Sparmatseto
Βιβλίο

Ποσό ζούμε την εποχή μας; «Το Άρωμα» του Πάτρικ Ζίσκιντ

Το βιβλίο για το οποίο θα πω λίγες σκέψεις και στοιχεία είναι του Πάτρικ Ζίσκιντ και εκδόθηκε το 1985 από τις εκδόσεις Diogenes Verlag με τον τίτλο «Das Parfum». Στα ελληνικά κυκλοφόρησε το 1986 από τις εκδόσεις Ψυχογιός, σε μετάφραση Μαρίας Αγγελίδου. Το αντίτυπό μου είναι του 1990, δωδέκατη ανατύπωση. [Μέχρι σήμερα έχει ανατυπωθεί 46 φορές πουλώντας περισσότερα από εκατό χιλιάδες αντίτυπα].

Το βιβλίο αναφέρεται στη γαλλική κοινωνία του 18ου αιώνα. Το 1789 ξεσπά η γαλλική επανάσταση. Ο συγγραφέας Πάτρικ Ζίσκιντ γεννήθηκε το 1949 στο Άμπαχ της Βαυαρίας. Σπούδασε μεσαιωνική και σύγχρονη Ιστορία στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου. Ο ήρωας του Ζαν-Μπατίστ Γκρενούιγ έζησε στην καρδιά του 18ου αιώνα (1738 – 1767). Το βιβλίο μας μεταφέρει με πολλές λεπτομέρειες στην εποχή αυτή. Δεν έχουμε όμως καμιά προοικονομία ή πρόγευση αυτού εμείς φανταζόμαστε ότι ζούσε η προεπαναστατική Γαλλία.

Η Κική Τριανταφύλλη γράφει: «Για τους αναγνώστες που διαθέτουν ευαίσθητες μύτες, ειδικά οι πρώτες σελίδες του βιβλίου είναι εξαιρετικά δύσκολες αφού ο συγγραφέας αναπαράγει με αριστοτεχνικό τρόπο εικόνες και οσμές από τις πιο ρυπαρές και δυσώδεις γειτονιές του Παρισιού του 18ου αιώνα […] Ο Γκρενούιγ αναδεικνύεται σε σύμβολο των βασικών αρχών του Διαφωτισμού για την ανακάλυψη, την ταξινόμηση, την κατανόηση και τον έλεγχο. Είναι ένας σκοτεινός και τραγικός ήρωας της μοναξιάς που διαθέτει το σπάνιο χάρισμα της πιο ευαίσθητης μύτης του κόσμου».

Ο συγγραφέας με το αριστουργηματικό αυτό έργο του πρόσθεσε μια σύγχρονη ματιά στον άνθρωπο του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού. Ο ήρωας του και στις 253 σελίδες του μυθιστορήματος καταθέτει σταγόνες ζωής και θανάτου. Από διάφορες προσεγγίσεις στο έργο του Πάτρικ Ζίσκιντ και στο Άρωμα θα μεταφέρουμε κάποια στοιχεία.

Προσωπικά έμεινα με την απορία:

Πόσο ο άνθρωπος ζει την εποχή του, όταν είναι απορροφημένος στον εαυτό του;

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα. Ο Πάτρικ Ζίσκιντ γεννήθηκε το 1949 στο Άμπαχ της Βαυαρίας. Σπούδασε μεσαιωνική και σύγχρονη Ιστορία στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου. Ολοκλήρωσε τις σπουδές του με ένα μεταπτυχιακό στο Πανεπιστήμιο της Εξ-Ον-Προβάνς, κατά τη διάρκεια των οποίων έκανε εκεί, στην επαρχία της Προβηγκίας – κέντρο παραγωγής της γαλλικής αρωματοποιίας , τις έρευνές του για το μυθιστόρημα που θα τον έκανε μερικά χρόνια αργότερα διάσημο στον κόσμο της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Έχει γράψει διηγήματα και συνεργάζεται με πολλά έντυπα ως δημοσιογράφος, ενώ γράφει επίσης σενάρια για τον κινηματογράφο. Θεωρείται ένας από τους πλέον δημοφιλείς σύγχρονους γερμανούς συγγραφείς. «Το άρωμα» εκδόθηκε το 1985, είναι το πρώτο του μυθιστόρημα και έγινε παγκόσμια επιτυχία με αλλεπάλληλες επανεκδόσεις. Εμφανίστηκε το 1981 με το θεατρικό έργο «Κοντραπούντο» που αγαπήθηκε αμέσως από τις γερμανικές θεατρικές σκηνές, η φήμη του όμως εκτινάχτηκε με το «Αρωμα». Τα βιβλία του «Περιστέρι», «Το καλοκαίρι του κυρίου Ζόμερ», «Τρεις παλιές ιστορίες», «Για τον έρωτα και τον θάνατο», όλα – μαζί και το «Αρωμα» – μεταφρασμένα στα ελληνικά από την Μαρία Αγγελίδου, δεν γνώρισαν τόσο μεγάλη επιτυχία.

Μεταφράστηκε σε 37 γλώσσες, έμεινε στη λίστα των μπεστ σέλερ του περιοδικού «Der Spiegel» για 9 χρόνια, πούλησε περισσότερα από 12 εκ. αντίτυπα, τιμήθηκε με πολλά διεθνή βραβεία, επιλέχθηκε από τους «New York Times» ως το βιβλίο της χρονιάς για το 1986 και το 2006 μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τον σκηνοθέτη Τομ Τίκβερ.
Δεν είδα την ταινία, πολλοί θεωρούν ότι αδικεί το βιβλίο. Ας δούμε τι γράφει στο οπισθόφυλλο.

