Sparmatseto
Μουσική

Γυναίκες συνθέτριες κατά την Αναγέννηση | Οι συνθέτριες Ι

 

Γυναίκες συνθέτριες κατά την Αναγέννηση | Οι συνθέτριες Ι

 

 

Οι συνθέτριες Ι

 

 Marguerite d’ Autriche (1480-1530) (Bruxelles, 1480- Malines, 1530 )

Η Μαργαρίτα των  Αψβούργων, ήταν διαδοχικά πριγκίπισσα της Βουργουνδίας
ως κόρη του Μαξιμιλιανού των Αψβούργων και της Μαρίας της Βουργουνδίας, κόρη της Γαλλίας γιατί έζησε στην αυλή της Γαλλίας τα έτη 1483-1491, Ινφάντα της Ισπανίας και Δούκισσα της Σαβοίας. Είναι περισσότερο γνωστή ως η θεία του αυτοκράτορα Καρόλου Ε’ ο οποίος της ανέθεσε την διακυβέρνηση της Ολλανδίας.

 

 

Είχε μια χαοτική συναισθηματική ζωή. Έμελλε να παντρευτεί τον Dauphin, το μελλοντικό Kάρολο 8ο (Charles VIII) γι΄αυτό σε ηλικία 3 ετών ως κυρία του Δελφινιού «Madame Dauphin» λαμβάνει μια άριστη εκπαίδευση στις οχθες του Λίγηρα κοντά στην  κουνιάδα της Anne Beaujeu, Amboise, μελετώντας  Λατινικά και Γαλλικά. Περιβάλλεται από μεγάλο σεβασμό, τρυφερότητα και φροντίδα  Όμως το έτος 1491 για πολιτικούς λόγους ο Κάρολος 8ος παντρεύεται την Άννα της Βρετάνης και ακυρώνεται ο γάμος  με την Μαργαρίτα.  Η Μαργαρίτα μένει φυλακισμένη στο Melun και απελευθερώνεται δύο έτη αργότερα από τη συνθήκη Senlis. Σε όλη την διάρκεια της ζωής της θα κρατήσει μια βαθιά δυσαρέσκεια για την Γαλλία.

Εξαιρετικά δυστυχισμένη, επανέρχεται στην πατρίδα της και  η νονά της Μαργαρίτα του York, χήρα του παππού της Κάρολου, τολμηρή και δυναμική, συνεχίζει την εκπαίδευσή της.

Αναφέρεται ότι παντρεύτηκε το έτος 1497 τον πρίγκιπα Ιωάννη, κληρονόμο στα βασίλεια της Ισπανίας. Κατά την διάρκεια του ταξιδιού  της τέλη του έτους 1496 το πλοίο της έπεσε σε μια σφοδρή καταιγίδα και η νεαρή πριγκίπισσα με χιούμορ γραφεί σε στίχους τον επιτάφιο της: “Εδώ κείται η Margot νεανίδα, η οποία είχε δύο συζύγους και πέθανε παρθένα..” Δυστυχώς ο νέος της σύζυγος μετά από επτά μήνες της συζυγικής τους ζωής (4 Οκτωβρίου 1497), πεθαίνει  ενώ η Μαργαρίτα γεννά, στις 8 Δεκεμβρίου, ένα κορίτσι  που πεθαίνει  αμέσως.

Το 1500, επιστρέφει στις Κάτω Χώρες, και, το έτος 1501, παντρεύεται τον δούκα της Σαβοΐας ΙΙ Philibert. Γνωρίζει με αυτόν τον σύζυγο σχεδόν τρία έτη ευτυχίας, τον ερωτεύεται, ανακαλύπτει τις χαρές του κυνηγιού μαθαίνει τους περίπλοκους κανόνες της πολιτικής ζωής καθώς ο Δούκας την αφήνει ευχαρίστως στο έργο της διαχείρισης του Δουκάτου του. Δυστυχώς  αυτή η ευτυχία είναι εφήμερη και ο αγαπημένος της σύζυγός  πεθαίνει το Σεπτέμβριο του έτους 1504 ως θύμα ενός άτυχου κυνηγιού.

