Sparmatseto
Παιδί Πρόσωπα Συνεντεύξεις

Αντώνης Παπαθεοδούλου: Γράφω αποκλειστικά για παιδιά

Ο Αντώνης Παπαθεοδούλου αποτελεί μια περίπτωση συγγραφέα που δεν χρειάζεται συστάσεις, είναι ο άνθρωπος που αγάπησε το παιδικό βιβλίο με το ίδιο πάθος που τον αγάπησε και αυτό. Αποτέλεσμα της διεργασίας αυτής είναι και πάλι η αγάπη, των μικρών αναγνωστών αυτή τη φορά για το έργο και  τον τρόπο γραφής του.

Η συζήτηση με ένα τέτοιο συγγραφέα αποδεικνύεται πάντοτε όχι μόνο απολαυστική αλλά και ωφέλιμη μιας και μας προσφέρει τη δυνατότητα να ρίξουμε μια ματιά στον κόσμο μας μέσα από παιδικά φίλτρα. Ευχαριστούμε πολύ τον Αντώνη Παπαθεοδούλου για την ευκαιρία αυτή…

 

papatheodoulou3-sparmatseto

 

Η ενασχόλησή σου με τη συγγραφή και ιδιαίτερα με το παιδικό βιβλίο πώς προέκυψε; Πότε ο Αντώνης Παπαθεοδούλου αποφασίζει ότι αυτή είναι η ενασχόληση που του ταιριάζει και θέλει να την κάνει επάγγελμα;

Καλά, δεν το έχω αποφασίσει οριστικά ακόμη. Το τι θα γίνεις όταν μεγαλώσεις είναι δύσκολη απόφαση. Ακόμη πειραματίζομαι. Ξεκίνησα θέλοντας να φτιάχνω ταινίες κινουμένων σχεδίων για παιδιά. Αυτό σπούδασα, τρία χρόνια στην Αθήνα και ένα ολόκληρο καλοκαίρι στη Βαρκελώνη, κινούμενο σχέδιο με υπολογιστές, με πλαστελίνη, με άμμο, με αντικείμενα, με ντεκουπαρισμένα χαρτιά. Τα σενάριά μου βέβαια χρειάζονταν χρόνο και χρήμα και ανθρώπους πολλούς για κάθε δευτερόλεπτο ταινίας. Στα βιβλία όμως ήμουν –πρακτικά τουλάχιστον- πιο ελεύθερος να δημιουργώ τους κόσμους που ήθελα. Κάπως έτσι ξεκίνησα.

 

Νομίζω ότι τα βιβλία σου και γενικότερα το βιβλίο που απευθύνεται σε παιδιά, απευθύνεται σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό κοινό. Τα παιδιά πολλές φορές αποδεικνύονται πολύ σκληροί κριτές μιας δουλειάς. Συμφωνείς με αυτό; Το έχεις διαπιστώσει; Αν ναι, σου δημιουργεί άγχος ή τουλάχιστον κάποιες αγωνίες σχετικά με το εάν θα μπορέσεις να ικανοποιήσεις τους κριτές αυτούς;

Τα παιδιά είναι δύσκολο κοινό για δύο πολύ διαφορετικούς λόγους. Ο ένας γιατί δεν έχουν καμία σύμβαση να υπηρετήσουν και εκφράζονται απολύτως αυθόρμητα. Αν το αστείο δεν τους αρέσει, δεν γελάνε. Αν βαρεθούν, φεύγουν. Αν δεν τα κερδίσεις δεν παίζουν, δεν ακούν, δεν χειροκροτούν. Είναι όμως και δύσκολο κοινό γιατί ό,τι μήνυμα, ό,τι εικόνα τους περάσεις, θα μείνει και θα μεγαλώσει μαζί τους. Κι αυτό ναι με αγχώνει πολύ και με γεμίζει ευθύνη.