Το Άρωμα. Ένα τρομακτικό παραμύθι; Ένα φιλοσοφικό θρίλερ; Μια ερωτική φαντασία;
Για τον Ζαν-Μπατίστ Γκρενούιγ, τον σκοτεινό ήρωα, μαθαίνουμε μόνο πως γεννήθηκε στις 17 Ιουλίου 1738 στο Παρίσι, ανάμεσα στα σκουπίδια της αγοράς με δυο ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.

Αυτός που τρομάζει τους πάντες με την παντελή έλλειψη κάθε μυρωδιάς έχει την πιο ευαίσθητη μύτη του κόσμου. Καταγράφει στην ατελείωτη τράπεζα της μνήμης του όλες τις μυρωδιές που συναντά στο δρόμο του, και όχι μόνο αυτό, αλλά μπορεί να ανακαλέσει κάθε στιγμή εκείνη που θα διαλέξει.

Ο Γκρενουίγ, μπορεί να μυριστεί με αλάνθαστη ευκρίνεια κάθε μυρωδιά που τον περιβάλλει και να την αποθηκεύσει μέσα του αιώνια.

Η μακριά πορεία του στο βασίλειο των οσμών θα τον οδηγήσει από το εργαστήριο του αρωματοποιού στη θέση του ημίθεου που παρασύρει τα πλήθη με μοναδικό όπλο το ύψιστο και συγκλονιστικότερο άρωμα που υπάρχει. Αυτό της ανθρώπινης ύπαρξης.

Κάποια σκόρπια σχόλια για το βιβλίο.

  • Ένα μυθιστόρημα γεμάτο αρώματα από ανθρώπινο δέρμα.
  • Η μέρα που θα αρχίσει να εργάζεται σε ένα αρωματοποιείο, θα είναι και αρχή της καριέρας του. Μαθαίνει με μανία τα πάντα σχετικά με τα αρώματα και πώς μπορεί να τα κατασκευάσει.
  • Ένα σπουδαίο έργο του μεταμοντέρνου σκεπτικισμού, που διαπραγματεύεται την ψυχοπαθή ναρκισσιστική προσωπικότητα του ήρωα. Έναν ήρωα βγαλμένο από τα σπλάχνα της κλασικής κεντροευρωπαϊκής λογοτεχνίας.
  • Τον έχουν αποκαλέσει Διογένη για την ερμητική στάση του. Θα έλεγε, όμως, να υποθέσει κανείς ότι ο Πάτρικ Ζίσκιντ απλώς μοιάζει με τον ήρωά του, τον περίεργο, μοναχικό νεαρό Γκρενούιγ που διαθέτει εκπληκτική όσφρηση και μοναδική του επιδίωξη ζωής είναι να τελειοποιήσει αυτό που κάνει.
  • Πάντοτε όμως οι ήρωές του είναι απόμακροι, απατηλοί και αντικοινωνικοί τύποι, που διατηρούν μέσα τους όλο τον κρυφό πόθο για τον έρωτα και την αποδοχή. Περισσότερο έχουν μιλήσει τα βιβλία του για αυτόν, παρά ο ίδιος για εκείνα.

Κλείνοντας δίνω τον λόγο στον Αύγουστο Κορτώ που μιλά για το Άρωμα: «Είναι πολλά τα βιβλία που μου άλλαξαν (κατά κανόνα, μου ομόρφυναν) τη ζωή, το πρώτο όμως που πραγματικά με ταρακούνησε ήταν «Το Άρωμα» του Πάτρικ Ζίσκιντ. Ήμουν 11 ετών όταν το πρωτοδιάβασα και θυμάμαι ακόμα το κράμα φρίκης, θαυμασμού, αγωνίας και συγκίνησης που μου είχε προκαλέσει. Η πρωτόγνωρη στα μάτια μου ιδέα (που θα συναντούσα αργότερα στον Σαντ, τον Προυστ, τον Ναμπόκοφ και στο έργο πλείστων συγγραφέων που λατρεύω) πως ακόμα και το έγκλημα, ακόμα και η πιο αποκρουστική πλευρά του ανθρώπου, διαθέτει, ακριβώς λόγω της ανθρώπινης υπόστασής της, κάτι το συγκλονιστικά όμορφο. Και νομίζω ότι ακόμα και τώρα, μυθοπλαστικά, εξακολουθώ να κουβαλώ το σφράγισμα του μαγικού αυτού βιβλίου».

Επαναλαμβάνω την απορία-θαυμασμό που μου γέννησε το βιβλίο:

Πόσο ο άνθρωπος ζει την εποχή του, όταν είναι απορροφημένος  στον εαυτό του;

Σχετικά άρθρα

Η ληστεία στα χρόνια του μεσοπόλεμου «Αετοί και Λύκοι» του Βαγγέλη Κούτα

Θανάσης Μουσόπουλος

“ΟΙ ΡΕΜΠΕΤΕΣ και άλλες ιστορίες” νέο βιβλίο από τον Βασίλη Βασιλικό

Βασίλειος Μακέδος

Το αστείο του Γιάννη Παλαβού | Βιβλιοπρόταση

Δήμητρα Πυργελή

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X