Sparmatseto
Projects Γενικά Projects

Ήλιος | Αποθετήριο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών

 

Ήλιος | Αποθετήριο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών

Ένας ηλεκτρονικός θησαυρός ανοικτός σε όλους

 

Ήλιος

Το Αποθετήριο Ήλιος αποτελεί υποδομή οργανωμένου ψηφιακού περιεχομένου, που παρέχει ανοικτή διαδικτυακή πρόσβαση στο πλούσιο επιστημονικό υλικό του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών. Το αποθετήριο αναπτύχθηκε με πρωτοβουλία του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ), με πληροφοριακά συστήματα και διαδικασίες oργάνωσης και διάθεσης περιεχομένου που ανταποκρίνονται στα πλέον σύγχρονα διεθνή πρότυπα και πρακτικές στην επιστημονική επικοινωνία. Συμβάλλει στη συστηματική συλλογή, οργανωμένη διαχείριση και ηλεκτρονική διάθεση του επιστημονικού έργου των Ερευνητικών Ινστιτούτων του ΕΙΕ στις ανθρωπιστικές και τις θετικές επιστήμες (Ινστιτούτο Iστορικών Ερευνών, Ινστιτούτο Bιολογίας, Φαρμακευτικής Χημείας και Βιοτεχνολογίας, Ινστιτούτο Θεωρητικής και Φυσικής Χημείας), του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και των Μορφωτικών Εκδηλώσεων του ΕΙΕ.) Παράλληλα, συνεισφέρει στην αποθήκευση και μακροχρόνια διατήρηση του περιεχομένου.

 

Το περιεχόμενο

Ερευνητικά αποτελέσματα, δημοσιεύσεις/άρθρα σε διεθνή περιοδικά, εργασίες ερευνητών, πρακτικά συνεδρίων, βιβλία, διαλέξεις, εκπαιδευτικό υλικό, ενημερωτικά δελτία, πολυμεσικό υλικό (βίντεο), σε όλους τους επιστημονικούς τομείς, διατίθενται σε ένα πλήρως οργανωμένο ψηφιακό περιβάλλον.

Οι εξελίξεις στην ανοικτή πρόσβαση στη γνώση είναι ραγδαίες, τόσο στην Ευρώπη όσο και σε όλο τον κόσμο. Τα πιο παραγωγικά και ανταγωνιστικά πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα υιοθετούν την ανοικτή πρόσβαση στο επιστημονικό έργο που παράγουν, ως αρχή και υποχρέωσή τους, παρέχοντας ανοικτή πρόσβαση στην έρευνά τους μέσα από τα ιδρυματικά τους αποθετήρια. Με την υποστήριξη του ΕΚΤ, που από το 2003 προτάσσει την Ανοικτή Πρόσβαση ως βασική πολιτική για τη διάθεση του επιστημονικού περιεχομένου, το ΕΙΕ διαθέτει εδώ και 5 χρόνια το δικό του αποθετήριο Ήλιος και είναι το μοναδικό από τα ελληνικά Ερευνητικά Κέντρα και ένας από τους μόλις 13 φορείς στη χώρα που διαθέτουν αποθετήριο, όπου προβάλλεται το σημαντικό επιστημονικό έργο του φορέα.

 