 

Παράλληλα, βέβαια, απευθύνεσαι και σε ενήλικους, στους γονείς των παιδιών που θα έρθουν σε επαφή με το έργο σου, ένα κοινό διαφορετικό που και αυτό θα σε κρίνει και μάλιστα με πολύ διαφορετικά κριτήρια. Γράφεις και για αυτούς; Έχεις, έστω στο πίσω μέρος του μυαλού σου, ότι πρέπει να ικανοποιήσεις και τους ενήλικους για να περάσεις το δικό τους φίλτρο;

Όχι. Γράφω αποκλειστικά για παιδιά. Νομίζω ότι το να απευθύνεσαι με κάποιο τρόπο στους γονείς θα ήταν μια εμπορική, επιτηδευμένη επιλογή. Παρ’ όλα αυτά εμπιστεύομαι απολύτως το φίλτρο τους γιατί ξέρουν τι αρέσει, τι ταιριάζει στο δικό τους παιδί. Όπως εμπιστεύομαι και το φίλτρο των εκδοτών και των έμπειρων editors. Και των βιβλιοπωλών. Αλλά όλα αυτά αφού γράψω αυτό που με εκφράζει.

 

Έχεις σκεφτεί ποτέ να γράψεις κάτι που θα απευθύνεταιαποκλειστικά σε ενήλικους;

Έχω κυκλοφορήσει πριν από 15 χρόνια μια ποιητική συλλογή με τον τίτλο Μετεικάσματα. Ακόμη γράφω ποίηση. Και μικρά διηγήματα. Αλλά κάπως δεν έχω –ακόμη τουλάχιστον- το ίδιο πάθος, την ίδια όρεξη να τα αφηγηθώ όλα αυτά σε όλους, όπως μου συμβαίνει με τις ιστορίες για παιδιά. 


Έχεις πει πως θεωρείς ότι να γράφεις ιστορίες για παιδιά, είναι ο καλύτερος τρόπος να κάνεις τον κόσμο λίγο καλύτερο. Θεωρείς ότι το να καλυτερεύσει ο κόσμος αποτελεί μια βασική αποστολή του παιδικού βιβλίου;  Προσωπικά επιχειρείς κάτι τέτοιο και χρησιμοποιώντας ποιά μέσα νομίζεις ότι μπορείς να το επιτύχεις;

Το να καλυτερεύσει ο κόσμος πρέπει να αποτελεί βασική αποστολή οποιουδήποτε ανθρώπου νοιάζεται και λίγο για τους άλλους πέρα από τον εαυτό του. Το παιδικό βιβλίο μπορεί να το κάνει αυτό γνωρίζοντάς μας τον ένα στον άλλο, με τρόπο, ουσιαστικό, δημιουργικό και καλοπροαίρετο. Και το να γνωριστούμε στ’ αλήθεια ο ένας με τον άλλο είναι βασική προϋπόθεση για έναν καλύτερο κόσμο. Επίσης το βιβλίο για παιδιά –επειδή ακριβώς είναι για παιδιά- είναι εξ ορισμού συνυφασμένο με το αύριο, με τον κόσμο σε μερικά χρόνια από τώρα, όταν θα τον διαχειρίζονται οι σημερινοί μικροί αναγνώστες. Και αυτό τον κόσμο θέλω να τον φαντάζομαι καλύτερο.


Ισχύει λοιπόν αυτό που λέγεται ότι τα βιβλία έχουν τη δυνατότητα να διαπλάθουν χαρακτήρες και να χτίζουν ήθος;

Ναι. Αλλά όχι ακριβώς τα βιβλία. Όσο η σχέση με τα βιβλία. Ένα βιβλίο που δεν ανοίχτηκε ποτέ, ένα βιβλίο που διαβάστηκε αδιάφορα, ένα βιβλίο που δεν μας αφορά ή δεν μας αρέσει δεν μπορεί να διαπλάσει κανέναν χαρακτήρα. Αν υπάρχουν οι άνθρωποι (γονείς, φίλοι, βιβλιοθηκονόμοι, δάσκαλοι, δημιουργοί) που θα δώσουν αξία στο βιβλίο και θα φροντίσουν να συναντήσει τον αναγνώστη του, τότε ναι το βιβλίο μπορεί πολλά. Κι όχι μόνο το βιβλίο. Το βιβλίο είναι άλλο ένα μέσο να λέμε ιστορίες. Οι ιστορίες είναι που μας πλάθουν, μας εμπνέουν, μας κινητοποιούν, μας αλλάζουν. Είναι παντού γύρω μας. Κι όσες αξίζουν πρέπει να τις αφηγούμαστε ξανά και ξανά.


