Sparmatseto
Πρόσωπα Συνεντεύξεις

Ο συγγραφέας Μουράτης Κοροσιάδης μιλά στο sparmatseto

 

Ο συγγραφέας Μουράτης Κοροσιάδης μιλά στο sparmatseto

 

 

«Αυτό που έχει σημασία είναι η επικοινωνία του συγγραφέα και του αναγνώστη μέσα από ένα κώδικα αξιών που είτε προϋπάρχει είτε δημιουργείται με την ανάγνωση»

Μουράτης Κοροσιάδης

 

Ο συγγραφέας της συλλογής διηγημάτων Το Σύνθημα μιλά στο sparmatseto και μας αποκαλύπτει τις προθέσεις του αλλά και τις προσδοκίες του από τη συγγραφή και την επαφή με τους αναγνώστες του.

 

Η Συνέντευξη

  1. Το πρώτο ίσως, στοιχείο που παρατηρεί κανείς στα κείμενά σου είναι ότι χειρίζεσαι τη γλώσσα με τέτοιο τρόπο που καταφέρνεις να συγκεράσεις το ακαδημαϊκό στοιχείο με την προσωπική υπογραφή. Πράγματι, έχω την εντύπωση ότι τα κείμενα σου διαθέτουν ένα έντονα προσωπικό ύφος, τόσο δικό σου που εντυπωσιάζει. Πώς κατέληξες σε αυτό; Ποια η διαδρομή που ακολούθησες; Οι σπουδές σου σχετικά με τις απόψεις του Wittgenstein σχετικά με τη γλώσσα και τα όριά της, διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο;

Νομίζω πως κάθε συγγραφέας έχει έναν ιδιαίτερο, ένα προσωπικό τρόπο γραφής. Αυτό, όμως, είναι κάτι που δεν το ρυθμίζει, ούτε και το αποφασίζει ο ίδιος. Αυτό προκύπτει αβίαστα. Είναι όπως ο τρόπος που περπατάς ή που κοιτάς γύρω σου. Συμβαίνει ανεπίγνωστα.

Ασφαλώς και οι σπουδές, τα διαβάσματα, οι συζητήσεις, οι εμπειρίες παίζουν ρόλο και σε διαμορφώνουν. Έτσι γίνεται με τους ανθρώπους. Η πρόσληψη του κόσμου από το ανθρώπινο υποκείμενο είναι όλως φαντασιακή. Και δεν θα μπορούσε να γίνει και αλλιώς. Και η αποτύπωση των σκέψεων και των απόψεων στο χαρτί είναι και αυτή προσωπική υπόθεση.

Όσο για τις σπουδές μου στη φιλοσοφία της γλώσσας και συγκεκριμένα στον Wittgenstein, ασφαλώς και με επηρέασαν. Ο άνθρωπος αυτός επηρέασε με τη σκέψη του τη φιλοσοφία του εικοστού αιώνα. Οι απόψεις του για τα όρια της γλώσσας, για τη σιωπή και για τον ρόλο της τέχνης, είναι τόσο γοητευτικές και συνάμα τόσο στέρεα θεμελιωμένες που μόνο θαυμασμό προκαλούν. Η φράση του: «Αισθανόμαστε πως, ακόμα και αν δοθούν απαντήσεις σε όλες τις δυνατές επιστημονικές ερωτήσεις, τα προβλήματα της ζωής μας δεν θα τα έχουμε καν αγγίξει. Φυσικά τότε δεν θα μένει πια καμία ερώτηση και αυτό ακριβώς είναι η απάντηση», δεν αφήνει κανέναν ασυγκίνητο.

