Sparmatseto
Μουσική

Γυναίκες Συνθέτριες: Μπαρόκ | Οι συνθέτριες (μέρος V)

 

Γυναίκες Συνθέτριες: Μπαρόκ | Οι συνθέτριες (μέρος V)

 

 

Οι συνθέτριες

 

  

Françoise Charlotte Senneterre Menetou (1679-4 Νοέμβριο του 1745) Γαλλίδα

 H Françoise Charlotte Menetou γεννήθηκε σε μια αριστοκρατική οικογένεια το 1679. Οι γονείς της Ανρί François de Saint-Nectaire ήταν  Δούκας του La Ferte-Sennecterre (1657-1703), και η μητέρα της Μαρία-Ισαβέλλα Αγγελική ήταν κόρη του Φιλίππου de La Mothe-Houdancourt. Παντρεύτηκε τον μαρκήσιο Φρανσουά  Gabriel Thibault de la Carte στις 28 Ιουλίου του 1698 και ο γιος της ήταν ο Louis Philippe Thibault de La Carte, Marquis de La Ferte-Senneterre (1699-1780). Πέθανε στο Château de la Ferte στην ηλικία των  66 ετών

Η Françoise Charlotte Menetou η απλώς Μενετού θεωρείται η πιο νέα συνθέτρια στη Γαλλία καθότι συνέθεσε έργα στην ηλικία των 12 ετών. Τα έργα της έχουν  εκδοθεί από τον βασιλικό  υπεύθυνο της μουσικής βιβλιοθήκης Christophe Ballard. Πολλές γκραβούρες του 17ου αιώνα την παρουσιάζουν να παίζει κλαβεσέν.

 

 

Anna Maria de Raschenau(1690-1703)-Αυστριακή

 Η Anna Maria de Raschenau ήταν μια  συνθέτρια Αυστριακή και “canoness” δηλαδή μέλος μιας θρησκευτικής κοινότητας γυναικών που ζούσαν μια απλή ζωή και τηρούσαν τον μοναστικό Κανόνα του Αγίου Αυγουστίνου.

Ήταν  χοράρχης στο μοναστήρι του Αγίου Ιακώβου στην Hülben στη Βιέννη.  Η  Raschenau έγραψε ένα ορατόριο σε λιμπρέτο του MA Signorini  που ονομάσθηκε “Le Sacre visioni di Santa Teresa” – Το όραμα της Αγίας Τερέζας, που πρώτη φορά παρουσιάσθηκε στις 20 Μαρτίου 1703. Δύο ορατόρια και δύο της κοσμικά έργα που έχουν γραφτεί είναι πλέον γνωστά μόνο από  άλλα λιμπρέτα και κείμενα δραματικών έργων.

Η Raschenau ήταν σύγχρονη με  γυναίκες συνθέτριες που έζησαν στην Βιέννη κατά την περίοδο 1670 έως 1725 και συνέθεσαν πολλά ορατόρια,  οι οποίες ήταν επίσης “canonesses”,  όπως:  η  Κατερίνα Benedicta Graziani, η Μαρία Grimani, και Caιmilla de Rossi

 

Julie Pinel ( 1710-1737) –Γαλλίδα

 Η Julie Pinel  ήταν μία  γαλλίδα συνθέτης και  δασκάλα αρπίχορδων, γεννημένη από την μουσική  οικογένεια Pinel,   μουσικών της αυλής. Πολύ λίγα είναι γνωστά για τη ζωή της, αλλά αφιέρωσε τη δημοσιευμένη συλλογή τραγουδιών της στο «πρίγκιπα Soubize», πιθανά  τον Charles de Rohan, προστάτη της οικογένειάς της. Η  Pinel δημοσίευσε τη συλλογή της 31 τραγουδιών, Nouveau receuil d’airs sérioux et à boire το 1737.