Είσαι ένας συγγραφέας πολυβραβευμένος, πολλά από τα έργα σου έχουν την τύχη να διακριθούν και να σου προσφέρουν διάφορα βραβεία (πρέπει να τονίσω πχ. το διεθνές βραβείο Compostela που απέσπασες λίγα χρόνια πριν). Το γεγονός αυτό λειτουργεί ευεργετικά σε εσένα και στον τρόπο γραφής σου ή αντιθέτως σε επιβαρύνει με μια ακόμη ευθύνη μιας και οι απαιτήσεις από έναν βραβευμένο συγγραφέα σίγουρα είναι πολύ μεγαλύτερες;

Τα βραβεία σού γνωρίζουν ανθρώπους και σε γνωρίζουν σε ανθρώπους. Κι αυτό λειτουργεί ευεργετικά. Κι ακόμη σε βάζουν να απαιτείς περισσότερα από τον εαυτό σου στο επόμενό σου εγχείρημα. Σαν να πρέπει σε κάθε τι που κάνεις να δικαιολογείς, να επιβεβαιώνεις –στον εαυτό σου πρώτα από όλα- όσα έχεις κερδίσει ως τώρα. Είναι λίγο καταπιεστικό αλλά από την άλλη είναι και ένας τρόπος να προχωράς.


Αυτό που λατρεύω στις παρουσιάσεις των βιβλίων σου είναι ότι τις μετατρέπεις σε γιορτή. Σε μια γιορτή στην οποία συμμετέχουν πρώτα τα παιδιά, έπειτα οι ήρωες των βιβλίων σου και τελευταίος εσύ. Πόσο σημαντική θεωρείς μια τέτοια προσέγγιση;  Αποτελεί ένα τρόπο να δείξεις ότι το βιβλίο πρέπει να το ζούμε και όχι απλά να το διαβάζουμε;

Το βιβλίο έχουμε δικαίωμα να το κάνουμε ό,τι μας αρέσει. Άλλος το διαβάζει κάτω απ’ την κουβέρτα, άλλος το αφηγείται σε φίλους, άλλος το κάνει τραγούδι κι άλλος (αν είναι ενός έτους) το κάνει φύλλο και φτερό και το απολαμβάνει! Σημασία έχει με τα βιβλία να είσαι ο εαυτός σου. Αν είσαι της αφήγησης τότε σε μια παρουσίαση βιβλίου σου θα καθίσεις σε ένα μαξιλάρι και θα ταξιδέψεις τα παιδιά με το λόγο. Αν είσαι και ζωγράφος, τότε θα ζωγραφίσεις όπως κάνει η Λήδα Βαρβαρούση, αν είσαι μουσικός τότε θα τραγουδήσεις όπως κάνει με τα παραμύθια του ο Θοδωρής Παπαϊωάννου. Εμένα μου αρέσει να παίζω με τα παιδιά. Οπότε ψάχνω πάντα μέσα στα βιβλία μια αφορμή για παιχνίδι. Κι ακόμη μου αρέσει να φτιάχνουμε πάντα κάτι με τα χέρια μας. Στις πρώτες μου παρουσιάσεις σε βιβλιοπωλεία παρατήρησα ότι υπήρχαν κάποια παιδιά που περνούσαν υπέροχα αλλά δεν είχαν χρήματα να πάρουν το βιβλίο που παρουσιάζαμε. Γι’ αυτό άρχισα να προσθέτω και μικρές χειροτεχνίες στις εκδηλώσεις, όπως τα σπαθιά των πειρατών. Έτσι όποιος ήθελε στο τέλος έπαιρνε και το βιβλίο, αλλά το παιχνίδι της παρουσίασης ε, αυτό το έπαιρναν δώρο όλοι!

 

Κλείνοντας, θα μας αποκαλύψεις πιο είναι το επόμενο project του Αντώνη Παπαθεοδούλου; Τι ετοιμάζεις αυτόν τον καιρό;

Ένα εικονογραφημένο-έκπληξη που φτιάχνουμε με τη Ντανιέλα Σταματιάδη και θα βγει το Φθινόπωρο από τον Ίκαρο και ένα πειρατικό βιβλίο με την Ίριδα Σαμαρτζή, με ήρωα έναν πειρατή που αντί για γάντζο γεννήθηκε με ένα ερωτηματικό στο χέρι και θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Langue au Chat στο Βέλγιο.

