Sparmatseto
Μουσική

Γυναίκες Συνθέτριες: Μπαρόκ | Οι συνθέτριες (μέρος VII)

 

Γυναίκες Συνθέτριες: Μπαρόκ | Οι συνθέτριες (μέρος VII)

 Δείτε το μέρος VI κάνοντας ΚΛΙΚ ΕΔΩ 

  

Οι συνθέτριες

 Anna Amalia, Duchess of Saxe-Weimar-Eisenach (1739–1807) Βαιμάρη

 Η Αννα Αμαλία του Brunswick (Anna Amalia von Braunschweig-Wolfenbüttel), Δούκισσα του Σαξ-Weimar-Eisenach, γεννήθηκε στης  24 Οκτωβρίου 1739 στο Wolfenbüttel και πέθανε στης 10 Απρίλιου του 1807 στη Βαϊμάρη,σε ηλικία 68 ετών.  Άσκησε την αντιβασιλεία για τον ανήλικο γιο της για 17 χρόνια από το 1758 έως 1775. Ήταν μια  Γυναίκα  με πολιτικό οραματισμό, αλλά επίσης γνωστή για το ταλέντο της ως πιανίστριας και συνθέτριας. Κόρη του Καρόλου Α ‘, Δούκα του Brunswick-Wolfenbüttel και της Φιλιππίνας της Πρωσίας (αδελφή του  Frederick ΙΙ της Πρωσίας), η οποία την βοήθησε να μάθει το πιάνο και τη σύνθεση.  Ως  ανιψιά του Frederick ΙΙ της Πρωσίας, αποτέλεσε μια ενδιαφέρουσα παρτίδα για τους κύκλους των Προτεσταντών της Γερμανίας. Παντρεύεται σε ηλικία των 17 ετών, το 1756,  τον Ernest Augustus ΙΙ Κωνσταντίνο, Δούκα της Σαξονίας Βαϊμάρης Eisenach, 19 ετών, γιο του Ernest Αυγούστου 1ου, ο οποίος είχε στην εποχή του, στην υπηρεσία του, τον Jean-Sébastien Bach. Το επόμενο έτος, του έδωσε ένα γιο, τον Charles Augustus 1ο.  Σύντομα είναι και πάλι έγκυος, αλλά ο σύζυγός της πεθάνει το 1758, πριν από τη γέννηση του δεύτερου παιδιού τους, του Κωνσταντίνου. Έγκυος και παρόλο που ακόμα είναι νομικά ανήλικη, βλέπει να αναλαμβάνει όχι μόνο την κηδεμονία των παιδιών της, αλλά και την αντιβασιλεία του δουκάτου. Εμπιστεύεται την εκπαίδευση των γιων της σε μεγάλους στοχαστές όπως Wieland, Goetz ή Knebel οι οποίοι μεγαλώνουν τα δύο αγόρια, μέσα σε μία φιλελεύθερη και ανθρωπιστική ατμόσφαιρα. Το 1775, παραδίδει την εξουσία στον γιο της Charles Augustus που μόλις έκλεισε τα 18 του χρόνια, αφού τον παντρεύει μέ την πριγκίπισσα Louise του Hesse-Darmstadt, του οποίου οι αδελφές παντρεύτηκαν, η μία τον Πρίγκιπα Διάδοχο της Πρωσίας και η άλλη τον Τσάρεβιτς, γιο καί διάδοχο της Αικατερίνης Β ‘.

Ως προστάτιδα των τεχνών στη Βαϊμάρη, ιδρύει ένα φιλολογικό σαλόνι με το όνομα «Musenhof»  στο οποίο συχνάζουν οι πιο σημαντικοί καλλιτέχνες της εποχής μουσικοί και  συγγραφείς, όπως  Herder, Lichtenberg και ο μεγαλύτερος Γερμανός Συγγραφέας, ο Γκαίτε, καθώς και αριστοκράτες και υψηλοί δημόσιοι λειτουργοί. Για να συγκρατήσει μάλιστα αυτές τις προσωπικότητες στην αυλή της, τους δίνει επίσημα καθήκοντά: Καθηγητές για τα παιδιά της, οικονόμους, κλπ … Για αυτό το λόγο ονομάστηκε το λογοτεχνικό και μουσικό σαλόνι της «Κήπος των Μουσών της Βαϊμάρη».   Συνθέτει μια όπερα με λιμπρέτο το ποίημα του Γκαίτε  «Erwin και Elmire» και  ένα ντριβερτιμέντο για κλαρινέτο, βιολί, βιολοντσέλο και πιάνο.