H μουσική της έχει καταγραφεί και έχει εκδοθεί σε CD από την ιδρυτική διευθύντρια Laury Gutierrez της μη κερδοσκοπικής εταιρείας που προωθεί και εκτελεί συνθέσεις γυναικών “La Donna Musicale”   ASIN: B003050FXY

 

Marie Margherita Grimani ( 1713 – 1718) –Ιταλίδα

 Η  Μαρία Margherita Grimani   ήταν ιταλίδα συνθέτρια, η οποία μερικά χρόνια από τη ζωή της δραστηριοποιήθηκε στη Βιέννη. Πολύ ελάχιστα είναι γνωστά για την ζωή της. Είναι όμως γνωστό ότι η πρώτη όπερα από μια γυναίκα που εκτελείται στο θέατρο της Βιέννης είναι δική της δημιουργία. Μπορεί να είχε ζήσει στην αυλή  τις περιόδους μεταξύ 1713 και 1718 εντούτοις δεν απασχολήθηκε  ως μουσικός. Ενδέχεται να ήταν  “canoness” δηλαδή μέλος μιας θρησκευτικής κοινότητας γυναικών που ζούσαν μια απλή ζωή και τηρούσαν τον μοναστικό Κανόνα του Αγίου Αυγουστίνου μεταξύ των Caterina Benedicta Grazianini, Anna Maria de Raschenau  και  Camilla de Rossi.

Τα γνωστά έργα της Grimani περιλαμβάνουν μια όπερα,για δύο φωνές,  ορχήστρα εγχόρδων και όμποε,  συγκεκριμένα ένα dramaticum dramatico ή opus componimento, το οποίο  έχει αφιερωθεί στη Μπολόνια στις 5 Απριλίου 1713 και έχει εκτελεσθεί πρώτα στο αυτοκρατορικό θέατρο στο nameday του αυτοκράτορα Charles VI στις 4 Νοεμβρίου 1713.

Τα ορατόρια της επίσης   εκτελέσθηκαν στο αυτοκρατορικό θέατρο: Το visitazione Di Elisabetta παρουσιάσθηκε το 1713 και πάλι το 1718, και το decollazione Di S Giovanni Battista παρουσιάσθηκε το 1715. Οι λιμπρετίστες είναι άγνωστοι. Η Grimani στα έργα της χρησιμοποιεί δύο τραγουδιστές, μερικά υποχρεωτικά όργανα συμπεριλαμβανομένου του βιολοντσέλου και της θεόρβης. Η μορφή τους ακολουθούν τα πρότυπα  του Alessandro Scarlatti.

Το όνομα Grimani μπορεί να αφορούσε την ισχυρή οικογένεια Grimani, ίσως τον Pietro Grimanι. Ο Piétro Grimani ήταν ένας πολύ καλλιεργημένος άνθρωπος, ένας αναγνωρισμένος ποιητής, και ένας μεγάλος ευεργέτης που ενθαρρύνει την τέχνη και την επιστήμη. Πολύ πλούσιος και διάσημος, αφιερώνεται στη διπλωματική του σταδιοδρομία που ασκεί ειδικά σε Γαλλία και Αγγλία και ως ευφυής διαπραγματεύτηκε μια συμμαχία μεταξύ του Charles VI και της Βενετίας (της οποίας ο Pietro ήταν πιο πρώην Δόγης).  Εντούτοις, η ακριβής σχέση της Μαρίας στην οικογένεια Grimani είναι ασαφής.

 

Wilhelmine de Bayreuth (3 ιουλίου 1709-14 Οκτωβρίου 1758)  Πρωσία

H Wilhelmine ήταν η μεγαλύτερη κόρη του Πρώσου βασιλιά Φρειδερίκου Γουλιέλμου Α, και η αδελφή του μεγάλου Φρειδερίκου ΙΙ της Πρωσίας. Γεννήθηκε 3 Ιουλ του 1709 και  πέθανε 14 Οκτωβρίου, 1758, σε ηλικία 49 ετών.Ο Βολταίρος έγραψε μια ωδή για τον θάνατό της.