 

papatheodoulou1-sparmatseto (1)

 

 

Γνωριμία με τον Αντώνη

Ο Αντώνης Παπαθεοδούλου γεννήθηκε το 1977 στον Πειραιά. Σπούδασε κινούμενο σχέδιο και εργάζεται στη διαφήμιση. Από το 1999 γράφει και μεταφράζει ιστορίες, τραγούδια και σενάρια για παιδιά.  Το βιβλίο του “Οι καλοί κι οι κακοί πειρατές” (εικ. Ίρις Σαμαρτζή) τιμήθηκε με Κρατικό Βραβείο Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου 2012 και με το βραβείο του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου. Το βιβλίο του ”Η Πόλη που έδιωξε τον πόλεμο” (εικ. Μυρτώ Δεληβοριά) τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου 2011 και το Βραβείο Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου του Περιοδικού Διαβάζω. Το 1ο βιβλίο της σειράς “Καράβια” που δημιούργησε με την Μαρία Αγγελίδου απέσπασε το Βραβείο Βιβλίου Γνώσεων του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου (IBBY). To βιβλίο του «Οχ χταπόδι, λάθος πόδι» (εικ. Πέτρος Μπουλούμπασης) τιμήθηκε με το Ειδικό Βραβείο Βιβλιοπωλών Public 2016 και το Mυστικό Βιβλίο του Μπλε Κύκλου (εικ. Ίρις Σαμαρτζή) με το Βραβείο Παιδικού Βιβλίου Public 2019 ενώ το “Ένα Τελευταίο Γράμμα” που δημιούργησε με την Ίριδα Σαμαρτζή, απέσπασε το Διεθνές Βραβείο Compostela 2016. Βιβλία του έχουν συμπεριληφθεί στις λίστες των White Ravens της Διεθνούς Παιδικής Βιβλιοθήκης του Μονάχου (2011, 2012, 2013, 2014, 2016), έχουν μεταφραστεί στα ισπανικά, πορτογαλικά, γαλικιανά, βασκικά, καταλανικά, κινέζικα, σουηδικά, αγγλικά, κορεάτικα και ιαπωνικά κι έχουν μεταφερθεί στο θέατρο και το κουκλοθέατρο. Περισσότερα για τον ίδιο και τα βιβλία του

 

 

Βιβλία του για παιδιά:

  • Η Κοκκινοσκουπίτσα, Μίνωας 2000
  • Ποιος φτιάχνει τα ανέκδοτα, Πατάκης 2005
  • Ο Μάγος του Όζοντος, Μίνωας 2006
  • Το κοκαλάκι της νυχτερίδας, Παπαδόπουλος 2006
  • Το Παρανομύθι, (με την Τ. Ινφάντε), Παπαδόπουλος 2006
  • Σι Σου Ντο, Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς 2006
  • Λάκης ο ταρίφας, Παπαδόπουλος 2007
  • Γέλιο του κουτιού, Παπαδόπουλος 2007
  • Πλανόδιο Πάρκο, Πατάκη 2007
  • Ποια είναι η Μαίρη Κρίστμας;, Μίνωας 2007
  • Ζήσε μαϊμού να φας τριφύλλι, Παπαδόπουλος 2008
  • 12 δώρα για τα Χριστούγεννα, (συλλογικό) Παπαδόπουλος 2008
  • Η πόλη που έδιωξε τον πόλεμο, Πατάκης 2010
  • Χριστουγεννιάτικο Αλφαβητάρι, Παπαδόπουλος 2010
  • Του σκοινιού τα μανταλάκια, Πατάκης 2011
  • Οι καλοί και οι κακοί πειρατές, Παπαδόπουλος 2011
  • Ο Ραφτάκος των λέξεων, Μεταίχμιο 2012
  • Οι καλοί και οι κακοί ιππότες Παπαδόπουλος, 2012
  • Αν κάθε μέρα, Eurobank, 2012
  • Έχω για συμμαθητή έναν πειρατή, Παπαδόπουλος 2013
  • Όχι Κυρία, Παπαδόπουλος 2013
  • Το σκοτάδι φοβάται τον Νικόλα, Μίνωας 2013
  • Οι καλές και οι κακές μάγισσες, Παπαδόπουλος 2013
  • Ο γιατρός φοβάται τον Νικόλα, Μίνωας 2014
  • Όταν μεγαλώσω μπορώ να γίνω και…, Ίκαρος 2014
  • Καράβια που ταξίδεψαν τη φαντασία, (με τη Μαρία Αγγελίδου) Ίκαρος 2014
  • Καράβια που δεν φοβήθηκαν, (με τη Μαρία Αγγελίδου) Ίκαρος 2014
  • Ο Ιππότης Καλόκαρδος & η Νεράιδα Ελπίδα, Παπαδόπουλος, Playmobil 2014 (έκδοση για την ενίσχυση των σκοπών του συλλόγου Όραμα Ελπίδας).
  • Τί κάνει νιάου νιάου στα κεραμίδια, Παπαδόπουλος 2015
  • Μικρά ταξίδια με τη φαντασία του Ιούλιου Βερν (σειρά 6 βιβλίων), Παπαδόπουλος 2014-2015-2016-2017-2018
  • To σχολείο φοβάται τον Νικόλα, Μίνωας 2015
  • Η πιο ωραία δουλειά του κόσμου, Παπαδόπουλος, Playmobil 2015 (έκδοση για την ενίσχυση των σκοπών του συλλόγου Όραμα Ελπίδας).
  • Ωχ, χταπόδι λάθος πόδι!, Παπαδόπουλος 2016
  • Πηλέας, ο ερωτευμένος ήρωας, Μεταίχμιο 2016
  • Τικ Τακ, Ίκαρος 2016
  • Δινώσαυρος, Βιβλίο 1, Πετάει το φαγητό (με την Αλεξάνδρα Κ*), Πατάκης 2016, (έκδοση για την ενίσχυση των σκοπών του Μπορούμε)
  • Ο μύθος της Αράχνης, Μεταίχμιο 2016
  • Η Αθηνά, ο Δίας και η Δύναμη της Προσφοράς, Παπαδόπουλος, Playmobil 2016 (έκδοση για την ενίσχυση των σκοπών του συλλόγου Όραμα Ελπίδας).
  • Ένα Τελευταίο Γράμμα / El Ultimo Dia, Kalandraka Editorial, (ελληνική έκδοση Εκδ. Παπαδόπουλος) 2016
  • Τα μαγικά του παππού και της γιαγιάς, Παπαδόπουλος, Playmobil 2017 (έκδοση για την ενίσχυση των σκοπών του συλλόγου Όραμα Ελπίδας).
  • Η Καλλιστώ και το βιβλίο του ουρανού, Μεταίχμιο 2017
  • Καράβια που ταξίδεψαν την περιέργεια, (με τη Μαρία Αγγελίδου) Ίκαρος 2018
  • Καράβια που έπαιξαν με τη φωτιά, (με τη Μαρία Αγγελίδου) Ίκαρος 2018
  • Στα κύματα της Έλλης, Παπαδόπουλος 2018
  • Δεν είναι μαγικό; Παπαδόπουλος, Playmobil 2018 (έκδοση για την ενίσχυση των σκοπών του συλλόγου Όραμα Ελπίδας).
  • Το Μυστικό Βιβλίο του Μπλε Κύκλου, Παπαδόπουλος 2018
  • Μικρά Μεγάλα Κλασικά (σειρά βιβλίων), Παπαδόπουλος 2018-2019
  • Ανέβα Επίπεδο, Παπαδόπουλος 2018
  • Χαριστική Βιβλιοθήκη (με τον Δικαίο Χατζηπλή), Πατάκης 2019

Σχετικά άρθρα

4 Μαρτίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο “Άγιος των Ελληνικών γραμμάτων”, Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Η ηθοποιός Νικολέτα Παπαδοπούλου μιλά στο sparmatseto

Βασίλειος Μακέδος

Θρησκεία και Τέχνη.

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X