 

 

  1. Είναι τελικά, το «προσωπικό ύφος» στη συγγραφή το ιερό της δισκοπότηρο; Στοιχείο που πρέπει να επιτευχθεί όπως και να έχει, ή αποτελεί ένα στοιχείο που σε άλλους επιτυγχάνεται και σε άλλους όχι, ανεξάρτητα από τις επιμέρους προσπάθειες ή και προσδοκίες τους;

Έχω την άποψη πως το «κυνήγι» του προσωπικού ύφους είναι παγίδα. Αυτό που έχει σημασία είναι η επικοινωνία του συγγραφέα και του αναγνώστη μέσα από ένα κώδικα αξιών που είτε προϋπάρχει είτε δημιουργείται με την ανάγνωση. Η επιδίωξη του «ύφους» είναι περισσότερο, κατά τη γνώμη μου, θεατρική χειρονομία, μανιέρα και όχι ουσία. Το αν κάποιοι έχουν προσωπικό ύφος και τους αναγνωρίζει κανείς από τις πρώτες κιόλας παραγράφους του κειμένου τους, αυτό νομίζω πως προκύπτει αβίαστα και δεν εκβιάζεται. Όμως η από κοινού αναζήτηση της αλήθειας, εννοώ του συγγραφέα και του αναγνώστη, αυτή η προσφορά της αλήθειας του ενός στον άλλο, αυτή η σύντηξη των οριζόντων τους, ναι, αυτό θεωρώ πως θα έπρεπε να είναι το «ιερό δισκοπότηρο». Ή καλύτερα, και για να αποφύγουμε θεολογικούς ή μεταφυσικούς όρους, ας θυμηθούμε το ποίημα του Ο. Ελύτη «Δώρο ασημένιο ποίημα», όπου «βρίσκονται όλοι στο τέλος να κρατούν στο χέρι τους ένα μικρό Δώρο ασημένιο ποίημα».

 

sunthima-biblio-sparmatseto
Το Σύνθημα, Μουράτης Κοροσιάδης

 

  1. Η χρήση της γλώσσας και του γραπτού λόγου αποτελούν θεμελιακό στοιχείο στη συγγραφή; Πιστεύεις ότι η γνώση της και μάλιστα σε τόσο υψηλό επίπεδο όπως στη δική σου περίπτωση, αποτελεί στοιχείο που κάνει τη συγγραφή ευκολότερη ή αντιθέτως πιο απαιτητική και ίσως χρονοβόρα;

Ασφαλώς η χρήση της γλώσσας, τόσο της γραμματικής της όσο και του συντακτικού της αλλά και της πολυσημίας της είναι απαραίτητη. Ας μη ξεχνάμε πως γλωσσικά απευθυνόμαστε στον συνομιλητή μας. Ο κόσμος μας αρθρώνεται γλωσσικά.

Δεν πιστεύω, όμως, πως η γνώση της γλώσσας κάνει την γραφή πιο απαιτητική ή χρονοβόρα. Την κάνει πιο ευθύβολη, πιο αποτελεσματική, καθώς αποδίδει, όσο είναι δυνατό, όλες τις νοηματικές και εννοιολογικές αποχρώσεις της.

 

 

  1. Τα διηγήματα που αποτελούν τη συλλογή «Το Σύνθημα» νομίζω ότι αποτελούν τον πιο ώριμο καρπό της μέχρι τώρα συγγραφικής σου προσφοράς. Αυτό που προσωπικά με εντυπωσιάζει σε όλα τους είναι ότι ο εκάστοτε ήρωας αντιμετωπίζει την πραγματικότητα και τα γεγονότα που εκτυλίσσονται γύρω του με μια καθαρά στοχαστική διάθεση. Σαν να αποτελούν όλα αφορμές για να εκκινήσει μια απόλυτα αναστοχαστική διαδικασία. Μια διαδικασία που αποδίδει αποτελέσματα, πολλές φορές, μη αναμενόμενα. Περιέχεται σε αυτό το γεγονός και κάποια ίσως αυτοβιογραφική αναφορά; Αντιμετωπίζεις την πραγματικότητα με αυτόν τον τρόπο; Προτείνεις αυτήν την προσέγγιση στην καθημερινότητα;

