Sparmatseto
Μουσική

Γυναίκες Συνθέτριες | Συνθέτριες της Αναγέννησης

 

Γυναίκες Συνθέτριες | Συνθέτριες της Αναγέννησης

 

Συνθέτριες της Αναγέννησης

 

 

Madalena Casulana (1544-1590) Ιταλίδα

Πολύ λίγα είναι γνωστά για τη ζωή της Καζουλάνα.  Κρίνοντας από το όνομά της (Casulana), γεννήθηκε στο Casole d’Elsa, κοντά στη Σιένα της Τοσκάνης. Το πρώτο της έργο δημοσιεύθηκε το 1566: Τέσσερα Μαδριγάλια σε μια συλλογή που ονομάζεται  “Il Desiderio”, τα οποία παίζει πρώτη φορά στη Φλωρεντία. Δύο χρόνια αργότερα δημοσίευσε το πρώτο της βιβλίο στη Βενετία  με θέμα Μαδριγάλια για τέσσερις φωνές που ονομάζεται: “Il primo libro di Madrigali”. Είναι το πρώτο βιβλίο που  δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά από μια γυναίκα! Την ίδια χρονιά o Φλαμανδός συνθέτης της όψιμης Αναγέννησης, ο Ορλάντο ντι Λάσσο, o οποίος  θεωρείται σήμερα ο ωριμότερος εκπρόσωπος της Γαλλοφλαμανδικής μουσικής σχολής και ένας εκ των δύο συνθετών που άσκησαν μεγάλη επίδραση στα μουσικά δρώμενα της Ευρώπης (ο άλλος ήταν ο Παλεστρίνα)  διευθύνει ένα από τα έργα της –το οποίο έχει χαθεί – στην αυλή του Albrecht V της Βαυαρίας στο Μόναχο. Επίσης τα έτη 1570, 1583 και 1586 δημοσίευσε στη Βενετία και άλλα βιβλία Μαδριγαλίων.

Ήταν πιθανώς παντρεμένη με κάποιο Mezari καθότι ένα από τα βιβλία της Μαδριγαλίων φέρει ως συγγραφέα το όνομα: “Maddalena Mezari Detta Casulana.”

Μπορούμε επίσης να συμπεράνουμε ότι επισκέφθηκε τη Βερόνα, το Μιλάνο και τη Φλωρεντία και πέρασε μέσα από τη Βενετία, αφού η μουσική της είχε δημοσιευθεί εκεί και πολλοί Βενετοί εξήραν τα χαρισματά της.

Η ίδια  αφιερώνει τα περισσότερα από τα έργα της στην Isabelle de Medici. Η αφιέρωση στην Isabella de Medici του πρώτου βιβλίου της των μαδριγαλίων περιέχει την ακόλουθη δήλωση: “θέλω να δείξω στον κόσμο όσο μπορώ σε αυτό το επάγγελμα της μουσικού, το λάθος ότι οι άνδρες σκέφτονται μόνο και κατέχουν τα δώρα της νοημοσύνης και ότι τέτοια δώρα δεν έχουν ποτέ δοθεί στις γυναίκες.”  Εξήντα έξι Μαδριγάλια από την συνθέτρια κατεχουμε σήμερα.

Μια γυναίκα της Αναγέννησης ήταν σχεδόν αδύνατο να σταδιοδρομήσει επαγγελματικά. Ωστόσο η Μανταλένα Καζουλάνα έγινε η πρώτη συνθέτρια της οποίας τα έργα (μαδριγάλια) εκδόθηκαν και θεωρήθηκαν ισάξια με των ανδρών συναδέλφων της. Έχοντας επίγνωση της αξίας της, έγραψε την ανωτέρω αφιέρωση προς την Ισαμπέλα των Μεδίκων καθώς ήθελε να αποκαλύψει τη ματαιόδοξη πλάνη των ανδρών που πιστεύουν πως το πνευματικό χάρισμα της σύνθεσης είναι κάτι που δεν μπορούν να το έχουν οι γυναίκες!!!!

 

Tarquinia Molza (1542-1617) Ιταλίδα

Η  Ταρκίνια Μολζα ήταν η μεγαλύτερη από τα εννέα παιδιά μιας ευγενούς οικογένειας στην  Μόντενα (Modène) της Ιταλίας. Η  ευγενής καταγωγή της της επέτρεψε  να επωφεληθεί από την εμπειρογνωμοσύνη   καθηγητών υψηλού κύρους και γνώσης. Νέα μελέτησε Ελληνικά, λατινικά, εβραϊκά,  ποίηση, φιλοσοφία και μουσική και αποδείχθηκε άριστη  σε όλους αυτούς τους τομείς.

