η Ιστορία, δηλαδή, δεν επικεντρώνεται στα πολιτικοστρατιωτικά γεγονότα, αλλά, κυρίως στην κοινωνία και την καθημερινότητα των απλών ανθρώπων.

Αναπόσπαστο κομμάτι της αποτελεί η Μαγεία, αναπόσπαστα συνδεδεμένη εκείνη την εποχή με τη ζωή των λαϊκών στρωμάτων.

Αρκτολατρεία, δενδρολατρεία, ανιμισμός, μαγγανεία, χειρομαντεία, λιθολατρεία και θεραπευτική βοτάνων, όλες οι μορφές δηλαδή της λαϊκής σοφίας, κατάλοιπα του παγανισμού που επιβίωσαν στη σκληροπυρηνική χριστιανική αυτή εποχή, συνδυάζονται αρμονικά με την πίστη στα Ιερά Λείψανα, τις Εικόνες και τους Αγίους.

Το ατμοσφαιρικό παζλ της Μαγείας συμπληρώνεται από έννοιες και εικόνες στενά συνδεδεμένες στη λαϊκή μνήμη με τη μαγεία, όπως γάτες, καθρέφτες, φυλαχτά και ζώδια.

Το βιβλίο βρίθει από αντιθέσεις. Ακροβατεί ανάμεσα στην παγανιστική Αρχαιότητα και τον χριστιανικό Μεσαίωνα, ανάμεσα στη μαγεία και τη λογική, στη μοναξιά της φύσης και στην πολυκοσμία της πόλης, στο αρσενικό και το θηλυκό, στο παραμύθι και την ιστορία, στο πραγματικό και το υπερβατικό.

Ο λόγος της Ν.Δ. είναι μικροπερίοδος και ξεχειλίζει από συναίσθημα. Συνάμα, είναι ρεαλιστικός, μα και ατμοσφαιρικός και δίνει βαρύτητα στις περιγραφές, οι οποίες αποδεικνύονται, σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαιτέρως κινηματογραφικές, χαρίζοντας ζωντάνια και αμεσότητα στην αφήγηση.

Η δημιουργός, όμως, καταφέρνει να αποκρυσταλλώσει το δικό της ιδιότυπο και ξεχωριστό συγγραφικό ύφος.

Στο συγκεκριμένο βιβλίο, λόγω του ιστορικού του θέματος, η γραφή μοιάζει να περικλείει αλλά και να αποτυπώνει στο χαρτί, όλη την αγάπη και τον σεβασμό που τρέφει η συγγραφέας για την Ιστορία και την Αρχαιολογία, την επιστήμη της.

Αυτό γίνεται ολοφάνερο στις γεμάτες πάθος περιγραφές της για κάθε τι παλιό που εμφανίζεται στις σελίδες της “Θράσσας”, από παλιές εκκλησίες, φθαρμένες εικόνες, αραχνιασμένες καστροπολιτείες μέχρι και αρχαία Ιερά και μισοερειπωμένα χάνια.

Πάντα δε στα βιβλία της Ν.Δ. ο έρωτας είναι σφοδρός, πιο δυνατός από κάθε λογική και φραγμό και είναι αυτός ο οποίος κινεί τα νήματα της γραφής και της υπόθεσης.

Η συγγραφέας τον κρατάει σκόπιμα πλατωνικό και ανολοκλήρωτο για μεγάλο μέρος του βιβλίου, κορυφώνοντας έτσι την αδημονία του αναγνώστη μαζί με εκείνη των πρωταγωνιστών του.

Αναμφίβολα, ένα από τα λίγα βιβλία που αφορούν την Ιστορία της μεσαιωνικής Θράκης και τη Μαγεία του λαού της εποχής, αριστοτεχνικά δεμένο με το νήμα της καλής γραφής.

Ένα γοητευτικό οδοιπορικό στη Θράκη του 13ου αιώνα που θα το θυμόμαστε με αγάπη.

Σχετικά άρθρα

Λαογραφικά στοιχεία στη Θρακική και Ξανθιώτικη Λογοτεχνία (μέρος 1)

Ο διάβολος του Στρέφη του Αύγουστου Κορτώ από την Ανοικτή Βιβλιοθήκη

Βασίλειος Μακέδος

Βιβλίο | Φρίντριχ, ένας σπουδαίος ντετέκτιβ

Βασίλειος Μακέδος

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X