Δεν υπάρχει, νομίζω, γραφή χωρίς αυτοβιογραφικά ή βιωματικά χαρακτηριστικά. Αυτά είναι ο πυρήνας, το σημείο εκκίνησης. Μετά αναλαμβάνει η μυθοπλασία. Όμως και αυτή περιέχει την φαντασιακή σύλληψη του κόσμου, την προσωπική ερμηνεία των γεγονότων, την γλωσσική αποτύπωση, την ιστορική, την θρησκευτική, την πραγματολογική και εν τέλει την έμφυλη πρόσληψη του κόσμου που μας περιβάλλει. Δεν ξέρω αν έχω το δικαίωμα να προτείνω σε άλλους ανθρώπους ένα τρόπο ερμηνείας που ταιριάζει σε μένα. Εγώ απλώς δείχνω πως σκέφτομαι και πως βάζω τους ήρωές μου και τις ηρωίδες μου να συμπεριφερθούν. Το μόνο που δικαιούμαι να κάνω είναι αυτό. Ίσως και να προβληματίσω τους αναγνώστες, δείχνοντάς τους έναν άλλο τρόπο σκέπτεσθαι και πράττειν και φιλοσοφείν. Τίποτε παραπάνω.

Είναι, όμως, αλήθεια πως με τους ήρωές μου και κυρίως με τις ηρωίδες μου συμπάσχω. Βλέπω τα πάθη τους, τα λάθη τους, είμαι δίπλα τους στις στιγμές της απόγνωσής τους. Βλέπω τους κλειστούς ορίζοντες και τις προκαταλήψεις που επιβάλλονται, κυρίως στις γυναίκες, από ένα πολιτισμό πατριαρχίας, στον οποίο συμμετέχω και εγώ και κάνω ότι μπορώ τόσο για να τις βοηθήσω. Ακόμη και με το να καταγγείλω τις απρέπειες και την έλλειψη σεβασμού προς το γυναικείο πρόσωπο από εμάς, τους άντρες.

 

07Μαρ7:00 μ.μ.Παρουσίαση του βιβλίου του Μουράτη Κοροσιάδη «Το Σύνθημα»Παρουσίαση Βιβλίου 7:00 μ.μ. Καπνεργατών 9, Ξάνθη ΕτικέτεςΒιβλίο,βιβλιοπαρουσίαση,Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης,Σύλλογος Φίλων Ιδρύματος Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης

 

  1. Τι γίνεται όταν η πραγματικότητα κρίνεται μη ικανοποιητική; Κάποιοι από τους ήρωες σου απλά την αρνούνται και πλάθουν μια δική τους υπέρ-πραγματικότητα ή μετά-πραγματικότητα. Αποτελεί αυτό μια λύση, μια αντίδραση σε προβληματικές καταστάσεις;

Η πραγματικότητα τις περισσότερες φορές είναι μη ικανοποιητική. Γι’ αυτό έχουμε την τέχνη. Το είπε ο Νίτσε: «ευτυχώς έχουμε την τέχνη για να μη πεθάνουμε από την αλήθεια». Άλλωστε και τα παραμύθια τι άλλο κάνουν από το να μας παρηγορούν με τον παραμυθητικό τους λόγο. Και η γλώσσα το ίδιο δεν κάνει; Άσχετα αν εμείς δεν το συνειδητοποιούμε. Πώς να αντιμετωπίσει κανείς τον ανθρώπινο βίο, του οποίου η αδυσώπητη αλήθεια είναι ο καθημερινός αγώνας για επιβίωση, η διαρκής προσπάθεια, η κουραστική επανάληψη, η απογοήτευση, η ασθένεια, η φθορά, ο θάνατος. Ο άνθρωπος χρειάζεται μια παραμυθία, μια παρηγοριά. Ένα ζωτικό ψεύδος. Γι’ αυτό έχει τη γλώσσα, τα σύμβολα. Με αυτά αντιμετωπίζει την σκληρή αλήθεια. Χρησιμοποιούμε τη λέξη αιώνιος, ενώ δεν υπάρχει αιωνιότητα, άφθαρτος, ενώ υπάρχει μόνο φθορά, αθάνατος, ενώ δεν υπάρχει αθανασία. Αυτό είναι το νόμιμο ψεύδος, το οποίο έχουμε καθημερινά στα χείλη μας. Και δεν θα μπορούσαμε να κάνουμε διαφορετικά. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να νικήσουμε την σκληρή αλήθεια του περιορισμένου οντολογικού μας ορίζοντα. Το λέει, άλλωστε, και ο Ελύτης. «Κάνουμε ποίηση για να μην έχει την τελευταία λέξη ο θάνατος». Κατά βάθος, βέβαια, ξέρουμε πως την τελευταία λέξη την έχει αυτός. Όμως, κάπως πρέπει να τον νικήσουμε. Τον νικάμε, λοιπόν, στο συμβολικό, στο ηθικό πεδίο. Η τέχνη είναι το άλλο πρόσωπο της περιφρόνησης του θανάτου. Εξάλλου «δεν υπάρχει μοίρα που να μην νικιέται με την περιφρόνηση» έλεγε ο Καμύ.

