Sparmatseto
Αφιερώματα Πρόσωπα

Ο βορειοθρακιώτης Κώστας Βάρναλης (1884 – 1974) και εμείς σήμερα

Ο Κώστας Βάρναλης κατάγεται από την Ανατολική Ρωμυλία (ΑΡ) / Βόρεια Θράκη.(ΒΘ). Το Ρωμυλία είναι εξελληνισμός του τουρκικού Ρουμελί = χώρα των Ρωμαίων.

Η περιοχή αυτή αποτελεί το βόρειο τμήμα της ενιαίας Θράκης, μια τεράστια κοιλάδα στην καρδιά της βαλκανικής. Από τα κλασικά χρόνια έχουμε κοντά στους παλαιότερους Θράκες και την ίδρυση πληθώρας σημαντικών ελληνικών αποικιών Σταδιακά υπάρχει πλήρης εξελληνισμός και αργότερα εκχριστιανισμός των κατοίκων. Στα χρόνια του Βυζαντίου πραγματοποιούν επιδρομές βουλγαρικά φύλα που πάντως αργότερα ενσωματώνονται και ζουν ειρηνικά με τους προηγούμενους κατοίκους της περιοχής. Κατά το 10ο αιώνα παρατηρούνται πάλι έντονες συγκρούσεις Βυζαντινών και Βουλγάρων. Κάτω όμως από την οθωμανική απειλή και κατάληψη ενώνονται, και συνεργάζονται ειρηνικά ως το 19ο αιώνα. Τότε, με τις εθνικιστικές εξάρσεις και τις παρεμβάσεις των μεγάλων δυνάμεων, αρχικά η περιοχή αυτονομείται (1878) και στη συνέχεια (1885) πραξικοπηματικά προσαρτάται στη Βουλγαρία. Σιγά σιγά οι Έλληνες μπαίνουν στο περιθώριο, ενώ από το 1906 αρχίζει μεγάλος διωγμός από τις πατρογονικές τους εστίες. Μετά το τέλος του Α΄ Παγκόσμιου πολέμου με τη συνθήκη του Νεϋγύ του 1920 επιτράπηκε η εθελούσια μετακίνηση πληθυσμών από Βουλγαρία σε Ελλάδα και το αντίστροφο.

Ο Κώστας Βάρναλης γεννήθηκε το 1883/84 στον Πύργο της Ανατολικής Ρωμυλίας / Βόρειας Θράκης. Μετά το Δημοτικό φοιτά στα πασίγνωστα Ζαρίφεια Διδασκαλεία της Φιλιππούπολης, γίνεται – όταν αποφοιτά – δάσκαλος στον Πύργο. Ο πατέρας του ήταν από την Βάρνα (απόπου το επώνυμο Βάρναλης), παίρνει υποτροφία από την κοινότητα Βάρνας και το 1903 βρίσκεται στην Αθήνα και εγγράφεται στη Φιλοσοφική, ενώ στην πατρίδα του αρχίζουν οι ταραχές. Στην Αθήνα έχουμε τους αγώνες για το Δημοτικισμό.

 

Ο Βάρναλης δεν ξέκοψε την επαφή του με την πατρίδα του. Στον Πύργο περνούσε κάθε χρόνο τις διακοπές του, έτσι έτυχε το 1906 το καλοκαίρι με τους ‘αυθόρμητους’ βουλγαρικούς ανθελληνικούς διωγμούς. Στα “Φιλολογικά Απομνημονεύματά” του που κυκλοφόρησαν μετά θάνατο μπορούμε να δούμε πολλές λεπτομέρειες από τη ζωή του ίδιου του Βάρναλη και των Ελλήνων γενικότερα στη Βόρεια Θράκη.

Ο Κώστας Βάρναλης από το 1904 που εξέδωσε την ποιητική του συλλογή “Κηρήθρες” ως το θάνατό του (16 Δεκεμβρίου 1974) ασχολήθηκε και διακρίθηκε στην ποίηση, στο πεζό, στα κριτικά – αισθητικά κείμενα. Λυρικός και σατιρικός ποιητής, δυνατός και εύστοχος πεζογράφος, διεισδυτικός και σφαιρικός κριτικός, σε όλα τα έργα του ο Βάρναλης δείχνει κοινωνική ευαισθησία και ματιά, ενώ συναιρεί το ελληνικό με το οικουμενικό, το λαϊκό με το λόγιο, την παράδοση με την πρωτοπορία.

Ιδεολόγος αγωνιστής, πιστεύει στον κοινωνικό και απελευθερωτικό ρόλο της τέχνης, παλεύοντας το στείρο και αντιδιαλεκτικό ιδεαλισμό.

Ο σύγχρονος άνθρωπος πολλά έχει να κερδίσει όταν έρθει σε επαφή με το ριζοσπαστικό πνεύμα του Βάρναλη. Ειδικά εμείς, εδώ στο χώρο της Θράκης και ευρύτερα της Μακεδονίας, που έχει κατακλυσθεί τα τελευταία εκατό χρόνια από πρόσφυγες της Βόρειας και Ανατολικής Θράκης, στο έργο του Κώστα Βάρναλη θα συναντήσουμε τις ρίζες μας, την ψυχή των προγόνων μας, για να εισπράξουμε δύναμη και έμπνευση στον αγώνα για δικαιότερη και ομορφότερη ζωή.

Σχετικά άρθρα

ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ: 1821 – ΛΕΥΤΕΡΙΑ ΚΑΙ ΑΡΕΤΗ

Anika Nilles: μια από τους καλύτερους ντράμερ στον κόσμο μας εντυπωσιάζει

Ακίρα Κουροσάβα | Γνωρίζοντας τον Ιαπωνικό κινηματογράφο σε ολόκληρο τον κόσμο

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X