Σε ηλικία 25 ετών μένει και πάλι χήρα. Αποφασίζει να μείνει στην  Μπουργκ εν Μπρες (Bourg en Bresse) στην οποία θα κτίσει ένα μοναστήρι  το οποίο είναι ένα γοτθικό κόσμημα, ένα εξαιρετικό μουσείο της Φλαμανδικής γλυπτικής του αρχιτέκτονα Louis Van Bodeghem. Δυστυχώς δεν θα βιώσει την χαρά να θαυμάσει αυτήν την εκκλησία γιατί στις 25 Σεπτεμβρίου 1506 ο θάνατος του αδελφού της την καλεί στην Ολλανδία. Ο πατέρας της προσπαθεί να την παντρέψει ξανά αλλά η Μαργαρίτα αρνείται να παντρευτεί τον αυτοκράτορα Ερρίκο Τυδώρ. Τρείς φορές καταστράφηκε από αποτυχημένους, αδικοχαμένους και πολλά υποσχόμενους γάμους και αρνείται να παντρευτεί ξανά.

Η Μαργαρίτα το έτος 1507 αναλαμβάνει πλέον  την διακυβέρνηση της Ολλανδίας ή των  Κάτω Χωρών. Κατευθύνει με σταθερό χέρι  αυτές τις επαρχίες της Βόρειας Ευρώπης και παίζει σημαντικό ρόλο στην διεθνή πολιτική σκηνή της εποχής. Η Μαργαρίτα κατά την διακυβέρνηση της Ολλανδίας γνωρίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα αλλά επίσης μεγάλους πολιτικούς θριάμβους, εκ των οποίων συγκαταλέγονται: α) η κατάρτιση της ένωσης Cambrai- Venise, η οποία εξασφαλίζει την ειρήνη στις Κάτω Χώρες (1508), β) η συνθήκη Καμπραί  επονομαζόμενη  και «ειρήνη των κυριών»,  μεταξύ της Λουίζας της Σαβοΐας, αντιπρόσωπου του Φραγκίσκου Α΄, και της Μαργαρίτας της Αυστρίας (1529).

Η Μαργαρίτα της Αυστρίας είναι επίσης μεγάλη ευεργέτης. Υποστηρίζει συγγραφείς: τον Ολλανδό ανθρωπιστή και θεολόγο  Έρασμο, τον θεολόγο, φιλόσοφο Juan Luis Vives, τον “αρχιμάγο” εσωτεριστή Henri-Cornelius Agrippa, τον ποιητή και χρονικογράφο Jean Lemaire de Belges. Επίσης υποστηρίζει  μουσικούς τον Ζοσκέν ντε Πρε (Josquin Desprez)  κοινά αναφερόμενος ως “Ζοσκέν”, ο οποίος υπήρξε ο διασημότερος Ευρωπαίος συνθέτης θρησκευτικής μουσικής της εποχής του,  ενώ θεωρείται κύριος εκπρόσωπος της Γαλλο-Φλαμανδικής Σχολής.  και  τον Pierre de la Rue. Συλλέγει διάσημους πίνακες των ζωγράφων του  Γιάν Βαν Αικ (Jean van Eyck), του Ιερώνυμου Μπος (Jérôme Bosch), του Ρόχιερ φαν ντερ Βάιντεν (Roger van der Weyden) και του Χανς Μέμλιγκ (Hans Memling).

Πεθαίνει στο Μέχελε (φλαμανδ. Mechelen, γαλλικά Malines, παραδοσιακά αγγλικά Mechlin) μια πόλη του Βελγίου στις 30 Νοεμβρίου 1530.

 

Η Μαργαρίτα θεωρείται σήμερα μια επιδέξια στην πολιτική γυναίκα και μία αξιοπρόσεκτη ευεργέτης. Οι πιο πρόσφατες μελέτες αφορούν τις καλλιτεχνικές συλλογές της, ειδικά τα πορτρέτα της και χειρόγραφα.