Στη σύνθεση εκπαιδεύτηκε μόνη της μελετώντας βιβλία μουσικής.  Ενδιαφέρθηκε επίσης για τις φυσικές επιστήμες, κυρίως τη βοτανική και την ζωολογία.

Όταν ο πατέρας της Tarquinia πέθανε και η γυναίκα του προσκλήθηκε από το δούκα ως “δεσποινίς της τιμής”, η  Tarquinia έκανε  τις πρώτες της εμφανίσεις   μπροστά στα μέλη της Αυλής που γοητεύθηκαν από την αγγελική φωνή της   συνοδευόμενη από   δύο άλλα νέα κορίτσια   με εξαιρετική μουσικότητα. Η  δεξιοτεχνία της Tarquinia και των δύο κοριτσιών που την συνόδευαν   ενέπνευσε μάλιστα συνθέτες όπως Jacques Wert, ο Luca Marenzio και ο Giulio Caccini ο οποίος συνέθεσε  για αυτό το πολύ υποσχόμενο τρίο. Μέσα στα έτη 1580 η Tarquinia Molza εργάστηκε στην αυλή του Este, που ανήκε τότε στο δούκα Alphonse ΙΙ Este και βρέθηκε στη  Φερράρα. Εκεί συγκρότησε  μια ομάδα  γυναικών που ονομάστηκε τότε “concerto delle  donne”. Αυτή η ομάδα των τραγουδιστριών είχε εμπνεύσει τότε πολλούς συνθέτες .Η φωνητική δεξιοτεχνία αυτής της ομάδας γυναικών ενέπνευσε  τους διάσημους αρσενικούς συνθέτες για να γράψουν τα madrigals  και προετοίμασαν το έδαφος για τα  concertante του μπαρόκ.

Το έτος  1589 η Tarquinia απελάθηκε από την αυλή  εξαιτίας μιας ερωτικής ιστορίας  με το Jacques Wert που θεωρείτο τότε  ένας μουσικός χαμηλού επιπέδου και όχι αντάξιος μιας γυναίκας της σειράς της Molza. Σημειωτεόν ότι κατά τη διάρκεια  δώδεκα ετών, ήταν η δεσποινίς της τιμής της Ελεονόρας και  της Lucrezia, που ήταν οι δύο αδελφές του δούκα  Alphonse ΙΙ Este.

Συναναστράφηκε  τον ιταλό  ποιητή  Τορκουάτο Τάσσο (Torquato Tasso), ο οποίος είναι γνωστός για το επικό ποίημα του Απελευθερωμένη Ιερουσαλήμ που δημοσίευσε το 1581 και το οποίο αναφέρεται σε μια μάχη μεταξύ Χριστιανών και Μουσουλμάνων στο τέλος της Πρώτης Σταυροφορίας κατά την πολιορκία της Ιερουσαλήμ το 1099.

 

 

Η ίδια  έγραψε τα ποιήματά της  στα Ιταλικά και τα λατινικά.

Η Tarquinia Molza ήταν μέλος της Ακαδημίας των αγνώστων  “Accademia degli Innominati” , που ιδρύθηκε το έτος  1574, από τον Eugenio Visdomini και ο Giulio Smagliati μέσα στην πρωτεύουσα, της Πάρμας, με σκοπό την έρευνα μιας πολιτιστικής ταυτότητας.

Καμία γυναίκα δεν είχε μια φωνή τόσο γλυκιά και στρογγυλή στο τραγούδι, ούτε τέτοια λεπτότητα να κελαηδά και να αυξομειώνει τις εντάσεις. Καμία δεν χειριζόταν τόσο τέλεια το λαγούτο. Έπαιζε   τις πέρκες,  τη viola και τραγουδούσε ως σοπράνο συγχρόνως. Έκανε πολλά πράγματα εξαίσια, όχι μέσω του μόνου δρόμου της  πρακτικής εξάσκησης, ούτε μέσω του δρόμου της εμπεριστατωμένης διδασκαλίας  από τους εξαιρετικούς δασκάλους της,  αλλά μάλλον λόγω του θαυμάσιου και ασυνήθιστου αυτιού της, το οποίο ανίχνευε την τελειότητα, με ένα λεπτό και καθαρό τρόπο. Αυτό το εξαιρετο αυτό της την οδηγησε στην  ολοκληρωμένη γνώση της μουσικής.

 

Paola Massarenghi(1565-..) Ιταλίδα

Η Paola Massarenghi (γενημμένη στις 5 Αυγούστου 1565) είναι μία ιταλίδα συνθέτρια.  Η Massarenghi άνηκε πιθανώς σε μια πλούσια και εύπορη οικογένεια επειδή μπόρεσε να ζητήσει βοήθεια από τον  δούκα Ranuccio Ι Farnese για την μουσική εκπαίδευση  του αδελφού  της, Giovanni η Battista Massarenghi, επίσης συνθέτη.

