Sparmatseto
Εικαστικά

Guernica | Τέχνη και Πόλεμος

 

Guernica | Τέχνη και Πόλεμος 

 

Guernica | Τέχνη και Πολιτισμός

Η τέχνη είναι προσωπική υπόθεση. Η αντίληψη της εναπόκειται κυρίως στην ενασχόληση ή όχι με αυτήν. Σε έναν πίνακα ζωγραφικής λ.χ κάποιος θα διακρίνει λογοκρίνοντας  καρικατούρες ενώ κάποιος άλλος ένα αριστούργημα λαμβάνοντας έτσι τα μηνύματα του καλλιτέχνη.

Μια τέτοια περίπτωση είναι και ένα από τα διασημότερα ίσως έργα του Πάμπλο Πικάσο, Γκουέρνικα (Guernica στα Ισπανικά). Ένας πίνακας που θέλει να εκφράσει την ωμότητα του πολέμου και να φανερώσει τη βιαιότητα και τη φρίκη του, αλληγορικά,  μέσα από τα μάτια του διάσημου ζωγράφου. Έργο σε έναν τεράστιο καμβά διαστάσεων 3,54μ x 7,82μ. που είχε παραγγείλει η δημοκρατική κυβέρνηση της Ισπανίας για τη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού το 1937 πιστεύοντας ότι η μεγάλη επιρροή του Πικάσο στον κόσμο θα έφερνε μηνύματα υπέρ της δημοκρατίας και της ελευθερίας κατά των Ισπανών Εθνικιστών που βρισκόταν υπό την καθοδήγηση του στρατηγού  Φράνκο. Ο Πικάσο τον δημιούργησε παρά την αρχική του αρνητική στάση.

 

 

Guernica

Πηγή έμπνευσης για τη δημιουργία του πίνακα αποτέλεσαν τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν  στην πόλη Γκουέρνικα. Ως ένδειξη συμπαράστασης στον δικτάτορα Φράνκο, τη Δευτέρα 26 Απριλίου 1937, στις 4 το απόγευμα και για περίπου 3 συνεχόμενες ώρες, ένα σμήνος γερμανικών και ιταλικών βομβαρδιστικών αεροσκαφών ξεκίνησε τον βομβαρδισμό της βασκικής πόλης Γκουέρνικα. Το αποτέλεσμα ήταν 1.645 άνθρωποι νεκροί, 889 τραυματίες και η σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή της πόλης (70%).

Ο Πικάσο που βρισκόταν στο Παρίσι πληροφορήθηκε τα γεγονότα στις 28 Απριλίου από την εφημερίδα LeSoir (για άλλους από την Humanité). Ξεκίνησε το έργο την 1η Μαΐου και το ολοκλήρωσε στις 3 Ιουνίου του 1937. Αρχικά πειραματίστηκε με χρώμα, αλλά τελικά κατέληξε στο άσπρο-μαύρο και αποχρώσεις του γκρι, καθώς θεώρησε ότι έτσι δίνει μεγαλύτερη ένταση στο θέμα.  Μεγάλη βοήθεια για τον ζωγράφο και το τελικό αποτέλεσμα αποτέλεσαν 45 φωτογραφίες τηςDoraMaar, μιας διακεκριμένης καλλιτέχνιδας (φωτογράφος) και η διασημότερη ερωμένη του Πικάσο. Αξιοσημείωτο είναι ότι στον πίνακα  ο Πικάσο απέφυγε να ζωγραφίσει αεροπλάνα , βόμβες και ερείπια. Οι κυρίαρχες μορφές του έργου είναι ένας ταύρος και ένα πληγωμένο άλογο με διαμελισμένα κορμιά και τέσσερις γυναίκες που ουρλιάζουν κρατώντας νεκρά μωρά.

 

Τελικά, αποδεικνύεται ότι η πένα, το πινέλο και κάθε είδος καλλιτεχνικής έμπνευσης και δημιουργίας έχει μεγαλύτερη δύναμη από τα όπλα.

 

Αρχικά, όταν πρωτοεμφανίστηκε  το έργο, οι αντιδράσεις ήταν αρνητικές. Ο Βάσκος τοιχογράφος Χοσέ Μαρία Ουτσενάι το χαρακτήρισε πορνογραφία και γερμανικό έντυπο σύμφυρμα από ανθρώπινα μέλη που μπορεί να ζωγραφίσει τετράχρονος.  Σταδιακά το γενικό αίσθημα άρχισε να μεταστρέφεται και το έργο περιόδευε για να ενισχύσει τον αγώνα των Δημοκρατικών. Η περιοδεία σταμάτησε όταν ο Φράνκο κατέλαβε την εξουσία το 1939 και με το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το έργο φυγαδεύτηκε στις ΗΠΑ, για να αποφευχθεί η καταστροφή του.

Η Γκουέρνικα έμεινε στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης για πολλά χρόνια και ο Πικάσο είχε δηλώσει πως δε θα επέστρεφε στην Ισπανία προτού αποκατασταθεί πλήρως η δημοκρατία. Το 1974 υπήρξε συμβάν βανδαλισμού του έργου με κόκκινη μπογιά, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη σφαγή του MyLai στο Βιετνάμ. Το 1981 η Γκουέρνικα επιστράφηκε στην Ισπανία και εκτέθηκε αρχικά στο Casóndel Buen Retiro και κατόπιν στο Μουσείο Nacional del Prado, προστατευμένη με αλεξίσφαιρο τζάμι και οπλισμένους φρουρούς, για το φόβο νέου βανδαλισμού. Το 1992 ο πίνακας μεταφέρθηκε στη σημερινή του θέση στο Εθνικό Μουσείο Τέχνης Βασίλισσα Σοφία στη Μαδρίτη, του οποίου έγινε το διασημότερο και σπουδαιότερο έκθεμα.

Λέγεται πως όταν οι Γερμανοί εισήλθαν στο Παρίσι κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στην προσπάθειά τους να βρουν καλλιτεχνικούς θησαυρούς και να τους κατασχέσουν, ένας Γερμανός αξιωματικός έδειξε σε φωτογραφία τον πίνακα «Γκουέρνικα» στον ίδιο τον Πικάσο που είχε προσαχθεί ρωτώντας τον: -Αυτόν τον πίνακα εσείς τον κάνατε; Κι εκείνος απάντησε με θάρρος: Όχι, Εσείς.

 

Τελικά, αποδεικνύεται ότι η πένα, το πινέλο και κάθε είδος καλλιτεχνικής έμπνευσης και δημιουργίας έχει μεγαλύτερη δύναμη από τα όπλα.

Σχετικά άρθρα

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: αναφορά στο Πάσχα

Βασίλειος Μακέδος

Ίδρυμα Γουλανδρή | Εξερεύνηση της συλλογής εικαστικών του Ιδρύματος

Βασίλειος Μακέδος

Ανιχνεύοντας το Bauhaus μέσα από το κτίριο της σχολής

Βασίλειος Μακέδος

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X