Το ξεκίνημα

Το ξεκίνημα της δημιουργίας του Ήλιου έγινε το 2007 όταν το ΕΚΤ ενέταξε στις δράσεις του έργου “Εθνικό Πληροφοριακό Σύστημα Έρευνας και Τεχνολογίας (ΕΠΣΕ+Τ) – Γ’ ΦΑΣΗ, Αποθετήρια και Επιστημονικά Ηλεκτρονικά Περιοδικά Ανοικτής Πρόσβασης” (Επιχειρησιακό Πρόγραμμα “Κοινωνία της Πληροφορίας”, Γ’ ΚΠΣ με τη συγχρηματόδοτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης) την ανάπτυξη υποδομής αποθετηρίου για το επιστημονικό έργο του ΕΙΕ. Αναπτύχθηκαν τα πληροφοριακά συστήματα, τα σχήματα μεταδεδομένων και υλοποιήθηκαν οι διαδικασίες για την οργάνωση, τεκμηρίωση και διάθεση του πρώτου πυρήνα του επιστημονικού υλικού του ΕΙΕ. Ο  Ήλιος ανέβηκε για πρώτη φορά στο διαδίκτυο τον Ιούλιο του 2008 και έκτοτε,  εμπλουτίζεται συνεχώς με νέο επιστημονικό υλικό, ενώ αυξάνεται ολοένα και περισσότερο ο αριθμός των δημοσιευμάτων πλήρους κειμένου που διατίθενται με ανοικτή πρόσβαση, μετά τη διευθέτηση των πνευματικών δικαιωμάτων.

 

 Η ανανεωμένη έκδοση

Συνεχίζοντας να αποτελεί παράδειγμα στον ελληνικό ερευνητικό χώρο, ο Ήλιος διατίθεται σήμερα στην ανανεωμένη του έκδοση, η οποία αναπτύσσεται από το ΕΚΤ στο πλαίσιο της πράξης που υλοποιεί με τίτλο “Εθνικό Πληροφοριακό Σύστημα Έρευνας και Τεχνολογίας/Κοινωνικά Δίκτυα – Περιεχόμενο Παραγόμενο από Χρήστες” (ΟΠΣ 296115) . Η πράξη εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα “Ψηφιακή Σύγκλιση” του ΕΣΠΑ (με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης).

Ο Ήλιος παρέχει, πλέον, εξελιγμένα εργαλεία αναζήτησης, πλοήγησης και πρόσβασης στο περιεχόμενο, καθώς και υπηρεσίες που απευθύνονται σε ερευνητές, αλλά και στο ευρύ κοινό. Η ανανεωμένη έκδοσή του εφαρμόζει στην πράξη τις πολιτικές, διαδικασίες και τεχνολογίες για την ανοικτή πρόσβαση και το επιστημονικό ψηφιακό περιεχόμενο που υιοθετεί το ΕΚΤ, εστιάζοντας στην οργανωμένη διαχείριση του περιεχομένου, στη συνεχή επικαιροποίηση, στην αυτοαρχειοθέτηση από τους ίδιους τους δημιουργούς του περιεχομένου και στη διάδοση της σημαντικής και διεθνώς αναγνωρισμένης επιστημονικής παραγωγής του ΕΙΕ.

 

Οι καινοτομίες του Ήλιου

Ο Ήλιος λειτουργεί στη πλατφόρμα ανοικτού λογισμικού DSpace, που αναπτύχθηκε από το ΜΙΤ και υποστηρίζει περισσότερα από 300 αποθετήρια παγκοσμίως. Το ΕΚΤ ανέπτυξε σημαντικές επεκτάσεις του DSpace σε θέματα που αφορούν τη βελτίωση των λειτουργιών αναζήτησης και ευρετηρίασης για την ελληνική γλώσσα, τη διασύνδεση των τεκμηρίων, την προσαρμοστική παρουσίαση τεκμηρίων, τον αυτόματο ποιοτικό έλεγχο και την επεξεργασία των δεδομένων.

Ακόμα, υιοθετήθηκαν κοινά σχήματα μεταδεδομένων με εφαρμογή διεθνών προτύπων, ενσωματώθηκαν ελεγχόμενα λεξιλόγια και εξασφαλίστηκαν οι απαιτήσεις διαλειτουργικότητας μέσω του πρωτοκόλλου OAI-PMH (Open Archives Initiative Protocol for Metadata Harvesting),  ώστε το περιεχόμενο του αποθετηρίου να είναι αναζητήσιμο και πλήρως αξιοποιήσιμο από το διεθνές δίκτυο αποθετηρίων και τις διεθνείς μηχανές αναζήτησης (google, OAIster κλπ), καθώς και να συμπεριλαμβάνεται στους διεθνείς οδηγούς Αποθετηρίων (DOAR, ROAR).

