Sparmatseto
Projects

1978: Η επανεκκίνηση μιας πόλης | Του Κώστα Μπλιάτκα

Από τις πιο αλλόκοτες, αξέχαστες και  οδυνηρές εποχές για έναν Θεσσαλονικιό ήταν το δύσκολο καλοκαίρι του 1978 και το γκρίζο Φθινόπωρο , μετά τον καταστροφικό σεισμό της 20ής Ιουνίου που έκανε τη Θεσσαλονίκη ‘’πόλη φάντασμα’’.  Ένα  μεγάλο κομμάτι του κόσμου (από αυτούς που δεν έφυγαν σε συγγενείς σε γειτονικές πόλεις) έμενε τις νύχτες  σε αντίσκηνα. Δεν θα ξεχάσω την εικόνα σε πλατείες, παραλία, αλλά και στο πανεπιστήμιο, με εκείνα τα ομοιόμορφα λευκά αντίσκηνα του στρατού. Άλλοι γείτονες, άλλες παρέες και μια ατμόσφαιρα αλληλεγγύης για τους μεγαλύτερους και… φλερτ για τους νεότερους.

Λίγοι γενναίοι επιχειρηματίες άνοιγαν δειλά – δειλά τα μαγαζιά τους την ημέρα, αλλά μετά το μεσημέρι έκλειναν και έφευγαν.

Στις φοιτητικές μας συζητήσεις λέγαμε ότι η Θεσσαλονίκη θα έχει δύο ευκαιρίες για να μπει σε κανονικούς ρυθμούς. Η μία ήταν οι Βαλκανικοί αγώνες. Τους θυμάστε; Τότε είχαν μεγάλη αίγλη και ήταν μάλλον η μεγαλύτερη σε βαρύτητα αθλητική διοργάνωση των Βαλκανίων, όπως ήθελε και ο τίτλος τους. Είχαν προγραμματιστεί να γίνουν στο από 11 έως 13 Αυγούστου. Είχαμε αγωνία, αλλά τελικά κόσμος ήρθε στο Καυτανζόγλειο. Δεν ήταν πάρα πολλοί, αλλά ήταν περισσότεροι από τους αναμενόμενους καθώς αυτοί οι αγώνες ήταν το πρώτο μεγάλο γεγονός σε μια μισολιπόθυμη πόλη που σε έκανε πάλι να αισθανθείς ότι θα βρει τους ρυθμούς της.

Θεσσαλονίκη 1978, ο μεγάλος σεισμός

Το άλλο μεγάλο γεγονός που επρόκειτο να ζωντανέψει την πόλη δυόμισι μήνες μετά το σεισμό ήταν βέβαια  η Διεθνής Έκθεση (10-24 Σεπτεμβρίου 1978).

Με τα πρωτοβρόχια του Σεπτεμβρίου τα προβλήματα μπροστά στην ανάγκη ‘’επανέναρξης της πόλης’’ βγήκαν ένα – ένα στην επιφάνεια. Στη  συντριπτική πλειοψηφία τους , οι  Θεσσαλονικείς  είχαν  ήδη επιστρέψει στα σπίτια τους ακόμα και σε κίτρινες ακόμα και κόκκινες πολυκατοικίες παρά το φόβο του Εγκέλαδου αλλά  τις αυστηρές προειδοποιήσεις σεισμολόγων και μηχανικών.  Στο ρεπορτάζ της ‘’Θεσσαλονίκης’’ εκείνων των ημερών ο μακαρίτης Γιώργος Φωτιάδης σημείωνε ότι ‘’πολλές σκηνές κρατούνται ‘’ρεζέρβα’’ (καλού-κακού) σε κεντρικούς κόμβους και πλατείες.

Ο ‘’ Ελληνικός Βορράς’’ προειδοποιούσε πως ‘’η Ροτόντα που υπέστη επικίνδυνες ρωγμές στους πεσσούς,  θα καταρρεύσει αν δεν υποστηλωθεί’’ και η ‘’Μακεδονία’’ είχε ρεπορτάζ για τις Εκκλησίες που δεν λειτουργούσαν λόγω ζημιών, αλλά και τις καθυστερήσεις στην έναρξη λειτουργίας των σχολείων λόγω ζημιών σε πολλά διδακτήρια. .

Εκείνες τι μέρες βγήκε και το επίσημο πόρισμα για τα βασικά αίτια της κατάρρευσης της πολυκατοικίας στην Πλατεία Ιπποδρομίου.

Ο κόσμος πάγωσε διαβάζοντας τα πρωτοσέλιδα στα περίπτερα:

Τα δύο πρώτα αίτια ήταν μικρή αντοχή του μπετόν σε ορισμένα σημεία του σκελετού και η χαμηλή ποιότητα του σκυροδέματος αλλά και η δυσμενής θέση του κτιρίου που στο τετράγωνο ήταν διπλά ‘’γωνιακό’’. Επίσης οι ειδικοί επισήμαιναν την ιδιαίτερη ένταση του σεισμού και την περιορισμένη αντισεισμική προστασία στην πόλη.

