Sparmatseto
Αφιερώματα Πρόσωπα

Ζήσε ελεύθερο, παιδί της καταχνιάς. Henry David Thoreau, 1817-1862

 

Ζήσε ελεύθερο, παιδί της καταχνιάς. Henry David Thoreau, 1817-1862

 

Ζήσε ελεύθερο, παιδί της καταχνιάς

Ο ΚΟΣΜΟΣ του Thoreau

4 Ιουλίου 1845. Επέτειος Διακήρυξης της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας. Ένας αδύνατος μελαχρινός άνδρας εικοσιοκτώ χρονών θα περάσει την πρώτη του νύχτα στην αυτοσχέδια καλύβα από σανίδια που έχει με τα χέρια του χτίσει στις όχθες της λίμνης Ουόλντεν κοντά στο Κόνκορντ της Μασαχουσέτης. Θα ζήσει εκεί δύο χρόνια και δύο μήνες. Θα ζήσει δίπλα στο νερό και στα δέντρα. Κάτω από τον ουρανό και τ’ αστέρια.

Σύντροφός του η μοναξιά. Τρέφει την αλήθεια, καταρρίπτει τις ψευδαισθήσεις, εξαλείφει τις  σπατάλες. Το φως του είναι ο ήλιος και το φεγγάρι. Γύρω του βελανιδιές, καρυές, σφεντάμια. Λουλούδια και γλυκά βότανα.Τον περιτριγυρίζουν ερωδιοί, βατράχια, χελώνες, κόκκινοι σκίουροι και μυρμήγκια. Δεντροκότσυφες, κιτρινότσιχλες και σπίνοι φτερουγίζουν δίπλα του.

Η σιωπή, του αποκαλύπτει τη δύναμη της σκέψης. Τα βιβλία, τα ανείπωτα που έψαχνε να ακούσει. Η Φύση, το Καλό στη βάση του ανθρώπινου πνεύματος. (Walden, 1854)

 

‘’…….όταν θα ερχόταν η ώρα μου να πεθάνω, να μην ανακάλυπτα ξαφνικά ότι δεν είχα ζήσει ποτέ’’

 

Στο Κόνκορντ, ο Henry Thoreau παρατηρεί καθημερινά τη γυάλινη επιφάνεια της λίμνης Ουόλντεν. O αστραφτερός της καθρέφτης  ριγεί και σχηματίζει κυματιστούς κύκλους από τις κινήσεις των ψαριών. H αίσθησή του, ζώντας  κοντά στο νερό, είναι πως ολόκληρη η γη επιπλέει. Και ο χρόνος δεν είναι τίποτα άλλο από τις αλλαγές που συντελούνται μπροστά του μέσα στην απόλυτη δύναμη του τώρα.

Τα στοιχεία της Φύσης καλλιεργούν έτσι τρυφερά και αβίαστα όπως ακριβώς ρέει το νερό στις γήινες  αρτηρίες την κομψότερη και απλούστερη αισθητική του Ωραίου! (Walden, 1854)

Περπατώντας  στα δάση και τα μονοπάτια της Μασαχουσέτης, στα χνάρια των παλιών τρένων θα ανακαλύψει τη ‘’φυσική γιατρειά που βρίσκεται στην ισορροπία της εναλλαγής της μέρας με τη νύχτα, του χειμώνα με το καλοκαίρι, της σκέψης με την εμπειρία’’.

Είναι ένας άνδρας γενναίος. Μπορεί να σκαρφαλώσει στο ψηλότερο λευκό πεύκο για να ανακαλύψει άνθη που ανοίγουν τα πέταλά τους χωρίς βλέμμα ανθρώπινο να τ’ αντικρίσει ποτέ.Και από εκεί ψηλά ευτυχέστερος όλων μπορεί να απολαύσειελεύθερατη θέα του μακρινού ορίζοντα. (Walking, 1862)

Ναι, είναι ένας άνδρας γενναίος. Προς τα τέλη της δεκαετίας του 1850 θα φυγαδεύσει δούλους από το Νότο προς τον Αμερικανικό Βορρά. Θα φωνάξει δυνατά πως γεννιόμαστε διαφορετικοί ακριβώς για να μην είμαστε ίδιοι.*

