Sparmatseto
Εικαστικά

Η τέχνη της χαρακτικής στη νεότερη Ελλάδα | ψηφιακή έκθεση από το searchculture

 

Η τέχνη της χαρακτικής στη νεότερη Ελλάδα | ψηφιακή έκθεση από το searchculture

Οι καλλιτέχνες που διαμόρφωσαν την έντεχνη χαρακτική στην Ελλάδα

 

 

Η τέχνη της χαρακτικής στη νεότερη Ελλάδα

Στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα και ενώ η ελληνική ζωγραφική και γλυπτική διεκδικούν ρήξη με την ακαδημαϊκή παράδοση και ενστερνίζονται τον μοντερνισμό, η ελληνική χαρακτική διεκδικεί την αυθυπαρξία της ως τέχνη, πέρα από το χρηστικό της ρόλο.

Ο ρόλος αυτός είχε διαμορφωθεί από τον 15ο αιώνα με την ανάπτυξη της τυπογραφίας κάνοντας τη χαρακτική την πρώτη τεχνική μαζικής αναπαραγωγής της εικόνας, διαθέσιμη πλέον σε όλους. Στην Ελλάδα τα χρόνια της Τουρκοκρατίας, η χαρακτική παίζει και έναν άλλο ρόλο, αυτό της επικοινωνίας της Εκκλησίας με το ποίμνιο. Οι “χάρτινες εικόνες” ή στάμπες είναι χαρακτικά με θρησκευτικές παραστάσεις ή απεικονίσεις της μονής, τα οποία φτιάχνουν οι Αγιορείτες μοναχοί, οι λεγόμενοι σταμπαδόροι. Είναι ένας φτηνός και εύκολος στη μεταφορά τρόπος για τον προσκυνητή και τον απλό πιστό να αποκτήσουν μια θρησκευτική εικόνα, καθώς και ένας τρόπος να εξασφαλίσουν οι μονές τη συνδρομή και συμπαράσταση των πιστών.

Η αυτονόμηση της ελληνικής χαρακτικής ως τέχνης ξεκινά στις αρχές του 20ου αιώνα με τις πρώτες επώνυμες καταθέσεις νέων καλλιτεχνών που σπουδάζουν στην Ευρώπη κι έρχονται σε επαφή με μια εδραιωμένη κουλτούρα χαρακτικής με σημαντικούς εκπροσώπους, όπως ο Ντύρερ. Οι πρώτοι καλλιτέχνες που αποφασίζουν να αφοσιωθούν στη χαρακτική είναι ο Λυκούργος Κογεβίνας και ο Δημήτρης Γαλάνης. Ειδικά ο τελευταίος, ο οποίος στη Γαλλία εκθέτει με τον Πικάσο και τον Μπρακ, επηρεασμένος από το κοσμογονικό κλίμα για την τέχνη που επικρατεί στη γαλλική πρωτεύουσα, πειραματίζεται με διάφορες καινοτόμες τεχνικές χάραξης. Η πρώτη έκθεση του Γαλάνη στην Αθήνα το 1928 είναι η παρθενική επαφή του κοινού με την έντεχνη χαρακτική και ενθουσιάζει. Η δουλειά του Γαλάνη γίνεται πηγή αναφοράς για άλλους καλλιτέχνες για δεκαετίες μετά.

Η πιο συναρπαστική περίοδος για την ελληνική χαρακτική ξεκινά το 1932, όταν στην έδρα της χαρακτικής στην ΑΣΚΤ εκλέγεται ο Γιάννης Κεφαλληνός. Για τα επόμενα 24 χρόνια, ο Κεφαλληνός, έχοντας σημαντική ευρωπαϊκή παιδεία, εφοδιάζει με σύγχρονη τεχνική και θεωρητική κατάρτιση τους μαθητές του εργαστηρίου του, το οποίο είναι πυρήνας ελευθερίας και δημιουργικότητας. «Ο Κεφαλληνός μας αποκαλύπτει τι γίνεται στο Παρίσι, τότε εμείς είχαμε μεσάνυχτα» γράφει η χαράκτρια Βάσω Κατράκη. Εκεί μορφώνεται η πρώτη γενιά των χαρακτών της ελληνικής σχολής. Ο Τάσσος, η Βάσω Κατράκη, ο Κώστας Γραμματόπουλος, ο Γιάννης Μόραλης, ο Λάμπρος Ορφανός, ο Τηλέμαχος Κάνθος είναι μερικοί από τους μαθητές αυτού του εμπνευσμένου δασκάλου. Τα ταραγμένα χρόνια που ακολουθούν βρίσκουν τους σπουδαστές του εργαστηρίου να συμμετέχουν δια μέσου της τέχνης τους στην Αντίσταση, με πατριωτικές αφίσες για τον ελληνοϊταλικό πόλεμο και έπειτα, κατά την Κατοχή, με έργα για την ηθική ενίσχυση του αγώνα.

Το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα η Χαρακτική ενισχύεται με καταθέσεις δημιουργών οι οποίοι πειραματίζονται με καινούργιες μορφοπλαστικές διατυπώσεις, νέες τεχνικές και μεθόδους, ενώ προωθούν την εξέλιξή της ως στιβαρό μέσο έκφρασης που απαντά στις προκλήσεις των καιρών. Η Ένωση Ελλήνων Χαρακτών ιδρύεται το 1987 από ομάδα καταξιωμένων Ελλήνων χαρακτών ενωμένων στην πεποίθηση ότι ομαδικά μπορούν να επεμβαίνουν πιο δυναμικά στον εικαστικό χώρο και ότι θεραπεύουν καλύτερα την τέχνη τους όταν κοινοποιούν τις εμπειρίες τους και τις απόψεις τους. .

 

Η έκθεση

Στην θεματική έκθεση αυτή θα βρείτε αντιπροσωπευτικά δείγματα του έργου 34 εικαστικών που διαμόρφωσαν την έντεχνη χαρακτική στην Ελλάδα: Γαλάνης, Κογεβίνας, Βεντούρας, Κεφαλληνός, Κατράκη, Τάσσος, Σικελιώτης, Μόραλης, Ορφανός, Σεμερτζίδης, Γραμματόπουλος, Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Θεοδωρόπουλος, Βαρλάμος, Κοκκινίδης, Βασιλείου, Κανάς, Βελισσαρίδης, Ψυχοπαίδης, Μόσχος, Κανέλλης, Μπότσογλου, Κάνθος, Μυταράς, Γιαννουκάκης, Νικολάου, Εξαρχόπουλος, Τέτσης, Αρφαράς, Κομιανού, Κορογιαννάκης, Παπαδημητρίου, Χάρος, Σπεράντζας.

 

Δείτε την έκθεση κάνοντας ΚΛΙΚ ΕΔΩ

Σχετικά άρθρα

TAKIS: Γλύπτης του μαγνητισμού, του φωτός και του ήχου στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Βασίλειος Μακέδος

Ήρθε η ώρα να το μετακινήσουμε… | Του Κώστα Μπλιάτκα

Museum From Home από το Μουσείο Μπενάκη

Βασίλειος Μακέδος

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X