Το 1788 στην διαμονή της στην Ιταλία συναντά την Angelica Kauffmann και τον Paisiello του οποίου οι φωνητικές ικανότητες έχουν επάνω της μεγάλη επιρροή. Συνθέτει, επίσης, ένα συμφωνικό έργο,  μουσική δωματίου, φωνητικά, και  μία οπερέτα.

Πεθαίνει το 1807 σε μία Γερμανία κατεχόμενη από τους στρατιώτες του Ναπολέοντα. Ο γιος της μπόρεσε να κρατήσει τις περιοχές του και πάντρεψε τον εγγονό της στην αδελφή του τσάρου Αλεξάνδρου 1ου. Η δυσέγγονή της Augusta, μέ το γάμο της, με τον William 1ο της Πρωσίας, θα είναι η πρώτη αυτοκράτειρα της ενωμένης Γερμανίας.

 

 

 Isabelle de Charrière (1740–1805)  Ολλανδή                                

Η Isabelle de Charrière,  γνωστή στην Ολλανδία κάτω από το πατρικό της όνομα, Belle van Zuylen, γεννήθηκε κοντά στην Ουτρέχτη Ολλανδίας, στις 20 Οκτωβρίου 1740. Γεννημένη σε μια αριστοκρατική οικογένεια, διακρίνεται από πολύ μικρή με ένα πνεύμα ανεξαρτησίας, με διανοητική περιέργεια και το ταλέντο για τις επιστολές. Στην ηλικία των είκοσι δύο ετών, δημοσιεύει ανώνυμα μία σατιρική ιστορία για την ολλανδική αριστοκρατία -Le Noble-(οι Αριστοκράτες), η οποία προκάλεσε σκάνδαλο. Παράλληλα, διατηρεί μια μυστική αλληλογραφία με έναν άνδρα δεκαεπτά(17) χρόνια μεγαλύτερο της, Constant d’ Hermenches, ένα συνταγματάρχη Ελβετό από την φρουρά που σταθμεύει στην Ουτρέχτη. Η αλληλογραφία αυτή είναι πρωτίστως μια πνευματική άσκηση για μια νεαρή γυναίκα σε αναζήτηση συνομιλητών που θέλει να κατανοήσει τις φιλοδοξίες της, όσο και ένα είδος ημερολογίου  όπου καθημερινά στοιχεία σμίγουν με την πολυπλοκότητα των δύο ιδιαιτέρων συνοικούντων προσωπικοτήτων.

Μετά από αρκετά σχέδια γάμου που αποτυγχάνουν το ένα μετά την άλλο, η Belle παντρεύεται το 1771 τον Charles-Emmanuel de Charrière, έναν κύριο από την Vaud (ένα από τα κράτη που απαρτίζουν την Ελβετική συνομοσπονδία) εγκατεστημένο στο Colombier, στο πριγκιπάτο του Neuchâtel, στην Ελβετία. Ανάρμοστος γάμος για τα μάτια των πολλών, δεδομένου ότι ο σύζυγός της είναι ο πρώην δάσκαλος των αδελφών της. Ωστόσο αυτό είναι  το τίμημα για να μπορέσει να κατακτήσει την ελευθερία που τόσο επιθυμεί

Από το 1784 άρχισε μια περίοδος έντονης λογοτεχνικής δραστηριότητας, η οποία  δεν σταματά παρά λίγο πριν από το θάνατό της. Έγραψε το ένα μετά το άλλο δύο μυθιστορήματα, τα «Γράμματα του Neuchâtel» και οι «Επιστολές της Mistriss Henley», τα οποία σύντομα θα ακολουθούσουν από τις Επιστολες γραμμένες από την  Λωζάννη και την Καλιστα. Το 1787, κατά τη διάρκεια διαμονής της στο Παρίσι, συνάντησε τον Benjamin Constant, ανιψιό του πρώην φίλου Constant d’Hermenches. Μεταξύ αυτού του νεαρού άνδρα των είκοσι ετών, πρόωρου και ταραχώδη και την ώριμη γυναίκα που έχει γίνει η Isabelle, η φιλία είναι άμεση. Θα διατηρήσουν για μερικά χρόνια μια έντονη σχέση, η οποία τρέφεται από ανταλλαγές του πνευματικού, λογοτεχνικού και πολιτικού λόγου, μέχρι το 1794 που η Madame de Stael, νεαρή γυναίκα ευφυής και κατά ένα χρόνο μεγαλύτερη από τον Benjamin, υποσκελίζει την  Isabelle. Η σχέση τους δεν θα σπάσει μεταξύ τους, αλλά στη φιλία τους θα γίνουν αισθητές οι δυσκολίες των  σχέσεων μεταξύ των δύο γυναικών. Ανήκοντας σε μια άλλη γενιά, η Isabelle de Charrière δεν συμμερίζεται πλήρως τα ιδανικά των νέων ανθρώπων που σηματοδοτούν με το αποτύπωμα τους τον νεογέννητο δέκατο ένατο αιώνα

