Sparmatseto
Projects Γενικά Projects

Θέαση Ποιητική Νησιών Ελληνικών (μέρος V)

 

Θέαση Ποιητική Νησιών Ελληνικών (μέρος V)

Από τον Θανάση Μουσόπουλο

 

 

 

ΘΕΑΣΗ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΝΗΣΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ: ΙΟΝΙΟ – ΑΙΓΑΙΟ – ΚΥΠΡΟΣ, 13

 

ΕΠΙΜΕΤΡΟ:  ΞΕΝΟΙ ΠΟΙΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΗΣΙΑ

Τα νησιά της Ελλάδας- ΛΟΡΔΟΣ ΜΠΑΪΡΟΝ

Τὰ νησιὰ τῆς Ἑλλάδας! ὦ νησιὰ βλογημένα,
Ποῦ μὲ ἀγάπη καὶ φλόγα μιὰ Σαπφὼ τραγουδοῦσε,
Ποῦ πολέμων κ’ εἰρήνης δῶρα ἀνθίζαν σπαρμένα,
Ποῦ τὸ φέγγος του ὁ Φοῖβος ἀπ’ τὴ Δῆλο σκορποῦσε!
Ἄχ, ἀτέλειωτος ἥλιος σᾶς χρυσώνει ὡς τὰ τώρα,
Μὰ βασίλεψαν ὅλα, ὅλα τἄλλα σας δῶρα!

Καὶ τῆς Χίος τὴ Μοῦσα, καὶ τῆς Τέως τὴ λύρα,
Ἀντρειοσύνης κι ἀγάπης δοξαρίσματα πρῶτα,
Σὲ ἄλλους τόπους γιὰ φήμη τὰ μετάφερε ἡ Μοῖρα,
Γιατί ἡ μαύρη τους μάννα μήτε ἄ ζοῦνε δὲ ρώτα!
Κι ἀντιλάλησαν ξάφνω παραπέρα στὴ Δύση
Ἀπ’ ἐκεῖ ποῦ ἀνθίζαν τῶ «Μακάρων αἱ νῆσοι».

Τὰ βουνὰ τὸ μεγάλο Μαραθώνα θωρᾶνε,
Κ’ ἡ ἀθάνατη βλέπει τὰ πελάγη κοιλάδα.
Ἐδῶ πέρα μονάχος συλλογιόμουν πῶς νἆναι
Θὰ μποροῦσε καὶ πάλε μιὰ ἐλεύτερη Ἑλλάδα!
Γιατὶ πῶς νὰ κοιτάζω τὸ Περσάνικο μνῆμα,
Καὶ νὰ λέγω πῶς εἶμαι τῆς σκλαβιᾶς κ’ ἐγὼ θῦμα!

Στὸν γκρεμνὸ ποῦ ἀντικρύζει τὴ μικρὴ Σαλαμῖνα,
Μιὰ φορὰ βασιλέας θρονιαζότανε. Κάτου
Δίχως τέλος καράβια μὲ τἀμέτρητα ἐκεῖνα
Μαζευόντανε πλήθη. Εἶταν ὅλα δικά του.
Τὴν αὐγὴ μὲ καμάρι τὰ μετροῦσε ἐκεῖ πέρα,
Μὰ τί γένηκαν ὅλα σάνε βράδιασε ἡ μέρα!

Ποῦ εἶν’ ἐκεῖνα! Ποῦ εἶναι, ὦ πατρίδα καημένη!
Κάθε λόγγος σου τώρα κι ἀκρογιάλι ἐβωβάθη!
Τῶν παλιῶν τῶν ἡρώων ἕνας μῦθος δὲ μένει,
Τῆς μεγάλης καρδιᾶς τους κάθε χτύπος ἐχάθη.
Καὶ τὴ λύρα σου ἀκόμα τὴν ἀφῆκες, ὠημένα!
Ἀπ’ τοὺς θείους σου ψάλτες νὰ ξεπέσῃ σ’ ἐμένα!

Μὲς στὸν ἄδοξο δρόμο ποῦ μιὰ τύχη μὲ σέρνει
Μὲ φυλὴ ποῦ σηκώνει τῆς σκλαβιᾶς ἁλυσίδα,
Κάποιο βάλσαμο κρύφιο στὸ τραγούδι μου φέρνει
Ἡ ντροπὴ ποῦ μὲ πιάνει γιὰ μιὰ τέτοια πατρίδα!
Καὶ τί νἄχῃ ἐδῶ ἄλλο ποιητὴς παρὰ μόνο
Γιὰ τοὺς Ἕλληνες πίκρα, γιὰ τὴ χώρα τους πόνο!