Παράλληλα, αναπτύσσονται και παρέχονται νέες καινοτόμες υπηρεσίες, πέραν των “κλασσικών” υπηρεσιών ενός αποθετηρίου (πλοήγηση, απλή και σύνθετη αναζήτηση κ.λπ.),  που προσθέτουν αξία για τους χρήστες, διευκολύνοντας τόσο την εισαγωγή όσο και την προσβασιμότητα και επαναχρησιμοποίηση του περιεχομένου. Μεταξύ των νέων υπηρεσιών οι σημαντικότερες είναι:

Αυτοαρχειοθέτηση με οργανωμένη εισαγωγή μεταδεδομένων και ψηφιακών αρχείων από τον ίδιο τον δημιουργό, μέσω τυποποιημένων ηλεκτρονικών φορμών για κάθε τύπο περιεχομένου και με εφαρμογή προσωποποιημένων υπηρεσιών (αυτοματοποιημένη συμπλήρωση μεταδεδομένων, online οδηγίες, δυνατότητα εφαρμογής αδειών χρήσης Creative Commons, επεξεργασία και ελέγχου υποβολών  κ.ά.)

Πλοήγηση και αναζήτηση περιεχομένου με την εφαρμογή τεχνολογίας tag cloud.

Εγγραφή χρηστών στις συλλογές με προνόμια όπως:

 

o    Εξαγωγή βιβλιογραφικών στοιχείων, σύμφωνα με διεθνή πρότυπα (Harvard, IEEE κ.λπ.) και σε ποικιλία μορφοτύπων (PDF, MS Word, HTML, text) με δυνατότητα ενσωμάτωσης και επαναχρησιμοποίησης τους για επιστημονικούς σκοπούς (π.χ. προσωπικούς δικτυακούς τόπους, βιογραφικά, εκθέσεις για την αριστεία, επιστημονικές δημοσιεύσεις κ.ά.).

o    Αποθήκευση των βιβλιογραφικών στοιχείων σε προγράμματα διαχείρισης βιβλιογραφικών αναφορών π.χ. RIS, BibTeX, EndNote CVS.

o    Ηλεκτρονική ενημέρωση για τις εξελίξεις στο αποθετήριο (RSS feed).

 

Ενσωμάτωση και παρουσίαση πολυμεσικού υλικού με σύγχρονες τεχνολογίες (αρχεία βίντεο).

Σηματοδότηση διαθεσιμότητας αρχείων πλήρους κειμένου (βίντεο, αρχείο, ανοικτή πρόσβαση κ.λπ.).

 

Ο Ήλιος καθιερώνει σαφείς πολιτικές και κανονισμούς του αποθετηρίου, τόσο ως προς τις διαδικασίες αυτοαρχειοθέτησης, όσο και ως προς τη χρήση του περιεχομένου από τους τελικούς χρήστες. Διαθέτει πλήρες υποστηρικτικό υλικό, ώστε οι χρήστες να μπορούν να ενημερώνονται λεπτομερώς για τις παρεχόμενες υπηρεσίες και τις δυνατότητες  αξιοποίησης του περιεχομένου του Ήλιου.

 

Περιηγηθείτε στο αποθετήριο Ήλιος κάνοντας ΚΛΙΚ ΕΔΩ

Σχετικά άρθρα

Οι αρχαιολογικοί χώροι της Ελλάδας και οι εκδηλώσεις τους στην Αυγουστιάτικη Πανσέληνο του 2019

Αντώνιος Βαρβατσούλιας

Ιστορία της Τέχνης | Εξ αποστάσεως Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα

Βασίλειος Μακέδος

Πρώιμα δοκίμια φιλοσοφικής ανθρωπολογίας (1970 – 75) του Θανάση Μουσόπουλου

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X