Τα μουσικά-ποιητικά  έργα της βρίσκονται σε επιλεγμένη Δισκογραφία:

Danse de Clèves, pour ensemble instrumental (La) R. CLEMENCIC dir. / CLEMENCIC CONSORT en CD HARMONIA MUNDI HMC90610 (1987)

Espérance de Bourbon, danse pour ensemble instrumental (L’)R. CLEMENCIC dir. / CLEMENCIC CONSORT en CD HARMONIA MUNDI HMC90610 (1987)

Filles à marier, pour ensemble instrumental
 R. CLEMENCIC dir. / CLEMENCIC CONSORT en CD HARMONIA MUNDI HMC90610 (1987)

Sans faire, danse pour ensemble instrumental
 R. CLEMENCIC dir. / CLEMENCIC CONSORT en CD HARMONIA MUNDI HMC90610 (1987)

 

sunthetries-mesaiwnas2-sparmatseto

 

Gaspara Stampa( 1523-1554 ) Ιταλίδα

Η Gaspara Stampa, γεννήθηκε το 1523 στην Πάδοβα και  πέθανε 23 Απριλίου, 1554 στη Βενετία. Είναι Ιταλίδα ποιήτρια και θεωρείται από ορισμένους ως μία από τους μεγαλύτερους ποιητές της Αναγέννησης στην Ιταλία. Είναι επίσης λαουτίστρια, τραγουδίστρια και συνθέτρια.

Ο πατέρας της Gaspara, ο Bartolomeo, με καταγωγή από το Μιλάνο, ήταν ένας κοσμηματοπώλης και έμπορος χρυσού στην Πάδοβα και η μητέρα της, Cecilia, καταγόταν  από την Βενετία. Όταν η Gaspara Stampa ήταν  οκτώ ετών ο πατέρας της πέθανε και η μητέρα της επέστρεψε στη Βενετία με τα παιδιά της: την Gaspara, την Κασσάνδρα, και τον Baldassarre, στα οποία συνέχισε να τους παρέχει μια στέρεη ανθρωπιστική παιδεία στη λογοτεχνία, τη μουσική, την ιστορία και  τη ζωγραφική.

Η  Gaspara και η Κασσάνδρα παρουσίαζαν εξαιρετικό ταλέντο στο τραγούδι και το λαούτο. Λίγα χρόνια μετά την άφιξή τους στη Βενετία, το σπίτι της οικογένειας Stampa γίνεται ο τόπος  λογοτεχνικών συναντήσεων, ένα σαλόνι που συχνάζουν  καλλιτεχνικές προσωπικότητες, συγγραφείς, ζωγράφοι και μουσικοί, όπως ο Francesco Sansovino, Giuseppe Betussi και ο  Anton Francesco Doni. Όταν ο αδελφός της πέθανε το 1544, η Gaspara Stampa είναι συγκλονισμένη και σχεδιάζει να γίνει καλόγρια. Προς αυτή δε την κατεύθυνση την ενθαρρύνει   μια  διάσημη καλόγρια η Αντωνία Πάολα Negrin, των Αγγελικών Αδελφών του Αγίου Παύλου.

Ωστόσο, επιστρέφει στην κοσμική ζωή της Βενετίας, και αναπτύσσει  μια ερωτική σχέση με τον κόμη “Collaltino di COLLALTO”, έναν άνθρωπο μαχητή, εραστή και ποιητή. Η σχέση της διαρρηγνύεται   το 1550 με τον Collaltino di COLLALTO και η Gaspara Stampa είναι και πάλι συντετριμμένη από αυτή την εγκατάλειψη, και βιώνει μια περίοδο κατάπτωσης και κατάθλιψης. Στην περίοδο αυτή γράφει τα περισσότερα από τα 311 ποιήματα της. Η ποίηση της εδράζεται στα 365 ερωτικά ποιήματα του Πετράρχη “Canzoniere”  τα οποία ήταν αφιερωμένα στην Λάουρα και  η ποιητική της συλλογή είναι αφιερωμένη στο ερωτικό μαρτύριο.

Το 1550 η Gaspara Stampa γίνεται μέλος της Accademia dei  Dubbiosi με το όνομα ANAXILLA. Προς το τέλος του έτους, ο αγαπημένος της εραστής Collaltino επιστρέφει στη Βενετία και η Gaspara Stampa συνεχίζει την επαφή μαζί του, αλλά σύντομα μετά από μια περίοδο βαθειάς ύφεσης, σπάει τη σχέση με τον  Collaltino και αρχίζει μια νέα σχέση με ένα άλλο άτομο, τον  Bartolomeo Zen. Μεταξύ 1551 και 1552, η Gaspara Stampa βιώνει μια περίοδο σχετικής ηρεμίας, αλλά το επόμενο έτος, η υγεία της κλονίζεται και περνάει μερικούς μήνες στην Φλωρεντία με την ελπίδα το θερμότερο κλίμα να την θεραπεύσει. Στη συνέχεια, επιστρέφει στη Βενετία, αρρωσταίνει με υψηλό πυρετό, και μετά από δύο ημέρες πεθαίνει, στις 23 Απριλίου του 1554 σε ηλικία 31 ετών.