Μόνο ένα εκ ων έργων της έχει επιζήσει, ένα μαδριγάλι: Quando spiega το insegn’ al sommo padre. Αυτό το κομμάτι τυπώθηκε μέσα στο βιβλίο  “primo ibro de madrigali a cinque voci” του Arcangelo Gherardini.

 

 

Lucia Quinciani (1566 – 1611) Ιταλίδα

Η Lucia Quinciani είναι Ιταλίδα συνθέτρια. Είναι η  πιό παλαιά  γυναίκα συνθέτρια γνωστή για τις συνθέσεις μονωδίας.                 Μια σύνθεση-μια συμφωνία είναι γνωστή και αποδίδεται σε αυτήν  “Udite lagrimosi spirti Averno” που βρίσκεται μέσα στη συλλογή  Affetti amorosi (1611) που περιλαμβάνει σονάτες για δύο βιολιά και continuo, καθώς επίσης και μερικές συμφωνίες του μουσικού συνθέτη, τραγουδιστή και διευθυντή ορχήστρας της πρόωρης Μπαροκ εποχής του Marcantonio Negri. Ο Negri μιλά για την Lucia Quinciani  ως μία των μαθητριών του.

Κατά πάσα πιθανότητα εργάστηκε στη Βενετία  ή στην Βερόνα.

 

Claudia Sessa( 1570-1617 /19)Ιταλίδα

Έχει γεννηθεί κατά το 1570 μέσα στην οικογένεια Sessa, μια οικογένεια της Μιλανέζικης αριστοκρατίας.

Έγινε μοναχή στη μονή της Maria Annunciata.

Τα έργα της είναι : Occhi io vissi di voi και Vatteme pur Lascivia. Η μουσική της έχει καταγραφεί σε επιλεγμένη Δισκογραφία στο  Rosa Mistica Cappella Artemisia/Lombardi/Smith, (2000) Tactus

 

Cesarina  Ricci Tingoli( 1573-…) Ιταλίδα

Η Cesarina  Ricci  είναι ιταλίδα συνθέτρια. Συνδέεται από τη γέννησή της με την οικογένεια του καρδιναλίου Giovanni Ricciet.

Η μόνη γνωστή δημοσίευσή της είναι: Il primo libro de madrigali a  cinque voci, con un dialogo a otto novamente composti & dati in luce (Cenise, 1597). Το έργο έχει επιζήσει σε δύο χωριστά μέρη με  χειρόγραφη ταμπλατούρα. Τα cantus και τα quintus  δεν έχουν επιζήσει. Το πρώτο βιβλίο περιέχει δεκατέσσερα μαδριγάλια για πέντε φωνές και ένα διάλογο για οκτώ φωνές της Ricci, και δύο μαδριγάλια του Αλμπέρτο Ghirlinzoni, ο οποίος είναι γνωστός μόνο από αυτή η δημοσίευση. Τα κείμενα είναι  των: Torquato Tasso, Giovanni  Battista Guarini και του Antonio Ongaro, όλων εταίρων  στην ακαδημία του καρδιναλίου Cinzio Aldobrandini στον οποίο η δημοσίευση αφιερώθηκε.

Ο Ruggiero Giovannelli  ήταν ίσως καθηγητής της Cesarina  Ricci.

 

Vittoria Aleott i (1575 –  1620)

Είναι πιθανώς το ίδιο πρόσωπο με τη Rafaela Aleotti.

Ήταν  μία Ιταλίδα, μοναχή συνθέτρια και οργανίστρια .

Η Vittoria Aleotti γεννήθηκε στη Φερράρα μέσα στην οικογένεια του αρχιτέκτονα Giovanni  Battista Aleotti και αναφέρθηκε μέσα στη γραπτή διαθήκη του το ετος 1631. Κατα την παιδική ηλικία της, άκουγε τα μαθήματα της μουσικής που δινόταν  σε έναν εκ  των μεγαλύτερων αδελφών της και, στην ηλικία των έξι ετών, εξέπληξε το περιβάλλον της από τις ικανότητές της στο clavecin. Η Aleotti έλαβε μετέπειτα  μαθήματα μουσικής από τον Αλεσάντρο Milleville κατά τη διάρκεια δύο ετών.

Στη συνέχεια στην ηλικία των  14χρονων  εντάχθηκε  στη μονή  Augustin του Αγίου  Vito στην Φερράρα, η οποία ήταν φημισμένη για τη μουσική της. Έγινε η ηγουμένη μεταξύ των ετών  1636 και  1639.  Είναι πολύ πιθανό ότι  “Vittoria” ήταν το όνομα της γέννησης  της και  “Rafaela”  το όνομα που επιλέχθηκε μέσα στην μονή.