Πρέπει τάχα νὰ κλαῖμε μεγαλεῖα χαμένα,
Καὶ ντροπὴ νὰ μᾶς βάφῃ ἀντὶς αἷμα, σὰν πρῶτα;
Βγάλε, ὦ γῆς δοξασμένη, ἀπ’ τὰ σπλάχνα σου ἕνα
Ἱερὸ ἀπομεινάρι τῶν παιδιῶν τοῦ Εὐρώτα!
Ἀπ’ ἐκειοὺς τους Τρακόσους τρεῖς ἄν ἔρθουνε, φτάνουν
Ἄλλη μιὰ Θερμοπύλα στὰ βουνά σου νὰ κάνουν.

Πῶς! Ἀκόμα σωπαίνουν; Πῶς! Ἀκόμα συχάζουν;
Ὄχι, ὄχι! Ἀκούγω τὶς ψυχὲς ἀπ’ τὸν ᾍδη
Σὰν ποτάμι ποῦ τρέχει μακρινὰ, νὰ φωνάζουν:
«Ἕνας μόνο ἄς σαλέψῃ ζωντανὸς, καὶ κοπάδι
Ἀπ’ τῆ γῆς ἀποκάτου λεβεντιὰ ξεκινοῦμε.
Εἶναι αὐτοὶ ποῦ κοιμοῦνται· ἐμεῖς ἀκομα σ’ ἀκοῦμε!»

Ἄχ, τοῦ κάκου, τοῦ κάκου! ἄλλες λύρες στὰ χέρια!
Μὲ σαμιώτικο τώρα τὸ ποτήρι ἄς γεμίσῃ.
Ἄφινε αἷμα καὶ μάχες γιὰ τὰ τούρκικα ἀσκέρια,
Καὶ καθένας τὸ αἷμα τοῦ ἀμπελιοῦ του ἄς μᾶς χύσῃ!
Δές τους! Ὅλοι ξυπνᾶνε καὶ πετοῦν ὡς ἀπάνω,
Τοῦ μικρόψυχου Βάκχου τὸ ἐγκώμιο σὰν κάνω!

Τὸν Πυρρίχιο χορό σας ὡς τὰ τώρα βαστᾶτε,
Ἡ Πυρρίχια ἡ «φάλαγξ» ποῦ νὰ πῆγε, καημένοι!
Ἀπὸ δυὸ τέτοια δῶρα πῶς ἐκεῖνο ξεχνᾶτε
Ποῦ ψυχὲς ἀντρειώνει καὶ καρδιὲς ἀνεσταίνει!
Καὶ τὰ γράμματα ἀκόμα ἑνὸς Κάδμου κρατεῖτε·
Τάχα νἆταν γιὰ σκλάβους τὰ ψηφιά του θαρρεῖτε;

Τὸ Σαμιώτικο χύνε στὸ ποτήρι ὡς τὰ χείλη!
Ὄξω οἱ λῦπες! Ἐλᾶτε μὲ τὴν πλώσκα γεμάτη!
Ἔτσι ἔψελνε ὁ θεῖος Ἀνακρέοντας, φίλοι!
Σκλάβος εἶταν κ’ ἐκεῖνος, μὰ ἑνὸς Πολυκράτη.
Ἀπὸ ξένους τυράννους δὲν ἐγνώριζαν τότες·
Εἶταν αἷμα δικό τους, σὰν κι αὐτοὺς πατριῶτες.

Τὴ Χερσόνησο ἕνας μιὰ φορὰ τυραννοῦσε,
Μὰ διαφέντευε πρῶτος τὰ καλὰ, τὴν τιμή της.
Μιλτιάδη τὸν λέγαν. Ἄχ, καὶ πάλε νὰ ζοῦσε!
Ἕνα ἄς εἶχε ἡ πατρίδα τέτοιο πάλε παιδί της!
Βασιλιὰς σὰν κ’ ἐκεῖνον ποιό λαὸ δὲ μαγεύει!
Βασιλιὰς ποῦ μὲ ἀγάπη μοναχὴ σὲ δεσμεύει.