Καθημερινά στα ρεπορτάζ γινόταν  λόγος για τους κινδύνους που τους περαστικούς από το γεγονός ότι δεν προχωρούσαν οι κατεδαφίσεις ενώ οι πολλοί Θεσσαλονικείς που κατέφυγαν στην Περαία ,το Μαξέ και την Αγία Τριάδα ζητούσαν φθηνό εισιτήριο για τις μετακινήσεις τους και επέκταση ωραρίου λειτουργίας των αστικών λεωφορείων της περιοχής από τις 9μ.μ. στις 11μ.μ.

Επίσης γινόταν λόγος για την επείγουσα ανάγκη να στεγασθούν οι άστεγοι και για τις καθυστερήσεις στις διαδικασίες αποκατάστασης των ζημιών. ’’Ουδέν μονιμότερον του προσωρινού’’ έγραφε η ‘’ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ’’ προσθέτοντας: ‘’Προς δόξαν της ελληνικής πολιτείας οι εργασίες θα διαιωνιστούν ενώ με θαυμαστή ταχύτητα ψηφίζεται το έκτακτο νομοσχέδιο για έκτακτες εισφορές ώστε να καλυφθούν τα 9,5 δισεκατομμύρια που  χρειάζονται’’.

Διεθνής Έκθεση (10-24 Σεπτεμβρίου 1978)

Στη ΔΕΘ έγιναν γρήγορα επισκευές, οι χώροι ευπρεπίστηκαν και  καθαρίστηκαν και η διοργάνωση προχώρησε μέσα σε αισθητική και λειτουργική κανονικότητα. Παράλληλα εγκαινιάστηκε και νέος χώρος που λειτούργησε ως έκθεση μηχανημάτων. Ήταν το γιγάντιο περίπτερο 13, επιφάνειας 4.600 μέτρων  που  ακόμα και σήμερα παραμένει το μεγαλύτερο περίπτερο. Εξαίρεση αποτέλεσε  το Παλέ Ντε Σπορ που υπέστη μεγάλες ζημιές και ετέθη εκτός λειτουργίας Τούτο είχε ως συνέπεια   τα εγκαίνια της ΔΕΘ να γίνουν σε υπαίθριο χώρο και το Φεστιβάλ Τραγουδιού να διεξαχθεί στον κινηματογράφο  ‘’Ράδιο Σίτυ’’ στο Φάληρο!

Έπειτα από προσωπική επιθυμία του Κωνσταντίνου Καραμανλή δεν οργανώθηκε επίσημη υποδοχή του. Η ΔΕΘ άνοιξε τον Ιωάννη Βελλίδη αυτήν τη φορά. Ο εκδότης και επί πολλά χρόνια πρόεδρός  της πέθανε στις  21 Μαρτίου 1978 σε ηλικία 69 ετών.

Ο χρόνος απέδειξε  ότι παρά το γεγονός ότι ιστορικά μνημεία της πόλης, όπως η Ροτόντα και η Αχειροποίητος και άλλες εκκλησίες είχαν υποστεί σοβαρές ζημίες και παρά την έλλειψη, σχεδίου, τεχνολογίας και υποδομών  η Θεσσαλονίκη άντεξε…

Σύμφωνα  τέλος με τον Βασίλη  Παπαζάχο «η γένεση του καταστρεπτικού αυτού σεισμού είχε και θετικές συνέπειες, μεταξύ των οποίων είναι η δημιουργία του δικτύου σεισμογράφων του ΑΠΘ, η γένεση του Ινστιτούτου Τεχνικής Σεισμολογίας και Αντισεισμικών Κατασκευών ως πρώτο εθνικό κέντρο διεπιστημονικής έρευνας σε θέματα σεισμών και η ανάπτυξη της έρευνας πάνω σε θέματα όπως τη σεισμική επικινδυνότητα και την πρόγνωση των σεισμών στο Εργαστήριο Γεωφυσικής του ΑΠΘ’’.

Εκείνο το Φθινόπωρο του 1978…. Ο Παπαζάχος, Ο Καραμανλής, η ΥΑΣΒΕ, τα  κόκκινα, πράσινα και κίτρινα σπίτια, η ΔΕΘ, η αγωνία για το μέλλον. . Όλοι έβλεπαν πια τα γεγονότα να πυκνώνουν. Το γκρέμισμα επιταχυνόταν σαρώνοντας παλιές γειτονιές και βιομηχανικά κτίρια. Παράλληλα, γκρεμίζονταν πολλές από τις αυταπάτες και βεβαιότητες του δημόσιου βίου.

Σχετικά άρθρα

Η δονκιχωτική πλευρά της ζωής

Μάρθα Αποστολίδου

21 Μαρτίου: Η Google γιορτάζει την γέννηση του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ με ένα φοβερό Doodle!

Αντώνιος Βαρβατσούλιας

Είσαι καλλιτέχνης? Ωραία!!! Θα πεθάνεις στην ψάθα (έρευνα)

Αντώνιος Βαρβατσούλιας

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X