Οι μονές ήταν ένα καταφύγιο για πολλά κορίτσια της αριστοκρατίας, και μια ισχυρή αναλογία από αυτές αφιέρωσαν τη ζωή τους μέσα στις μονές. Η Aleotti  αφιέρωσε τη ζωή της στον  Θεό αλλά διαμέσου της μουσικής. Συνέθεσε, έπαιξε, οργάνωσε και κατεύθυνε  μουσικές εκτελέσεις, και δίδαξε σε νεότερες μοναχές.

Η Aleotti αναφέρεται μέσα στον οδηγό της  Φερράρα του Marcantonio Guarini ενός ιταλού χρονικογράφου του xvie αιώνας που έχει γράψει μια εξιστόρηση  της Διοίκησης της Φεράρα και είχε εκδοθεί το έτος 1621. Ο Guarini αναφέρει για την μουσική της  ευρυμάθεια, για τα μαδριγάλια και τα μοτέτα της.

Δεν ήταν βεβαίως μόνο συνθέτρια αλλά  ήταν επιπλέον οργανίστας στη μονή, και κατεύθυνε την  κατάρτιση των μουσικών και των τραγουδιστριών που συμμετείχαν  στις συναυλίες.

 

 Caterina Assandra (1590-1618)

Η Caterina  είναι  μία ιταλίδα συνθέτρια και μοναχή του Αγίου Βενεδικτίνου.

Η Caterina έχει γεννηθεί στην Παβία. Έγινε  διάσημη οργανίστα  και εξέδωσε πολλά έργα κατά τη διάρκεια της ζωής της. Σύνθεσε αρκετά μοτέτα  και κομμάτια για το όργανο. Μελέτησε την αντίστιξη με το Benedetto Re, έναν των κύριων εκπαιδευτικών του καθεδρικού ναού της Παβία, ο οποίος της αφιέρωσε ένα κομμάτι το 1607. Ο Re ήταν  ένας γερμανός καθολικός εξόριστος.

Τα μουσικά ταλέντα της   παρατηρήθηκαν νωρίς και από το συντάκτη Lomazzo.

Το 1609, εισήχθη  στο μοναστήρι των Βενεδικτίνων “Sainta  Agata”  στο Lomello, στη Λομβαρδία. Πήρε το θρησκευτικό όνομα  “Agata”  και συνέχισε  να συνθέτει, μεταξύ άλλων τα μοτέτα της  μέσα στο νέο ύφος concertato στο Μιλάνο.

Σύνθεσε πολλά παραδοσιακά έργα και πιό καινοτόμα έργα όπως, παραδείγματος χάριν “duo seraphim”. Το  μοτέτο της  “Ο Salutaris hodie,” το οποίο  περιλαμβάνεται  μέσα στο  Motetti op. 2, είναι ένα εκ των πρώτων κομματιών στο οποίο χρησιμοποιείται βιολί.

 

mesaiwnas-synthetries-sparmatseto (1)

 

Adriana Baroni-Basile ( 1580-1640 )

H Adriana Baroni-Basile είναι αδελφή του συγγραφέα Giambattista Basile και  σύζυγος του Muzio Baroni. Είναι ονομαστή ως  “Bella Αντριάνα” για την εξαιρετική ομορφιά της.

Ο Vincenzo, ο δούκας  της Μαντουας την πείθει να έρθει να τραγουδήσει στην υπηρεσία του. Αποφασίζει μετά από επτά έτη διαπραγματεύσεων να εγκαταλείψει την Naples στα 1610. Ο όρος της  “prima donna” – πριμαντόντας χρησιμοποιήθηκε  για πρώτη φορά το 1610  με σκοπό να εγκωμιάσει την ποιότητα της φωνής της.

Έχει μια πολύ όμορφη φωνή και τραγουδά στην αυλή  ή μέσα σε άλλες ιταλικές πόλεις με την άδεια του δούκα. Θα προκαλέσει ξεσπάσματα θαυμασμού, αλλά είναι η πρώτη diva που θα διακριθεί εξίσου για τις ιδιοτροπίες της και για το πραγματικό φωνητικό της ταλέντο.

Η κόρη της η Léonora Baroni έγινε επίσης τραγουδίστρια και διάσημη συνθέτρια.

 

Γυναίκες συνθέτριες συνεχίζεται….

Σχετικά άρθρα

Anika Nilles: μια από τους καλύτερους ντράμερ στον κόσμο μας εντυπωσιάζει

Αντώνιος Βαρβατσούλιας

2019 Έτος Σκαλκώτα: 70 χρόνια από τον θάνατο του σημαντικότερου Έλληνα συνθέτη

Βασίλειος Μακέδος

Γυναίκες Συνθέτριες | Μεσαίωνας – Στοχασμοί

Έφη Ζάννη

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X