Στὸ ποτήρι μου πάλε τὸ Σαμιώτικο χύνε!
Στὸ Σουλιώτικο βράχο, πρὸς τῆς Πάργας τὸ χῶμα,
Γενεὰ σιδερένια ὡς τὰ σήμερα εἶναι,
Ποῦ ἀπὸ μάννες Δωρίδες λὲς καὶ βγαίνει ἀκόμα.
Ἴσως μένει ἐκεῖ πέρα κάποιος σπόρος κρυμμένος,
Ποῦ θὰ δείξῃ ἄ δὲν εἶναι Ἡρακλείδικο γένος.

Ἀπ’ τοὺς ἄπιστους Φράγκους λευτεριὰ μὴ ζητᾶτε!
Ἐκεῖ ζοῦν ἡγεμόνες ποῦ πουλοῦν κι ἀγοράζουν.
Μὲ δικό σας τουφέκι καὶ σπαθὶ πολεμᾶτε!
Αὐτοῦ θἄβρετ’ ἐλπίδα, κι ὅ,τι θέλουν ἄς τάζουν.
Ζυγὸς Τούρκου, μὲ Φράγκου πονηριὰ σὰν ταιριάσουν
Τὴν ἀσπίδα, ὅσο νἆναι δυνατὴ, θὰ τὴ σπάσουν.

Μὲ Σαμιώτικο πάλε τὸ ποτήρι ἄς γεμίσῃ!
Μὲς στὸν ἴσκιο χορεύουν οἱ κοπέλλες μας πάλι·
Σὰν τὰ μαῦρα τους μάτια δὲν εἶδε ἄλλα ἡ φύση,
Μὰ σὰ βλέπω τὴ νιότη καὶ τἀφρᾶτα τους κάλλη,
Τὸ δικό μου τὸ μάτι τὸ θολώνει μιὰ στάλα,
Ποῦ γιὰ σκλάβους τὸ θένε τῶ βυζιῶν τους τὸ γάλα!

Στοῦ Σουνιοῦ θὰ καθίσω τὸ μαρμάρινο βράχο,
Σύντροφό μου τὸ κῦμα τοῦ Αἰγαίου θὰ κάνω,
Αὐτὸ ἐμένα νἀκούγῃ, κ’ ἐγὼ ἐκεῖνο μονάχο,
Κ’ ἐκεῖ ἀπάνω σὰν κύκνος μὲ τραγούδι ἄς πεθάνω.
Δὲ σηκώνει ἡ ψυχή μου σκλάβα γῆ! Χτύπα κάτω
Τῆς σκλαβιᾶς τὸ ποτήρι, κι ἄς πάῃ νἆναι γεμᾶτο!

Μετάφραση: Aργύρης Εφταλιώτης
Πηγή:https://el.wikisource.org

 

 

ΘΕΑΣΗ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΝΗΣΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ: ΙΟΝΙΟ – ΑΙΓΑΙΟ – ΚΥΠΡΟΣ, 14

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ολοκληρώνοντας τον θαλάσσιο περίπατό μας στα ελληνικά νησιά, θα επιχειρήσω ένα ποιητικό στεφάνι να φτιάξω από τους ομορφότερους στίχους που συλλέξαμε σε τούτο 0το κείμενό μας, χωρίς ονόματα και τίτλους, απλά ριγμένα στα κύματα …

  • Η θάλασσα είναι σαν τον έρωτα:

χίλιοι τη χαίρονται – ένας την πληρώνει.

  • Kι άκουσε, απάνω απ’ τη στρωτή γαλήνη του πελάγου,
    του γλάρου το παράπονο μακριά που ταξιδεύει
  • Το βράδυ θα πέφτει πάντα στα νερά. Γείρε στην προκυμαία
    όταν μακραίνουν τα φώτα της πόλης και πες δεν έμεινε τίποτα
    στα λιόδεντρα που δένονται με τη θάλασσα
  • και κάτου απ’ τους άξενους τους ουρανούς, το πλοίο
    απόμεινε ακυβέρνητο στο κύμα τ΄αφρισμένο

με το φτωχό μας Όνειρο στην πρύμνη πεθαμένο

  • Κι αν πτωχική την βρεις, η Ιθάκη δε σε γέλασε.
    Έτσι σοφός που έγινες, με τόση πείρα,
    ήδη θα το κατάλαβες οι Ιθάκες τι σημαίνουν».