 

 

  1. Και στα εννέα διηγήματα της συλλογής «Το Σύνθημα» είναι εμφανές ότι ο αφηγητής δεν αρκείται στο να περιγράψει απλά τις ενέργειες, έστω και τις σκέψεις, του ήρωα αλλά «μπαίνει στη ψυχή» του ήρωα, στο βαθύτερο εγώ του προσπαθώντας αρχικά να το ανιχνεύσει και έπειτα να το περιγράψει. Ήταν συνειδητή αυτή σου η επιλογή; Θεωρείς ότι μια διαφορετική προσέγγιση θα ήταν ελλιπής όσον αφορά το αποτέλεσμα της περιγραφής;

Για μένα θα ήταν ελλιπής. Δεν μπορώ να μην περιγράψω τις εσωτερικές διεργασίες που συμβαίνουν «μέσα» στον ήρωα ή στην ηρωίδα. Κυριαρχεί μεν το τρίτο ενικό πρόσωπο αλλά η ματιά δεν είναι του παντογνώστη αφηγητή, του συγγραφέα. Ο αφηγητής «μπαίνει» μέσα στην ψυχή του ήρωα και καταγράφει ό,τι εγγράφεται στη συνείδησή του σαν να μιλάει ο ίδιος ο πρωταγωνιστής. Υπάρχει η «εσωτερική εστίαση», εφόσον το ύφος είναι εξομολογητικό, βιωματικό και άκρως αναστοχαστικό. Θα μπορούσε κάλλιστα να γραφεί σε πρώτο ενικό πρόσωπο, που φαίνεται καταλληλότερο για να αποδώσει τις πιο μύχιες σκέψεις. Όμως επέλεξα το τρίτο πρόσωπο, εκτός από «το Μουσείο», όπου ο πρωταγωνιστής μιλάει πρωτοπρόσωπα.

Είναι ένα παιχνίδι ανάμεσα σε ένα «μέσα» και σε ένα «έξω». Είμαστε θεατές της σκέψης  και της δράσης του ήρωα που κινείται και δρα πάνω στη σκηνή και την ίδια στιγμή είμαστε και στα παρασκήνια, όπου τον βλέπουμε και τον μελετάμε στις στιγμές που αποσύρεται από το προσκήνιο, από τη γλώσσα και από τα μάτια των θεατών. Έτσι έχουμε το προνόμιο μιας ιδιωτικής θέασης. Μιας ιδιωτικής ανάγνωσης της σιωπής του. Μέσα από ένα φεγγίτη μπορούμε και κοιτάμε μέσα του. Τον βλέπουμε από μια οπτική Θεού. Εκατέρωθεν των ορίων λόγου και σιωπής. Και διαπιστώνουμε πως «ό,τι είναι σημαντικό για την ανθρώπινη ζωή δεν μπορεί να ειπωθεί και ό,τι μπορεί να ειπωθεί δεν είναι το κατεξοχήν σημαντικό για τη ζωή».