Σε ηλικία  επτά ετών, μαθαίνει το πληκτρολόγιο και το χορό κοντά στη μητέρα της. Σε ηλικία δώδεκα, ετών  κάνει μαθήματα κοντά στον La Croze, ο οποίος την εισήγαγε στον κόσμο της όπερας. Μαζί με τον  αδελφό της υπέφεραν πολύ από την βία που ασκούσε επάνω τους ο πατέρα τους. Όπως έγραψε στα απομνημονεύματά της, γραμμένα στα γαλλικά: «Ήμουν απασχολημένη όλη την ημέρα με τους δασκάλους μου και  η μοναδική αναψυχή μου ήταν να δω τον αδελφό μου. Ποτέ η Τρυφερότητα δεν θα αγγίξει την δική μας  ψυχή. ”       Παντρεύτηκε το 1731 τον κληρονόμο Μαρκήσιο του Βρανδεμβούργου-Bayreuth Frederick- του Μπαϊρόιτ και ήταν η μητέρα της Elizabeth Sophie -Φρειδερίκης του Βρανδεμβούργου-Bayreuth (1732-1780),η οποία περιγράφεται από τον Casanova ως το πιο όμορφο κορίτσι της Γερμανίας.

Έγραψε τα  απομνημονεύματα της, τα οποία εμφανίστηκαν το 1810 και  ανατυπώθηκαν στο Παρίσι το 1845. Αυτά προσφέρουν τις πιο ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες για τη ζωή στην αυλή της  Πρωσίας.

Η Wilhelmine ήταν επίσης συνθέτρια και εργάστηκε σκληρά για την ανάπτυξη της μουσικής ζωής στο Μπαιρόιτ, την οποία έκανε μια από τις πιο λαμπρές πόλεις της εποχής της. Υποδέχτηκε στην αυλή της Πρωσίας τον  Johann Pfeiffer Chapel, ο οποίος της δίδαξε σύνθεση και ο οποίος στη συνέχεια έγινε διευθυντής ορχήστρας. Συνέθεσε μια όπερα την  “Argenore” βασισμένη σε λιμπρέτο του Α Galetti, προς τιμήν των γενεθλίων του συζύγου της, ένα κοντσέρτο για τσέμπαλο και μουσική δωματίου.

Δισκογραφία: Argenore, opéra (1740)
1. Air d’ Ormondo “S’avvien ch’il destino rio”
2. Air d’Argenor “Quel tuo valor primiero” 
3. Air de Palmide “Non dura una sventura” 
4. Air de Leonidas “Ah per pietad’ almeno” V. Lukas Concerto pour clavecin et cordes, sol
V. Lukas

 

 

Marie-Barbara de Portugal (1711-1758) Πορτογαλέζα

H Barbara της Πορτογαλίας γεννήθηκε στις 4  Δεκέμβρη, του έτους 1711 στη Λισαβόνα (Πορτογαλία) και πέθανε στις 27 του Αυγούστου 1758 στο Βασιλικό Παλάτι του Aranjuez  στην Ισπανία σε ηλικία 47 ετών. Ο πατέρας ήταν ο Ιωάννης Ε’ της Πορτογαλίας και η  μητέρα  της ήταν η Μαριάνα της Αυστρίας. Παντρεύτηκε τον  Ferdinand VI της Ισπανίας και έγινε βασίλισσα της Ισπανίας.

Ο γάμος της το 1729 με τον Ferdinand VI της Ισπανίας  ενίσχυσε τους δεσμούς μεταξύ της γαλλικής αυλής των Βουρβόνων που κυβέρνησαν την Ισπανία από τον Πόλεμο της Ισπανικής Διαδοχής και της Πορτογαλίας  που είχε υποστηρίξει τον αυστριακό ανταγωνιστή  αρχιδούκα Charles, αδελφό της βασίλισσας της Πορτογαλίας.

Η Maria Barbara ήταν μια διακεκριμένη τσεμπαλίστρια και  είχε καθηγητή στην Λισαβόνα  τον Domenico Scarlatti από το έτος 1720. Αυτός την  ακολούθησε στην Ισπανία, όταν παντρεύτηκε τον βασιλιά Φερδινάνδου VI. Στην Μαδρίτη ο  Scarlatti υποστηρίχθηκε  αμέριστα από την βασίλισσα Maria Barbara, η οποία λάτρευε τις συνθέσεις του με αποτέλεσμα να συνθέσει τουλάχιστον 555 σονάτες για τσέμπαλο και  κληροδότησε μέρος των μουσικών συλλογών του (παρτιτούρες και όργανα) στον καστράτο Farinelli.

