Sparmatseto
Αφιερώματα Πρόσωπα

Ο ποιητής Γιώργος Κωτούλας, 4 Μάρτιου πριν τρία χρονιά, στη γειτονιά των αγγέλων

 

Γιώργος Κωτούλας, «Βελασμοί ονείρων», Ξάνθη, 2018

  

«ΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΤΟΝ ΚΑΛΟΝ ΗΓΩΝΙΣΜΑΙ

ΤΟΝ ΔΡΟΜΟΝ ΤΕΤΕΛΕΚΑ

ΤΗΝ ΠΙΣΤΙΝ ΤΕΤΗΡΗΚΑ»

Παύλος, Απόστολος των Εθνών.Β΄ Τιμόθ. Δ΄7

 

 

Γιώργος Κωτούλας

Έτσι κλείνει τον πρόλογο της τελευταίας του ποιητικής συλλογής που δεν αξιώθηκε βέβαια, δυστυχώς, να δει τυπωμένη, ο Γιώργος Κωτούλας.

 

Η συλλογή τυπώθηκε μετά τον ξαφνικό χαμό του, με προσπάθειες των φίλων του, της αγαπημένης του συζύγου Ευγενίας και την ευγενική προσφορά  των τυπογραφείων  του Γιώργου Δαλακάκη.

 

Ένας φόρος τιμής στον άνθρωπο, τον ποιητή, τον αγωνιστή, Γιώργο Κωτούλα, γιατί φτωχαίνει ο κόσμος όταν χάνονται άνθρωποι αναλλοτρίωτοι. Άνθρωποι που η φθορά και οι δυσκολίες της ζωής, δεν υποτάσσουν τον εσωτερικό τους κόσμο στον φόβο.

 

Αυτήν την εσωτερική του άλωση καταπολεμούσε ο Γιώργος Κωτούλας, με την πνευματική του προσφορά, τον εκφυλισμό του ανθρώπου από το χάος της καθημερινότητας,  το προσωπικό του συμφέρον, την αδιαφορία απέναντι στον Άλλο, τις παγίδες του παρελθόντος και της Ιστορίας μας. Η προσφορά του, πνευματική και σωματική στην πόλη μας, –όλοι γνωρίζουμε τις ατέλειωτες ώρες εργασίας του στο «Μονοπάτι της ζωής»- τον καταξιώνει στη μνήμη μας, σαν ένα φάρο που δείχνει το σημείο όπου πρέπει να σταθούμε και να προβληματισθούμε.

 

« Τον αγώνα τον καλόν… τον δρόμον τετέλεκα…», οι τελευταίες του γραμμένες λέξεις, λες και γνώριζε τη σύντομη γραμμή της ζωής του, έγραφε και δούλευε πυρετωδώς τα τελευταία χρόνια. Από το 2010 έως το 2018, εκδόθηκαν επτά βιβλία του, έξη ποιητικές συλλογές δηλαδή και ένα θεατρικό, πράγμα σπάνιο που υπογραμμίζει τη χειμαρρώδη ιδιοσυγκρασία του, αλλά και το …λες και γνώριζε που αναφέραμε προηγουμένως, λες και βιαζόταν, γιατί ο άνθρωπος κουβαλάει μέσα του τη γνώση, αλλά και την πρόγνωση.

 

« Ποιος θα γκρεμίσει τον φράχτη; /Ποιος θα γίνει ακόνι;»/, γράφει στην τελευταία του ποιητική συλλογή με τίτλο Βελασμοί ονείρων. «Μασουρίζει η ελπίδα δίπλα στον νέο ανυφαντή».

 

Θεωρώ, ότι η τελευταία του αυτή συλλογή  τον αντιπροσωπεύει πέρα για πέρα. Αντιπροσωπευτική του είναι, γιατί περιέχει και συνοψίζει τα νοήματα προηγούμενων συλλογών και σκιαγραφεί έντονα το ευαίσθητο και συνάμα μαχητικό πρόσωπο του Γιώργου Κωτούλα.