Η Πολιτική σκέψη καταλαμβάνει πολύ τα μυαλά στα χρόνια αυτά μετά τη Γαλλική Επανάσταση και το έργο της Isabelle de Charrière φερει  τα ιχνοι. «Γράμματα από ένα Γάλλο επίσκοπο στο έθνος, Γράμματα που βρέθηκαν στα πορτοφόλια των μεταναστών, τρεις γυναίκες»: πολλά είναι τα μυθιστορήματα, θεατρικά έργα και φυλλάδια που θυμίζουν τα γεγονότα που ταρακούνησαν τη Γαλλία. Οι ίδιες ανησυχίες αντικατοπτρίζονται στις επιστολές που αντάλλαξε με τους ανταποκρινόμενους της:  Τον Benjamin Constant, αλλά και με τους αδελφούς Malarmey de Roussillon, τον Jean-Pierre Chambrier d’ Oleyres η ακόμη  τον Pierre-Alexandre du Peyrou.

Αλληλογράφος απεραντολόγος, η Isabelle de Charrière ήταν επίσης μια φιλόδοξη και αγάπητη μέντορας για νεαρά κορίτσια γύρω της, στις οποίες δίδασκε αγγλικά, συνιστούσε αναγνώσεις ή τις προέτρεπε να γράφουν μυθιστορήματα.

Γεμάτη πάθος για τη μουσική, προσπάθησε επίσης να συνθέσει έργα. Έχουμε μπαλάντες της, μενουέτα, σονάτες και τα λιμπρέτα όπερας. Η
Isabelle de Charrière έχασε τη ζωή της στης  27 Δεκ, 1805, στο σπίτι του Pontet στο Colombier, σε ηλικία 65 ετών.

Έργα της τα οποία έχουν διατηρηθεί:

  • Μια συλλογή η οποία συμπεριλαμβάνει ελαφρά τραγούδια και μπαλάντες (είδος πολύ της μόδας), με συνοδεία τσέμπαλο (και κατά βούληση βιολί). Μια συλλογή μενουέτα από μουσικά όργανα και σονάτες για clavecin ή piano-forte, (1783 έργο 1-3). Επανέκδοση: Belle van Zuylen Composities (συνθέσεις της Belle van Zuylen). 1.Airs και Romance, 2. Menuett, 3. Klaviersonaten. Σύγχρονη δημοσίευση αυτών των έργων, με την εισαγωγή και την υλοποίηση του μπάσο  κοντινουο συνεχίζεται από τον Marius Flothuis.
  • Βρετανικές οπερέτες. Minuetto IV & Trio.

 

 

Maria Carolina Wolf (1742–1820) Πρωσία με καταγωγή από Τσεχία

 Η Μαρία Καρολίνα με πατρικό επίθετο Benda, γεννήθηκε το έτος 1742 και πέθανε στις  2 Αυγούστου 1820 σε ηλικία 78 ετών. Ηταν πιανίστα, τραγουδίστρια και συνθέτης.

Ο πατέρας της Μαρίας Καρολίνα ήταν ο Τσέχος Franz Benda, πρώτος βιολιστής και συνθέτης στην αυλή του Φρειδερικού Β΄ της Πρωσίας (Frederick ΙΙ). Η θεία της Anna Franziska Hattasch ήταν τραγουδίστρια μουσικής δωματίου και ο θείος της Georg Benda ήταν μαέστρος, και οι δύο διορισμένοι στην αυλή  του δούκα Gotha. Η Μαρία-Καρολίνα  έλαβε τα μαθήματα πιάνου και τραγουδιού από τον πατέρα της.