Με μία ασθενική φύση, η βασίλισσα πέθανε στην ηλικία των 47, χωρίς να έχει αφήσει κληρονόμος και την επόμενη χρονιά την ακολούθησε στον τάφο ο σύζυγος της.

 

 

Luise Adelgunda Gottsched (1713–1762)

Γεννήθηκε στις 11 Απριλίου 1713 στο Dantzig, στην αρχαία πρωτεύουσα του δουκάτου Poméranie που ήταν μια παράκτια περιοχή στο νότο της Βαλτικής Θάλασσας, και  πέθανε σε ηλικία 49 ετών στις 26 Ιουνίου 1762. Είχε μία άρτια  λογοτεχνική εκπαίδευση και παντρεύτηκε το έτος  1735  με τον συγγραφέα Gottsched, ο οποίος έγινε ο «ακριβός συνεργάτης» της.   Κατέχοντας την αγγλική και γαλλική γλώσσα, έμαθε τα λατινικά και τα ελληνικά κατά την διάρκεια του γάμου της   και απέκτησε  μια στερεά γνώση αρχαίων και  ξένων λογοτεχνικών κειμένων.

Έχει μεταφράσει πολλά  θεατρικά έργα από τα γαλλικά και τα αγγλικά, μεταξύ των οποίων το  Caton του Addison, τη Ζαΐρ του Voltaire, το Genie του Françoise Graffigny. Μεγάλη “ιέρεια της μετάφρασης” στον αιώνα της, συνέβαλε ουσιαστικά  στην τέχνη της μετάφρασης. Πράγματι, μέχρι εκείνη την εποχή,  οι  μεταφράσεις που πραγματοποιούνται μπορούσαν να πάρουν ευρείες ελευθερίες σχετικά με το  αρχικό κείμενο. Το κεντρικό ενδιαφέρον  ήταν να σεβαστούν την κομψότητα της γλώσσας της μετάφρασης. Με αυτή την κατεύθυνση  αυτές «οι όμορφες ανακριβείς μεταφράσεις»,  έδωσαν βαρύτητα στον τονισμό και τις απαιτήσεις της “langue-cible” γλώσσας στόχου και δεν έδωσαν καμία βαρύτητα στην πίστη στο πρωτότυπο κείμενο της “langue-source” γλώσσας πηγής ». Η Gottsched  με τις μεταφράσεις της άρχισε μια ανατρεπτική  προοπτική το 1739, καθώς  προέβαλλε  ένα σφριγηλό επιχείρημα με την υιοθέτηση μιας μεθόδου που σέβεται το νόημα του αρχικού κειμένου και την λογική της “langue-source” γλώσσας πηγής. Ο γάλλος φιλόσοφος και συγγραφέας Ντενί Ντιντερό και ο δημοσιογράφος και κριτικός λογοτεχνίας Ελί φρερόν (Elie Fréron) ενίσχυσαν την άποψη της και κατεύθυναν τις μεταφράσεις στο πνεύμα της μέσα στα έτη 1760.

Σύνθεσε η ίδια τις τραγωδίες, Aurélius, Panthée, κ.λπ., και τις κωμωδίες, όπως η γαλλίδα νοικοκυρά (die Hausfranzësin) και  τους   Satires.

Τα γράμματά της, εκδίδονται από τη φίλη της Dorothea η Henriette von Runkel (Briefe der Frau louise Adelgunde Victorie Gottsched, geborne Kulmus, Dresde, 1771,3 vol.), και φωτίζουν του ζωηρό πνεύμα της.

Η Gottsched εξέδωσε μια συλλογή ποιημάτων της, με μια σημείωση στη ζωή της (Gedichte, η Λειψία, 1763).