 

Η τέχνη είναι το άλλο πρόσωπο της περιφρόνησης του θανάτου

 

  1. Αποτελεί στοιχείο που δρα ίσως και στον ίδιο τον συγγραφέα αποφορτίζοντας τον, λυτρώνοντας τον από τα όποια πάθη των ηρώων του;

Νομίζω πως ναι. Είναι κοινότυπο αυτό που θα πω, όμως ο συγγραφέας, αλλά και ο κάθε δημιουργός, ζει πολλαπλές ζωές, μέσα από τις ζωές των ηρώων του. Δεν είναι το γεγονός ότι ρυθμίζει και καθορίζει τις τύχες τους. Όχι. Πολλές φορές οι ήρωες αυτονομούνται. Πάνε κόντρα στις υποδείξεις μας. Με τις πολλαπλές ζωές εννοώ το ότι προκύπτουν εναλλακτικές για τους ήρωες, μέσα στις οποίες εναλλακτικές είναι και ο δημιουργός τους. Και εκεί διορθώνει τα μικρά ή μεγάλα λάθη του. Λαθρεπιβιβάζεται στις επιθυμίες τους, σε αυτές που δεν τόλμησε να επιβιβαστεί στην πραγματική του ζωή. Τότε που θα μπορούσε να είναι ένας νόμιμος επιβάτης, κόβοντας εισιτήριο. Δεν είχε χρήματα; Τα κρατούσε για ένα άλλο ταξίδι; Ήθελε έναν πιο ασφαλή και προβλέψιμο προορισμό; Δεν ξέρω. Ο καθένας απαντά για τον εαυτό του. Και εγώ για μένα.

Έτσι, ο δημιουργός τραγουδά το στίχο του Ελύτη «δεύτερη ζωή δεν έχει», με ένα υποδόριο χαμόγελο. Πως, ίσως, τελικά να έχει και δεύτερη ζωή. Τουλάχιστον σε συμβολικό πεδίο.

 

 

  1. Τέλος, θα μπορούσες να μας πεις τι να περιμένουμε από εσένα στο άμεσο μέλλον. Ποιο είναι το επόμενο συγγραφικό σου βήμα;

Αυτή τη στιγμή είμαι σε συνεννόηση με εκδοτικό οίκο για την έκδοση μια νέας συλλογής, διηγημάτων και πάλι. Αν τα πράγματα πάνε καλά, ελπίζω πως μέχρι το φθινόπωρο θα είναι στα βιβλιοπωλεία.

Σας ευχαριστώ θερμά για τη συνέντευξη αυτή και για τον χρόνο που μου αφιερώσατε.

 

 

Σύντομο βιογραφικό του Μουράτη Κοροσιάδη

Ο Μουράτης Κοροσιάδης γεννήθηκε στη Δράμα. Αποφοίτησε από το Τμήμα Γερμανικής Φιλολογίας και Γλώσσας του ΑΠθ. Οι μεταπτυχιακές και διδακτορικές του σπουδές στη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠθ αναφέρονται στις απόψεις του Αυστριακού φιλοσόφου L. Wittgestein σχετικά με τη γλώσσα, τα όριά της και τη σιωπή, καθώς επίσης και με τα πολιτικά-εντροπικά χαρακτηριστικά της τέχνης του 19ου και 20ού αιώνα. Εκπονεί μεταδιδακτορική έρευνα στο τμήμα των Πολιτικών Επιστημών του ΑΠθ σχετικά με τον λαϊκισμό.

 

07Μαρ7:00 μ.μ.Παρουσίαση του βιβλίου του Μουράτη Κοροσιάδη «Το Σύνθημα»Παρουσίαση Βιβλίου 7:00 μ.μ. Καπνεργατών 9, Ξάνθη ΕτικέτεςΒιβλίο,βιβλιοπαρουσίαση,Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης,Σύλλογος Φίλων Ιδρύματος Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης

Σχετικά άρθρα

Χαιρετισμός αγάπης στον Γιάννη Ρουκούνη

Θανάσης Μουσόπουλος

Παρουσιάστηκε το βιβλίο το Πέτρου Γεωργαντζή, «ΧΡΟΝΙΚΟ ΕΛΕΥΘΕΡΙΩΝ» Ξάνθης και λοιπής Δ. Θράκης (1912-1920) (βίντεο)

Τέχνες | Ο πραγματικός λόγος που ο Van Gogh…έκοψε το αυτί του.

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X