 

 

Τα περισσότερα ποιήματά του, γράφτηκαν στην περίοδο της οικονομικής κρίσης και της κρίσης των ηθικών αξιών στην Ελλάδα. Από το 2010 έως το 2016, ο Κωτούλας

γράφει πυρετωδώς, γι’ αυτό που τον απασχολεί και τον καίει. Εκτός από τα ποιήματα των πρώτων τριών συλλογών, ( Δύο φράσεις άγραφες, Μεταξύ ακαθάρτου και γάργαρου, Η Κραυγή) που αναφέρονται σε προσωπικές καθημερινές στιγμές, προβληματισμούς και στοχασμούς του, όλα τα υπόλοιπα αναφέρονται στη δύσκολη περίοδο που διανύουμε.

 

Διαβάζοντας προσεκτικά τα ποιήματά του, συμπεραίνουμε πως είχε ένα  όραμα ο ποιητής: να δει την Ελλάδα ελεύθερη από την ομηρία της  και την υποταγή της σε «ξενολάτρες» και «ξενοκράτες». Να δει την Ελλάδα να ωριμάζει, να ξαναποκτά το μέγεθός της. Να θεραπεύεται από την προαιώνια νόσο της.

 

«{…}Της παρούσης, της αθεράπευτης και της παιανίζουσας».

«{…}Και συχνά πυκνά συνειδητή αδιαφορία».

«{…}Ούτε καν στάση κρατουμένων».

«{…]Μάνα μου Αικατερίνη./ Μάνα μου Ελλάδα».

«{…} Χωρίς βουκέντρα η ιστορία ταξιδεύει…».

Κρατάμε τους στίχους που αναφέρθηκαν προηγουμένως : «Ποιος θα γκρεμίσει τον φράχτη; /Ποιος θα γίνει ακόνι; /Μασουρίζει η ελπίδα δίπλα στον νέο ανυφαντή», και λέμε πως ήλπιζε σε νέους ανυφαντές και οδηγητές ο ποιητής, σε «πλαστουργούς της νιας ζωής», όπως έγραφε και ο Κώστας Βάρναλης στην επαναστατική του ποίηση. Ήλπιζε σε ένα λαό που θα ξυπνούσε από  την αδιαφορία και το άραγμά του στην «καμαρίλα», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει σε ένα ποίημά του, σώζοντας  έτσι την Ελλάδα από την άλωσή της, γιατί , «ο λαός δεν σώζεται, σώζει», έλεγε ο μεγάλος Νίκος Καζαντζάκης.

 

« Η φάρσα πέτυχε», γράφει, «τα γεγονότα τετελεσμένα./ Η εικόνα πάγωσε./ Παντελής η άγνοια για το ενέχυρο./ Για βαρύτατες θυσίες και απώλειες./

Καημενούληδες, ποιος θα έσπευδε; /Οι υπάλληλοι αποδεχόμενοι τον ρόλο τους δεν ήθελαν./ Επαναστάτες δεν υπήρχαν/ Ατέρμονες οι  συζητήσεις στην αίθουσα και στα καφέ του  κοινοβουλίου».

 

Και αλλού, συνεχίζει σχολιάζοντας και καταγγέλλοντας τη σύγχρονη πολιτική και

Εθνική μας αφασία:

 

«Γέμισε ο τόπος από καθρεφτάκια και χτένια

Στρατιές κυνηγών σαρκοφάγων απελαύνουν

Στις ορθάνοιχτες πόρτες.

Πλατεία Συντάγματος, Ομονοίας, Αριστοτέλους,

Χώροι του καφέ.

Χώροι της νευρικής ανορεξίας.

«Τις αγορεύειν βούλεται;»

Άφαντος ή αγέννητος ο δημεγέρτης;

Γεννημένοι και παρόντες οι αγλέορες, οι αβανταδόροι

Και οι τσάτσοι.

Γεννημένη και παρούσα η αρκούδα του χαλκά».

 

Το μήνυμα σαφές. «Όσοι αδιαφορούν για τα κοινά, είναι καταδικασμένοι να εξουσιάζονται από ανθρώπους πολύ κατώτερούς τους»,γράφει ο Πλάτων στην Πολιτεία του.