 

H Mll Duval (Mademoiselle Duval) (1718- μετά το 1775) Γαλλίδα

H Mademoiselle Duval ήταν Γαλλίδα  συνθέτρια. H δις Duval ήταν επίσης χορεύτρια και χαρπσιχορδίστρια (harpsichordist). Σε μία επιστολή  στο περιοδικό “des nouvelles de  Paris”  αναφέρθηκε το 1736  ως  “Ο θρύλος-Lα  Légende” επειδή απέκτησε ένα νόθο παιδί, δείχνοντας ενδεχομένως ότι το όνομα Duval ήταν ένα θεατρικό όνομα.

Μπορεί να είναι το ίδιο πρόσωπο με έναν Γάλλο συνθέτη του δέκατου όγδοου αιώνα που προσδιορίζεται ως Louise Duval (1704-69), αν και οι ημερομηνίες της γέννησης και θανάτου δεν φαίνεται να ταιριάζουν.

Όταν ήταν 18 ετών,  το 1736,  σύνθεσε την πιο γνωστή όπερα- μπαλέτο “Les Génies ή Les caractères de l’Amour”. Το λιμπρέτο της όπερας αυτής γράφτηκε σε ηρωικό ύφος μπαλέτου,  από τον Fleury της Λυών, και η δημοσίευσή της υποστηρίχτηκε από τον πρίγκιπα Carignan. Απετέλεσε την δεύτερη όπερα που γράφηκε από  γυναίκα και εκτελέσθηκε στο Παρίσι. Η πρώτη ήταν από  την Jacquet de La Guerre σαράντα έτη νωρίτερα. Η δις Duval  εγκωμιάσθηκε από τους κριτικούς  ως «νεαρό άτομο με πολύ ταλέντο» και στο λογοτεχνικό περιοδικό  “Mercure de France”  αναφέρεται ότι συνόδευσε την πλήρη απόδοση της όπεράς της  με το αρπίχορδο.

Άλλη  σύνθεση της είναι το ντουέτο “του Θεού που προκαλεί την αγάπη”, το οποίο δημοσιεύθηκε το 1736. Το μουσικό έργο “όλα  όσα βλέπω υπενθυμίζω σε με”, που έχει αποδοθεί σε αυτήν, είναι τώρα πιθανό να έχει συντεθεί  από την Marie-Elizabeth Cléry.

Η ημερομηνία θανάτου της δις Duval’s είναι αβέβαιη ένας απολογισμός την έχει με ημερομηνία θανάτου το 1769, αλλά μια περισσότερο λεπτομερής περιγραφή την έχει ζωντανή το 1775

 

 

Maria Τερέζα Agnesi Pinottini ( 17 Οκτωβρίου 1720 – 19 Ιανουαρίου 1795)  Ιταλίδα

Η Μαρία Τερέζα Ανιέζι Πινοτίνι γεννήθηκε στο Μιλάνο  σε μια εύπορη και μορφωμένη οικογένεια. Ο πατέρας της Πιέτρo Ανιέζι, καθηγητής μαθηματικών στον Πανεπιστήμιο της Μπολόνια, ήθελε να ανέλθει στη μιλανέζικη αριστοκρατία. Για να πετύχει το στόχο του παντρεύτηκε την Άννα Φορτουνάτα Μπρίβιο το 1717.  Ο πατέρας της φιλοξενούσε τακτικά μερικούς από τους πιο μορφωμένους άντρες της Μπολόνια, στους οποίους παρουσίασε μια σειρά θέσεων επάνω σε πραγματικά δυσνόητα φιλοσοφικά ερωτήματα. Καταγραφές αυτών των συναντήσεων υπάρχουν στο βιβλίο του Σαρλ ντε Μπρος Lettres sur l’Italie (γράμματα περί της Ιταλίας) και στο Propositiones Philosophicae (φιλοσοφικές προτάσεις) που εξέδωσε ο πατέρας της το 1738, στo οποίo υποστήριξε 190 φιλοσοφικές θέσεις. Ο πατέρας της παντρεύτηκε δύο φορές μετά το θάνατο της μητέρας της και η Ανιέζι κατέληξε να έχει 23 αδέλφια.