  • Πρὶν πάψ’ ἡ μεγαλόψυχη πνοὴ χαρὰ γεμίζει:
    Ἄστραψε φῶς κι ἐγνώρισεν ὁ νιὸς τὸν ἑαυτό του.
    Ἀπομεινάρι θαυμαστὸ ἐρμιᾶς καὶ μεγαλείου,

ὄμορφε ξένε καὶ καλὲ καὶ στὸν ἀνθὸ τῆς νιότης,
ἄμε καὶ δέξου στὸ γιαλὸ τοῦ δυνατοῦ τὴν κλάψα

  • Εκεί, εκεί να πάω σ’ ένα νησί πετραδερό / που ο ήλιος το λοξοπατάει σαν κάβουρας / κι όλος τρεμάμενος ο πόντος ακούει κι αποκρίνεται
  • Το παπόρι αθέατο
    Μοσχάνθη Μαριλένα Ιόνιον / Με την καρίνα οργώνοντας

Γραμμή / Τη θάλασσα της νοσταλγίας. /Την άγονη

  • Όσα ακλούθησαν μετά, πρόσωπα, τόποι
    στο πέρασμα του χρόνου ας συμφυρθούν στη μνήμη.
    Όμως αυτό το μυρωμένο καλοκαίρι, πού ακόμα το ανασαίνεις
    βράχια φωτόλουστα, ομήλικοι ταξιδευτές
    πλοία νυσταγμένα, το καθετί να κρατηθεί
    στη θέση του. Σε σχέδιο ονείρου.
  • Καλώς μας ήρθατε, παιδιά! Στην Κύπρο την αέρινη,

Στη Μακαρία γη,

Στάζει το μέλι διαλεχτό σαν πρώτα; Ακόμα γίνεται

Τ’ ολόγλυκο κρασί;

  • Μεγάλος πόνος είχε πέσει στην Ελλάδα.

Τόσα κορμιά ριγμένα

στα σαγόνια της θάλασσας στα σαγόνια της γης.

τόσες ψυχές δοσμένες στις μυλόπετρες, σαν το σιτάρι…

Δακρυσμένο πουλί,

στην Κύπρο τη θαλασσοφίλητη…

  • Εσύ της θάλασσας ρυθμός, ολάνθιστο κλωνάρι,
    πώς σου μαδήσαν τ΄άνθια σου διπλοί, τριπλοί βαρβάροι.
  • Ελάχιστοι μας διαβάζουν,
    ελάχιστοι ξέρουν τη γλώσσα μας,
    μένουμε αδικαίωτοι κι αχειροκρότητοι
    σ’ αυτή τη μακρινή γωνιά,
    όμως αντισταθμίζει που γράφουμε Ελληνικά.
  • Με την άμμο του ύπνου στα μαλλιά της
    γαληνεύει τα όνειρα και τα σώματα
    των πρωινών αγαλμάτων.
  • Ωραίο νησί του ωραιότερου από τα λούλουδα όλα
    μες στα λεπτά ονόματα πήρες το πιο λεπτό.
    Πόσες ενθύμησες κι από ποιαν ώρα αχτιδοβόλα
    ξυπνάν ευθύς στην όψη σου, σε κάθε σου δικό!

*

 Το 2015 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Σπανίδη το βιβλίο μου

«Περίπατος με στίχους σε κήπους μαγικούς»

Ένα ποίημα αφιερώνω στα παιδιά και τους νέους

Στην ίδια θάλασσα

Κολύμπησε ο Όμηρος,

Στην ίδια ο Πλάτωνας και ο Σωκράτης,

Στην ίδια θάλασσα και ο Κωνσταντίνος

Και ο Κωνσταντίνος ο Παλαιολόγος,

Ποιητές και Φιλόσοφοι,

Άρχοντες και αμαρτωλοί.

Χιλιάδες χρόνια πετάς το κορμί στο Αιγαίο

Κι αυτό σ’ αγκαλιάζει,

Ότι σε γνωρίζει παιδιόθεν.

Στίχοι και ρήματα

Μαζί με τα κύματα

Ανασκουμπώνονται

Και παίζουν…

Σχετικά άρθρα

Ξεναγηθείτε online σε διάσημα μουσεία και εκθέσεις

Βασίλειος Μακέδος

Εξ’ αποστάσεως εκπαιδευτικά προγράμματα από το Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης

Βασίλειος Μακέδος

Μυθολογικός πλούτος της Θράκης (μέρος ΙΙ)

Θανάσης Μουσόπουλος

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X