Τον Οκτώβριο του 1554,  δημοσιεύθηκε η πρώτη έκδοση της ποίησης της Stampa, μια έκδοση που την επιμελήθηκε η αδελφή της Κασσάνδρα και είναι αφιερωμένη στον Giovanni della Casa.

Σχεδόν τέσσερις αιώνες αργότερα, ο Γερμανός ποιητής Ράινερ Μαρία Ρίλκε αναφέρεται στην Gaspara Stampa μέσα στην πρώτη ελεγεία του από της Ελεγείες του Duino.

Πολλές αντιπαραθέσεις έχουν επικεντρωθεί στη ζωή και το έργο της Gaspara Stampa, αποκαλύπτοντας τις προκαταλήψεις και τους τρόπους σκέψης της κάθε εποχής. Στο δέκατο ένατο αιώνα και στις αρχές του εικοστού αιώνα, μερικοί ερευνητές έχουν ορίσει ως επάγγελμα της Gaspara Stampa αυτό της “εταίρας” καθότι ήταν  μια ανύπαντρη γυναίκα που κέρδιζε την ζωή της a priori ως μουσικός και ως τραγουδίστρια σε λογοτεχνικά σαλόνια και σε δημόσιους χώρους της Βενετίας. Το 1913, ο Ιταλός κριτικός Abdelkader Salza επανενεργοποιεί την ερωτηματολογία σχετικά με το έργο και την ζωή  της Gaspara Stampa, και την παρουσιάζει ως πολύ ρομαντική για τα γούστα του. Έχει μάλιστα εκδώσει τη δική του εκδοχή του έργου της Gaspara Stampa συγκρίνοντάς την με εκείνη της Veronica Franco, γνωστής ποιήτριας και εταίρας. Βέβαια από κανένα έγγραφο, αφιερώματα, επαίνους και  γράμματα δεν επιβεβαιώνεται η υπόθεση ότι η Gaspara ήταν  εταίρα. Ένας μάλιστα σύγχρονος Ιταλός κριτικός ο Eugenio Donadoni, υπογράμμισε τις αδυναμίες αυτής της επιχειρηματολογίας στο βιβλίο του που δημοσιεύθηκε το 1919, Gaspara Stampa: vita e opera.

Από τη δεκαετία του 1970, υπάρχει ένα ανανεωμένο ενδιαφέρον και αναγνωρίζεται ότι η Gaspara Stampa, είναι μία από τις μεγαλύτερες γυναίκες  συγγραφείς στην ιστορία της λογοτεχνίας. Μία από τους πιο σημαντικούς ερευνητές της Gaspara Stampa είναι η Fiora Α Bassanese. Το έργο της έχει  δημοσιευθεί από τον Frank Warnke (Τρεις γυναίκες ποιήτριες: Αναγέννησης και του Μπαρόκ, το έτος 1987). Η Μάρθα Feldman στο έργο της “The Academy of Domenico Venier, Music’s Literary Muse in Mid-Cinquecento Venice” την θεωρεί Λογοτεχνική Μούσα και συνθέτρια στην  Βενετία.

 

 

Ένα ποίημα της

Για μια νέα αγάπη. Η αγάπη με έχει κάνει τέτοια που ζω στη φωτιά….. Οι απολαύσεις μου είναι όλο το παιχνίδι μου να ζεις με το κάψιμο και να μην νιώθεις κακό….Κάτω από πόνο, η πρώτη ένταση σβήστηκε και  πυροδότησε την άλλη Αγάπη, αυτή που νιώθω …. πιο ζωντανή και μεγαλύτερή. Και τολμώ να αγαπώ, δεν μετανιώνω…”

 

Συνεχίζετε…

Σχετικά άρθρα

Ελένη & Σουζάνα Βουγιουκλή – “Οι πριγκίπισσες του Βασιλείου των Νεράιδων”

Αντώνιος Βαρβατσούλιας

Ο ΥΠΕΡΟΧΟΣ ΜΗΝΑΣ ΜΑΗΣ από την Εθνική Λυρική Σκηνή

Το Παλιόπαιδο από την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης

Βασίλειος Μακέδος

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X