Η μεγαλύτερη κατά δύο χρόνια αδελφή της με το όνομα Μαρία Γκαετάνα Ανιέζι θεωρήθηκε από μικρή παιδί-θαύμα, μαθηματικός, φιλόσοφος και φιλάνθρωπος. Θεωρείται η πρώτη συγγραφέας βιβλίου που πραγματευόταν ταυτόχρονα τόσο τον διαφορικό όσο και τον ολοκληρωτικό λογισμό και ήταν επίτιμη διδάκτορας του Πανεπιστημίου της Μπολόνια.

Παντρεύτηκε τον Antonio Pinottini στις 13 Ιουνίου 1752, και εγκαταστάθηκαν  σε μια περιοχή που εποικήθηκε από  διανοητές και καλλιτέχνες. Tελικά υπέστησαν  οικονομική καταστροφή και ο Pinottini πέθανε εξαιτίας αυτής της εξαθλίωσης.

Αν και ήταν διασημότερη για τις συνθέσεις της, ήταν επίσης εξαιρετική χαρπσιχορδίστρια και τραγουδίστρια. Η πλειοψηφία των επιζουσών συνθέσεών της γράφτηκε για το πληκτρολόγιο και φωνή, ή  δύο φωνές. Τίποτα δεν είναι γνωστό για την εκπαίδευση ή τους δασκάλους της, και τις ημερομηνίες των συνθέσεών της  Πολλές από τις συνθέσεις της έχουν χαθεί, αν και υπάρχουν αρχεία της ύπαρξής τους. Η σταδιοδρομία της πραγματοποιήθηκε στην αυστριακή Λομβαρδία, η οποία αποδείχθηκε προοδευτική και διαφωτισμένη στα δικαιώματα των γυναικών. Η μετακίνηση για τις καλλιτεχνικές της παρουσίες γινόταν στη Βιέννη και τη Δρέσδη όπου η Μαρία Τερέζα δέχτηκε την μεγαλύτερη επιτυχία και το πιο ευγνώμον ακροατήριο σε αυτές τις πόλεις από, τι στον τόπο γεννήσεώς της.

Η Μαρία Τερέζα είχε διάφορες διάσημους θαυμαστές. Ίσως ο διασημότερος ήταν ο γάλλος δικαστής, ιστορικός, γλωσσολόγος και ταξιδευτής Charles de Brosses, ο οποίος ήταν πολύ εντυπωσιασμένος από τη μουσική της. Υπάρχουν διάφορες επιστολές που εγκωμιάζουν τις συνθέσεις και το μουσικό ταλέντο της. Μια πολύ διάσημη εμφάνισή της ήταν το θεατρικό ντεμπούτο της στο Μιλάνο με μία καντάτα θρησκευτική  “IL Ristoro d’ Arcadia” στο θέατρο Regio, το έτος 1747, όπου αφιέρωσε το κομμάτι της στους διάφορους κυβερνήτες των  περιοχών της Σαξωνίας και της Αυστρίας. Η  Agnesi  απολάμβανε την προστασία της Μαρίας Θηρεσίας, αυτοκράτειρας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και η τελευταία ηγεμόνας του Οίκου των Αψβούργων, ηγεμόνος της Αυστρίας, της Ουγγαρίας, της Κροατίας, της Βοημίας, του Μιλάνου και της Πάρμας. Η συνθέτης  Μαρία Antonia Walpurgis, η οποία ήταν σύγχρονή της την υποστήριζε και την θαύμαζε.

Σήμερα η μουσική της εκτελείται σπάνια. Η μουσική της τεχνικά είναι προκλητική. Οι συνθέσεις της φαίνεται να ωριμάζουν σε όλη τη σταδιοδρομία της καθώς τα πρώιμα έργα της είναι απλά και καθαρά, ενώ οι πιο πρόσφατες εργασίες της είναι πιο σύνθετες, και μελοδραματικές.

Σχετικά άρθρα

Βασίλης Παπακωνσταντίνου YouTube Live Streaming

Βασίλειος Μακέδος

Οι Underhill West κυκλοφορούν ολοκαίνουριο special τραγούδι καραντίνας!

Βασίλης Δελιάδης

Γυναίκες Συνθέτριες | Μπαρόκ 1600 – 1750 (μέρος Ι)

Έφη Ζάννη

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X