Sparmatseto
Βιβλίο

«Το Κάστρο των Αγγέλων» του Γιοστέιν Γκάαρντερ

Η λογοτεχνία όταν στηρίζεται σε «μύθους» έχει διαστάσεις πολύπλευρες. Δεν είναι μια «ιστορία ανθρώπων και σχέσεων». Οδηγεί στη βαθύτερη ύπαρξη του ανθρώπου. Σε πολλά διαβάσματά μου – κυρίως κλασικών έργων – συναντώ μύθους που, όπως έδειξε ο Καρλ Γιουνγκ, «αποκαλύπτουν αρχέτυπα του συλλογικού ασυνείδητου».

Σε έργα του Γιοστέιν Γκάαντερ ο μύθος παντρεμένος με τη φιλοσοφία είναι πανταχού παρών και τα πάντα πληρών. Το μυαλό του αναγνώστη / της αναγνώστριας πάει στο έργο του «Ο Κόσμος της Σοφίας». Θα παραπέμψω εδώ σε άλλο έργο του, στο Κάστρο των Αγγέλων, ένα βιβλίο εκδομένο στα ελληνικά προ δύο δεκαετιών περίπου.

Θα πούμε δυο λόγια για το συγγραφέα και το έργο του.

 

Ο Γιοστέιν Γκάαρντερ (Jostein Gaarder, 8 Αυγούστου 1952) είναι Νορβηγός διανοούμενος και συγγραφέας πολλών μυθιστορημάτων, διηγημάτων και παιδικών βιβλίων. Συχνά γράφει από την προοπτική των παιδιών, προσπαθώντας να «εξερευνήσει» την αίσθηση της απορίας τους για τον κόσμο και ό,τι τον αποτελεί. Δεν είναι παράξενο το ότι πολλοί από τους πρωταγωνιστές των μυθιστορημάτων του είναι παιδιά ή έφηβοι. Επίσης, συχνά χρησιμοποιεί την τεχνική της metafiction στα έργα του και δημιουργεί ιστορίες μέσα σε ιστορίες  μετατόπιση είναι μια μορφή λογοτεχνίας που δίνει έμφαση στη δική της δομή με τρόπο που θυμίζει συνεχώς στον αναγνώστη ότι γνωρίζει ότι διαβάζει ή βλέπει ένα φανταστικό έργο).

Κάποια μέρα, θα ήταν επτά – οκτώ ετών, έτρεχε να προλάβει ένα λεωφορείο. Το μυαλό του ταξίδευε. Αναρωτήθηκε: «πώς είναι δυνατόν τα πόδια μου να τρέχουν ενώ το μυαλό μου να είναι αλλού;». Από τότε αυτό δεν έπαψε ποτέ να τον απασχολεί, μαζί με χιλιάδες άλλα ερωτήματα που γεννιόνταν κάθε τόσο στο ανήσυχο μυαλό του. Πρόσφατα, περπατώντας ένα πρωί στο Καρτιέ Λατέν, το μυαλό του έτεκε νέο φιλοσοφικό ερώτημα: «Αν οι μετεωρίτες δεν είχαν εξαφανίσει τους δεινόσαυρους, τι θα είχε γίνει;». Και η, κατά Γκάαρντερ, φιλοσοφική απάντηση με λογικά άλματα, καταλυτικό χιούμορ και κινηματογραφική, α λα Σπίλμπεργκ, φαντασία: «θα είχαν συνεχίσει να αναπτύσσονται, το ίδιο και το μυαλό τους, θα γίνονταν όλο και πιο έξυπνοι και σήμερα θα παρακολουθούσαν μαθήματα στη Σορβόννη!».

 

 

Είναι περισσότερο γνωστός για το έργο του «Ο κόσμος της Σοφίας: Μυθιστόρημα για την ιστορία της φιλοσοφίας» (1991), το οποίο έχει μεταφραστεί σε 60 γλώσσες. Έχουν κυκλοφορήσει περίπου πάνω από 40 εκατομμύρια αντίτυπα σ’ όλο τον κόσμο.

Ας πάμε τώρα στο Κάστρο των αγγέλων.

Το κάστρο των αγγέλων” σελ. 300 , έκδοση Νέα Σύνορα – Α. Α. Λιβάνη, 1999, μετάφραση Μαρίας Αγγελίδου

Ο συγγραφέας στο μυθιστόρημα αυτό προσεγγίζει παίζοντας τα μεγάλα ζητήματα της ζωής, τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα και το όνειρο, ανάμεσα στο χρόνο και την αιωνιότητα, ανάμεσα στη ζωή και το θάνατο. Με ευαισθησία και λυρισμό, με κέφι και φαντασία, αποκαλύπτει εδώ μια άλλη πλευρά του ταλέντου του: τo δεξιοτέχνη αφηγητή, που ξέρει τη μαγεία της ποικιλίας και της εναλλαγής.

Ο ίδιος γράφει: «Η φιλοσοφία μπορεί να μας διδάξει αρκετά πράγματα για την τέχνη της ζωής. Συχνά δε δίνουμε στον εαυτό μας την ευκαιρία να μελετήσει πραγματικά ένα αινιγματικό χαμόγελο κι έτσι στερούμαστε μια πηγή αληθινής ευτυχίας. Η ευτυχία μπορεί να είναι απλό πράγμα – κάτι σαν την ανακάλυψη ότι ο ουρανός είναι γαλανός ή ότι τα πουλιά πετούν πολλά μαζί». (Γιοστέιν Γκάαρντερ, Spiegel)

Με φαντασία και ευαισθησία προσεγγίζει σ’ αυτές τις αφηγήσεις το θαύμα της ανθρώπινης σκέψης. «Τον περισσότερο χρόνο του ο κόσμος τον ξοδεύει στον ύπνο». Πού και πού μόνο ξυπνάει, τρίβει τα μάτια του, διώχνει τη νύστα και συνειδητοποιεί τον εαυτό του. » “Ποιος είμαι;” Αναρωτιέται» “Από πού έρχομαι;» Και για λίγα δευτερόλεπτα κάθεται στον ώμο μας το Σπάνιο Πουλί».

Το μυθιστόρημα – με σύγχρονη γραφή και δομή – έχει εξαιρετικά κεφάλαια. Όποιος αναγνώστης μου / όποια αναγνώστρια θέλει να διαβάσει ένα μόνο κεφάλαιο, θα του/της έλεγα να διαβάσει το τελευταίο κεφάλαιο, με τίτλο: Ο Κατάλογος. Αρκεί για να θαυμάσετε τον μεγάλο νορβηγό δημιουργό.

Σχετικά άρθρα

48ο Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο | «Λογοτεχνία επί σκηνής»

Αντώνιος Βαρβατσούλιας

«H Μαύρη Τουλίπα» του Αλέξανδρου Δουμά

Η πεζογραφία του Αλέξανδρου Σούτσου

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X