 

 

Η Ελλάδα του Γιώργου Κωτούλα, βαδίζει πάνω σ’ ένα τεντωμένο σκοινί με «τρεκγλισμένα  βήματα», όπως αναφέρει σε προηγούμενη ομώνυμη συλλογή του, χωρίς τιμόνι, αθεράπευτη από τα προαιώνια πάθη και τις αδυναμίες της, η άλωσή της, «σαράκι, ζωντανό, αθόρυβο κι αχόρταγο, τρώει το περικάρπιο και τον καρπό»,  οι ηγέτες της   μαριονέττες, ο λαός της κοπάδι που βελάζει κι ονειρεύεται βελάζοντας πάνω στο κουρεμένο χορτάρι και στους «φυτρωμένους λογαριασμούς και τόκους».

 

«Το καράβι που ταξιδεύουμε το λένε Αγωνία» έγραφε σοφά ο Γιώργος Σεφέρης,

και ο Γιώργος Κωτούλας, από την τέταρτη ακόμη συλλογή του « Ασύνδετοι παφλασμοί», εκφράζει την αγωνία του με τον δικό του τρόπο:

 

«Εθνική Ελλάδος γεια σου,/ δεν καταζητείσαι, αναζητείσαι»

 

Ποίηση πολιτική…

Η ποίηση του, είναι κυρίως πολιτική, με παράλληλες αναφορές και συσχετισμούς ανάμεσα σε δραματικά ιστορικά γεγονότα και σύγχρονες μοιραίες καταστάσεις. Με γλαφυρότητα και σαρκασμό, υπογραμμίζει την αποχαύνωση, την απάθεια, «το διόλου απίθανο» που είναι πιθανό, τη «μαγαρισμένη» δημοκρατία μας, την επανάληψη, την ιστορία μας που κάνει κύκλους, το πώς θα σωθούμε όταν όλα επαναλαμβάνονται παταγωδώς:

 

«Νεοέλληνες, Βυζαντινολόγοι, αρχαιομανείς και διεθνιστές.

Ελευθερία μου,

εσύ της σκληρής περιπέτειας, πες μου. Πρέπει να φοβάμαι;

Αυγουστιανά, Απριλιανά, Ιουλιανά, Δεκεμβριανά. Τοκετός».

 

 

Ο Γ. Κωτούλας, ζει και υπάρχει ανάμεσά μας. Υπάρχει με το αίσθημα ευθύνης που τον διακατείχε πάντα, μας κρατάει σε εκγρήγορση μες απ’ τις λέξεις , τα ποιήματα,

τα τραγούδια του. Ένας ρομαντικός μαχητής που πέρασε ανάμεσά μας και μας ανάγκασε να σκεφτούμε πως μόνο στον αγώνα υπάρχει ελπίδα. Γιατί πώς αλλιώς θα έγραφε:

 

«Τα ρήματα ζω και υπάρχω

με τον χρόνο του μέλλοντος».

«{…} Ξυπνητός είμαι».

«{…} Τα στήθη παρατεταγμένα».

« {…] Όρθιος απαγγέλω Σολωμό».

Κλείνοντας θα παραθέσω κάποιους στίχους του Θρακιώτη ποιητή Κώστα Βάρναλη που ταιριάζουν απόλυτα στον Γιώργο Κωτούλα και στη μνήμη του:

 

«Και πάλι στον αγώνα

σκοτωμένοι, αλλ’ όχι νικημένοι»

………………..

« Όχι όντα,

είμαστε ιδέες, που ζούνε

πολεμώντα».

 

 

(Το κείμενο διαβάστηκε στην εκδήλωση μνήμης με τίτλο «Το ποιητικό πρόσωπο του Γιώργου Κωτούλα –in memoriam», τη Δευτέρα 12 Νοεμβρίου 2018, στο ‘Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης)

Σχετικά άρθρα

Τέχνες | Ο πραγματικός λόγος που ο Van Gogh…έκοψε το αυτί του.

Η ιστορική ματιά του E. J. Hobsbawm και το ’21 | Αφιέρωμα στα 200 χρόνια από το 1821

Θανάσης Μουσόπουλος

Το περιοδικό «Θρακικά Χρονικά» του Στέφανου Ιωαννίδη (μέρος 2)

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X