Πριν από το διορισμό της στην αυλή του βασιλιά, η Μαρία-Καρολίνα είχε φροντίσει την οικογένεια του πατέρα της λόγω του θανάτου της μητέρας της το 1758. Εντούτοις, το 1761 ταξίδεψε με τον πατέρα της στις πόλεις Gotha, Weimar και Rudolstadt, κατά τη διάρκεια των οποίων ο πατέρας της ξαναπαντρεύτηκε. Στην Βαιμάρη η Μαρία-Καρολίνα συνάντησε το πρώτο βιολί της αυλής τον Ernst Wilhelm Wolf, τον οποίο παντρεύτηκε και από τον οποίο έλαβε τον τίλτο της δούκισσας το 1768.

Το 1775 όταν  η Anna Amalia του Brunswick παρέδωσε την εξουσία στον γιο της Charles Augustus ο σύζυγος της Ernst Wilhelm Wolf παρέμεινε μαέστρος της αυλής και η Μαρία συνέχισε να εργάζεται ως τραγουδίστρια. Την περίοδο που η δούκισσα η Anna Amalia του Brunswick (η προστάτιδα των τεχνών στην Βαϊμάρη) ανέπτυξε ένα ενδιαφέρον για το θέατρο, και την όπερα η Μαρία-Καρολίνα εργάστηκε ως ηθοποιός και τραγουδίστρια και με το σύζυγό της σύνθεσε  τραγούδια με συνοδεία πιάνου. Συμπαραστάθηκε σθεναρά τον οραματισμό της δούκισσας Anna Amalia του Brunswick για μια ανθισμένη πνευματικά Βαϊμάρη και εργάστηκε ακατάπαυστα σε αυτό το σκοπό συμβάλλοντας με τις μουσικές της συνθέσεις. Αυτά τα τραγούδια δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Der Teutsche Merkur καθώς 51 Lieder der Dichter mit Melodien (51 καλύτερα τραγούδια των γερμανικών ποιητών με τις μελωδίες) και Mildheimischen Liederbuch .

Ο σύζυγος της Μαρίας-Καρολίνα  πέθανε το 1792, και η ίδια συνέχισε να ζει στη Βαϊμάρη έως ότου πέθανε τον Αύγουστο του 1820, σε ηλικία 78 ετών.

  

 

Anne Louise Boyvin d’Hardancourt Brillon de Jouy (1744–1824) Γαλλίδα.

Η Anne Louise Brillon de Jouy ή Madame Brillon Jouy ήταν γνωστή στους συγχρόνους της, μέσα στα είκοσι έτη που προηγούνται της επανάστασης, από την ακτινοβολία του μουσικού σαλονιού της στο Παρίσι μέσα στη συνοικία του Marais, και μετά στο Passy. Ανήκε στην τυχερή αριστοκρατία. Ήταν κόρη του Κλωντ Boyvin Hardancourt, γραμματέα του βασιλιά, ενός φωτισμένου μελομανούς και παντρεύεται το 1763, στα δεκαεννέα έτη, με τον Jacques Brillon Jouy (1722-1787), των είκοσι δύο ετών μεγαλύτερό της σύμβουλο του βασιλιά.

Διαχειρίζεται γρήγορα ένα πνευματικό σαλόνι μέσα στο οποίο λάμπει ως  κλαβεσινίσρια και συνθέτρια. Δέχεται  μεταξύ άλλων και ξένους μουσικούς με σκοπό την καλλιτεχνική ευεργεσία του Παρισιού, όπως τον Johan Schobert, Luigi Boccherini,  Ernst Eichner,  Joseph Rigel. Και οι τέσσερεις της αφιερώνουν κομμάτια για το κλαβεσέν. Το 1767 μάλιστα ο Luigi Boccherini της αφιερώνει τις έξι σονάτες του για πιάνο και βιολί op. 5 και αναφέρει: “Είναι μία από τις μεγαλύτερες παίκτριες του τσέμπαλο στην Ευρώπη. Αυτή η κυρία […] παίζει τα πιο δύσκολα κομμάτια με μεγάλη ακρίβεια, μεράκι και αίσθηση […]» Το σαλόνι της  περιγράφεται εγκωμιαστικά από τον προσκεκλημένο Άγγλο μουσικό Κάρολο Burney, το έτος 1770, ο οποίος αναφέρει ότι ήταν μια εξαιρετική κλαβεσινίστρια και συνθέτρια. Μέσα στις αναμνήσεις της η Ελίζαμπεθ Vigée-Lebrun επικαλείται επίσης τις επισκέψεις της στο σαλόνι της Madame Brillon.