Θα περάσει μια νύχτα φυλακισμένος για να δείξει πως υπάρχει τρόπος να εναντιωθούμε στο άδικο και στο απάνθρωπο. Θα ανοίξει το δρόμο της παθητικής αντίστασης, της μη συναίνεσης. Ο ίδιος δεν πληρώνει το φόρο που  αναλογεί στους πολίτες για να χρηματοδοτηθεί η εκπαίδευση στρατιωτών για τον πόλεμο στο Μεξικό. Θα προτάξει τη συνείδηση του στον άδικο νόμο. Θα δείξει ανυπακοή σε ό,τι καταπατά τις ανθρώπινες αξίες. Στα χνάρια του θα περπατήσουν ο Γκάντι και ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ.

 

 

Ο Henry David Thoreau θα τονίσει με την ίδια του τη ζωή την πρωταρχικότητα της ελευθερίας. Θα απορρίψει οποιοδήποτε θεσμό κάνει το άτομο συντηρητή της αδικίας και της εκμετάλλευσης.(Civil Disobedience, 1849)

Δάσκαλός του υπήρξε ο, επίσης, υπερβατιστής** Ralph Waldo Emerson και η Φύση. Ο ζεστός ήλιος που έδυε ‘’τον έσπρωχνε απαλά στην πλάτη’’ προς τον δρόμο της ενσυνείδητης ζωής, της αληθινής ζωής, εκείνης που υπακούει στο πνεύμα,  στο ένστικτο, στην ταπεινοφροσύνη , στην ελευθερία.  Μιας ζωής που ανανεώνει συνεχώς τον εαυτό της όπως ο πετεινός εγκαινιάζει τη νέα μέρα σε μια αέναη αλλαγή που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της αιωνιότητας.

Ο Thoreau ως ποιητής της ίδιας της ζωής, της Φύσης και του ανθρώπου μας καλεί να αγκαλιάσουμε τη Χρήσιμη Άγνοιαμας και να βιώσουμε με ταπεινοφροσύνηκαι έκπληξη την αποκάλυψη της ανεπάρκειάςμας. Και τότε μέσα σε αυτήν την καταχνιά να στρέψουμε τη ζωή μας στο φως της καθημερινής Αλήθειας καιστη Γνώσητου ΚΟΣΜΟΥ! Του ΚΟΣΜΟΥ*** που δεν είναι τίποτα άλλο παρά η ομορφιά γύρω μας!

Ο Thoreau μας προτρέπει να ζήσουμε ενσυνείδητα, αληθινά, πνευματικά, δίκαια. Να ζήσουμε έτσι ώστε : ‘’…….όταν θα ερχόταν η ώρα μου να πεθάνω, να μην ανακάλυπτα ξαφνικά ότι δεν είχα ζήσει ποτέ’’.

 

 


*Περί της δουλείας, Μασαχουσέτη, 1854

** Ο υπερβατισμός,ένα από τα σημαντικότερα κινήματα της Αμερικής του 19ου αιώνα, τόνιζε‘’την υπεροχή του ατόμου έναντι των μαζών, της φύσης έναντι του ανθρώπου, και της συναίσθησης έναντι της λογικής’’. (Walking, 1862)

***Ο πρώτος που αποκάλεσε το σύμπαν «κόσμο» δηλαδή στολίδιήταν ο Πυθαγόρας.

Σχετικά άρθρα

Έρχονται ραδιοφωνικές εκπομπές και podcasts στο Ράδιο Παρατηρητής 94 fm, με τίτλο «Αφιέρωμα στο 1821: Μαρτυρίες αυτοβιογραφικών κειμένων»

Θανάσης Μουσόπουλος | 50 χρόνια στα γράμματα και στον πολιτισμό και ο Στέφανος Ιωαννίδης

Θανάσης Μουσόπουλος

Φιλοσοφικός, Ιστορικός και Ποιητικός Βίος | Αφιέρωμα στα 50 χρόνια φιλοσοφίας και λογοτεχνίας

Θανάσης Μουσόπουλος

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X