Sparmatseto
Projects

Οι διατροφικές συνήθειες των Αρχαίων Ελλήνων

Οι διατροφικές συνήθειες των αρχαίων Ελλήνων αναπτύχθηκαν μετά από μια βαθιά και λεπτομερή μελέτη των αναγκών του σώματος και του πνεύματος. Η διατροφή τους, η οποία ήταν ένα σημαντικό μέρος του φιλοσοφικού τους οράματος, βασίστηκε σε κανόνες που συνδύαζαν την απόλαυση με την ευημερία.

Σε αντίθεση με ό, τι πιστεύουν πολλοί σύγχρονοι διατροφολόγοι για τα οφέλη ενός πλούσιου πρωινού, οι αρχαίοι Έλληνες και ιδιαίτερα οι Αθηναίοι, ξεκινούσαν τη μέρα τους με ένα πολύ λιτό γεύμα, το οποίο περιλάμβανε το «ακράτισμα», ένα ψωμί κριθαριού βουτηγμένο στο κρασί. Μερικές φορές προσέθεταν ελιές και σύκα. Πιο συχνά, ωστόσο, το πρωινό τους περιοριζόταν σε ένα βραστό ποτό κριθαριού με αρώματα μέντας ή θυμαριού, τα οποία πίστευαν ότι έχουν θεραπευτικές ιδιότητες.

Η ώρα δείπνου για τους αρχαίους προγόνους μας ήταν διαφορετική από αυτή της δικής μας. Σήμερα οι περισσότεροι γιατροί συμβουλεύουν το βραδινό μας γεύμα να είναι ελαφρύ και να καταναλώνεται πριν από τις 20:00. Ωστόσο, για τους αρχαίους Έλληνες το δείπνο ήταν το κύριο γεύμα της ημέρας, το οποίο και κατανάλωναν αυστηρά μετά το ηλιοβασίλεμα. Πράγματι, το γεύμα αυτό ήταν πολύ πλούσιο και συνοδευόταν από επιδόρπια, τα λεγόμενα «τραγημάτα», που θα μπορούσαν να είναι φρέσκα ή αποξηραμένα φρούτα, κυρίως σύκα, καρύδια, σταφύλια ή γλυκά από μέλι.

Τα θαλασσινά και τα οστρακοειδή ήταν επίσης αγαπημένα των αρχαίων Ελλήνων

Το μεσημέρι οι έτρωγαν ψάρια, όσπρια ή σνακ όπως ψωμί, τυρί, ελιές, αυγά, καρπούς και φρούτα.

Σε αντίθεση με τις σημερινές χορτοφαγικές τάσεις, ένα φαγητό που δεν έλειπε ποτέ από το τραπέζι στην αρχαία Ελλάδα ήταν το κρέας. Η κατανάλωση κρέατος, ακόμη και σε καθημερινή βάση, δεν θεωρούταν καθόλου επιβλαβές για το σώμα. Οι αρχαίοι έδειχναν ιδιαίτερη προτίμηση στο χοιρινό και το βόειο κρέας, ενώ σπάνια έτρωγαν κατσίκες και αρνιά. Αγαπούσαν επίσης το κυνήγι, ιδιαίτερα τις τσίχλες, τα ορτύκια και τα ελάφια. Για να κάνουν τα κρέατα πιο τρυφερά, τα μαρινάριζαν με βότανα και κρασί.

Τα θαλασσινά και τα οστρακοειδή ήταν επίσης αγαπημένα των αρχαίων Ελλήνων, αλλά πιο προσιτά στις πλουσιότερες τάξεις. Προτιμούσαν την τσιπούρα, τα κεφάλια, τις σαρδέλες, τα φημισμένα χέλια της λίμνης Κωπαΐδας, τα ψάρια από τον Ελλήσποντο και την Μαύρη Θάλασσα.

Τα όσπρια τώρα, όπως τα φασόλια, οι φακές, τα ρεβίθια, τα μπιζέλια και τα λιωμένα  φασόλια, περιλαμβανόντουσαν αρκετά συχνά στο καθημερινό τους μενού. Επίσης, τα λαχανικά κήπων και τα φρέσκα βότανα ήταν σχεδόν πάντα στο τραπέζι. Βολβοί, μαρούλι, μπιζέλια, αγκινάρες, σέλινο, άνηθος και δυόσμος εκτιμώντουσαν ιδιαίτερα. Ωστόσο, τα αγγούρια και τα σύκα ήταν τα πιο δημοφιλή. Μανιτάρια, μάραθος, σπαράγγια ακόμη και τσουκνίδες προσφέρονται συχνά για βρώση στο τραπέζι.

Οι Έλληνες αγαπούσαν πολύ το ψωμί. Ψήνανε διάφορα είδη ψωμιού, από σιμιγδάλι, σιτάρι, σίκαλη, κεχρί και διάφορους άλλους τύπους, που έπαιρναν τα ονόματά τους από τον τρόπο ψησίματος τους. Το ψωμί δεν έλειπε ποτέ από το ελληνικό τραπέζι, όπως και σήμερα.

Όσον αφορά τώρα τους τρόπους μαγειρέματος, τα περισσότερα τρόφιμα τα έψηναν στον φούρνο, τα σούβλιζαν, ή τα έβραζαν με διάφορα λαχανικά και μπαχαρικά. Τα καρυκεύματα και τα μπαχαρικά που χρησιμοποιούσαν ήταν ο άνηθος, ο βασιλικός, η μέντα, το θυμάρι, το κάρδαμο,ο κόλιανδρος, η κάπαρη, το κουκουνάρι και το εισαγόμενο, αργότερα πιπέρι.

Οι σαλάτες και τα λαχανικά δεν έλειπαν από την καθημερινή τους διατροφή

Ήταν σημαντικό για τους αρχαίους Έλληνες να τρώνε με παρέα (οικογένεια, φίλους). Τα δείπνα τους ήταν ένας τρόπος κοινωνικοποίησης και ο χρόνος δείπνου ήταν στενά συνδεδεμένος όχι μόνο με την γαστρονομία αλλά και με τους κοινωνικούς τρόπους και περιελάμβανε διάφορες δραστηριότητες. Κάθε γεύμα συνοδευόταν από κρασί.

Εν πάση περιπτώσει, οι αρχαίοι Έλληνες ήταν σχετικά λιτοδίαιτοι που κατανάλωναν μεγάλες ποικιλίες τροφών, αλλά σε πολύ μικρές ποσότητες. Ο στόχος ενός γεύματος ήταν να ευχαριστήσει τον ουρανίσκο και όχι να γεμίσει το στομάχι.

Οι Σπαρτιάτες, από την άλλη πλευρά, ακολουθούσαν τη διάσημη λακωνική τους λιτότητα ακόμα και στη διατροφή τους: το καθημερινό τους γεύμα περιελάμβανε ένα φλιτζάνι «μαύρο ζωμό» (μέλανα ζωμό) και ένα κομμάτι ψωμί, ενώ σε ειδικές περιστάσεις και εορτασμούς κατανάλωναν βραστό χοιρινό και έπιναν επίσης κρασί.

Σχετικά άρθρα

Ομήρου Οδύσσεια | Η σημαντικότερη ιστορία που γράφτηκε ποτέ

4ο Συνέδριο των Νεοελληνιστών των Βαλκανικών χωρών από το Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας του Δ.Π.Θ.

Αντώνιος Βαρβατσούλιας

11 Μαΐου 1864 – 11 Μαΐου 2019: Μια μοναδική έκθεση με θέμα τη Νίκη της Σαμοθράκης στην Αλεξανδρούπολη.

Μαίρη Βιγλιράκη

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X