Η Madame Brillon  συνθέτει πρώτιστα σονάτες για το πληκτρολόγιο (sonates), ή  μπαλάντες για  φωνή  μέσα στο ύφος της εποχής. Είναι μία από τους πρώτους του Παρισιού που ενδιαφέρεται για το  “pianoforte”(το εξελιγμένο κλαβεσέν, πρoδρομο του σύγχρονου πιάνου) το οποίο το αναδεικνύει στο Παρίσι. Έχει συνθέσει επίσης και  έπαιξε πολλές από τις δικές της συνθέσεις μουσικής στο τσέμπαλο και στο fortepiano, συνοδευόμενη στο  βιολί από τον κ Pagin, το καλύτερο μαθητή του Tartini στή Γαλλία. “Τό fortepiano (ή πιάνο), είναι αυτή την εποχή ένα νέο όργανο και η  Anne Louise Brillon είναι λάτρης του, αντίστοιχα με τον JeanChretien Bach που το αναδεικνύει στο Λονδίνο. Γράφει μερικά κομμάτια που συνδέουν το clavecin και το pianoforte, τα οποία είναι σπάνια.

 Η κακή φήμη της ενισχύεται από μια μεγάλη φιλία με τον διακεκριμένο συγγραφέα, θεωρητικό της πολιτικής, τυπογράφο, εφευρέτη, κοινωνικό ακτιβιστή, στρατιωτικό και διπλωμάτη Βενιαμίν Φραγκλίνο (Benjamin Franklin, Μπέντζαμιν Φράνκλιν) τον εθνοπατέρα των Ηνωμένων Πολιτειών  της Αμερικής. Έζησε μαζί του στην περιοχή του Passy στο Παρίσι κατά τη διάρκεια της οκταετούς παριζιάνικης παραμονής του μεταξύ των ετών 1777 και  1785. Παρά τα τριάντα οκτώ έτη της ηλικιακής τους απόκλισης, η άφθονη αλληλογραφία τους πιστοποιεί μια σχέση  τρυφερότητας και συγγενικής πνευματικής περιέργειας. Το 1777 μάλιστα  συνέθεσε το εμβατήριο των ανταρτών, για να γιορτάσουν μία αμερικανική νίκη, στον πόλεμο για την ανεξαρτησία της Αμερικής. Η Madame Brillon τον συνόδευε μερικές φορές στις παριζιάνικες εξερευνήσεις του, παραδείγματος χάρη να συναντήσει τον γιατρό FranzAnton Mesmer ώστε να παρατηρήσει πώς χρησιμοποιεί τη μουσική με σκοπό τη θεραπεία ασθενειών μέσω μίας μεθόδου που ονομαζόταν  “μέθοδος του ζωικού μαγνητισμού”.

Η Μουσική βιβλιοθήκη της, η οποία περιλαμβάνει τα δικά της έργα  αλλά επίσης και εκείνων των μουσικών που εκτίμησε και έπαιξε, επεξηγεί τις παριζιάνικες  προτιμήσεις της εποχής.

Η αναχώρηση του Franklin το 1785, ο θάνατος του συζύγου της το 1787, και στην συνέχεια η επανάσταση ανατρέπει αυτήν την λαμπρή ζωή της.  Χάνει το ίχνος των μουσικών δραστηριοτήτων της, αλλά έχει συνείδηση ότι διασχίζει τις δοκιμασίες του τέλους του αιώνα και με την ενέργεια και τη νοημοσύνη της αγωνίζεται να προφυλάξει την οικογένειά της και την κληρονομιά της.

Πέθανε το 1824, σε ηλικία 80 ετών, στο σπίτι της φίλης της Madame Paris d’ Illins, στο κάστρο Villers στη θάλασσα της Νορμανδίας, διασχίζοντας χρονικά, εκτός από μια μακριά επανάσταση, την εξουσία  τριών βασιλιάδων, μια δημοκρατία και μία αυτοκρατορία.

 

Συνεχίζεται…

Σχετικά άρθρα

Το μυαλό ή η ψυχή καθοδηγεί το σώμα στη μουσική | Μια μίνι συνέντευξη με τον Σταύρο Λαπαρίδη (βίντεο)

Αντώνιος Βαρβατσούλιας

The Specials-Encore 2019…τα παππούδια του ska επιστρέφουν δριμύτερα!!!

Αντώνιος Βαρβατσούλιας

Συμφωνική Ορχήστρα Νέων Ελλάδος απολαμβάνουμε on line συναυλία

Βασίλειος Μακέδος

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X