Sparmatseto
Πρόσωπα Συνεντεύξεις

Θοδωρής Παπαθεοδώρου | Ιστορία και αναγνωστική απόλαυση

Ο Θοδωρής Παπαθεοδώρου αποτελεί αναμφισβήτητα μια ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα περίπτωση συγγραφέα, με πολλά και πολύ διαφορετικά μεταξύ τους έργα, έρχεται να μας θέσει ενώπιον επιτακτικών αλλά και συνάμα απαραιτήτων ερωτημάτων. Ερωτημάτων που αν και προκύπτουν τις περισσότερες φορές από ιστορικά μυθιστορήματα αφορούν το παρόν και κυρίως το μέλλον μας. Μια κουβέντα με τον Θοδωρή Παπαθεοδώρου όσο σκληρή και αν είναι αποτελεί μιας πρώτης τάξης ευκαιρία αυτογνωσίας. Ας την απολαύσουμε λοιπόν…

 

Αυτό που πραγματικά εντυπωσιάζει είναι το εύρος της συγγραφικής σας δραστηριότητας: μυθιστορήματα ενηλίκων, μυθιστορήματα για παιδιά, βιβλία για παιδιά πρώτης σχολικής ηλικίας, συγγραφή σεναρίων και θεατρικών. Αυτό το χάρισμα (θα μου επιτρέψετε να το χαρακτηρίσω έτσι) καλλιεργήθηκε σταδιακά ή από τα πρώτα σας βήματα είχατε τη δυνατότητα να οδηγείτε τη πένα σας σε τόσο διαφορετικούς συγγραφικούς δρόμους;

Καλλιεργήθηκε σταδιακά και σε βάθος χρόνου, όχι στο συγγραφικό, αλλά στο αναγνωστικό πεδίο. Η συγγραφή προέκυψε πολύ αργότερα, σχεδόν αυτόματα και αρκετά τυχαία θα έλεγα. Ήτοι, υπήρξα παιδιόθεν φανατικός αναγνώστης, μα δεν υπήρξα επίδοξος συγγραφές ούτε καν ως σκέψη, μέχρι τα 35 μου χρόνια. Ένα τυχαίο γεγονός ήταν η αφορμή. Ένας διαγωνισμός διηγήματος που υπέπεσε στην αντίληψή μου συμπτωματικά και είπα «γιατί όχι;». Όταν έλαβα το πρώτο βραβείο του διαγωνισμού, τότε το σκέφτηκα πρώτη φορά σοβαρά, στρώθηκα κι έγραψα το πρώτο μου μυθιστόρημα. Όσο για το τι περίμενα; Ξέρετε, περισσότερο το είδα σαν έκφραση, παρά σαν επάγγελμα για να περιμένω κάτι. Να εκδοθεί, ήταν ο πρώτος μου στόχος τότε. Και πιστέψτε με, δεν είναι τόσο εύκολος όσο πιθανόν ακούγεται.

 

Η σειρά για τον Μακεδονικό αγώνα, μιλώ για τα ιστορικά μυθιστορήματα Γυναίκες της Μικρής Πατρίδας, Λιανοκέρια της Μικρής Πατρίδας και Συναξάρια της Μικρής Πατρίδας χαρακτηρίζονται και από την ιστορικής τους ακρίβεια. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε θεμελιώδες στοιχείο στη συγγραφή της συγκεκριμένης σειράς ή το λογοτεχνικό κομμάτι υπερτερεί και το ιστορικό έρχεται δεύτερο;

Να ξεκαθαρίσω εξαρχής κάτι, μιλάμε για ιστορικό μυθιστόρημα με ακρίβεια και πιστότητα στα γεγονότα, όχι για μυθιστόρημα εποχής με χρώματα, φρου φρου κι αρώματα. Ως προς το δίπολο που πολύ σωστά θέσατε λοιπόν, έχω να σας πω ότι προσπάθεια και επιδίωξή μου είναι η Ιστορία και η αναγνωστική απόλαυση να πηγαίνουν χέρι χέρι χωρίς η μία να εξοβελίζει ή να επισκιάζει την άλλη, αυτό είναι κατ’ εμέ το μυστικό. Για εμένα ως συγγραφέα, σημαντικότερη (και δυσκολότερη) είναι η επίτευξη της ιστορικής ακρίβειας, αλλά το σημαντικότερο φαντάζομαι για έναν αναγνώστη είναι η αισθητική απόλαυση διότι αυτή «κρατάει» το βιβλίο στα χέρια του και αυτή το βάζει στην καρδιά του καθώς παρακολουθεί σελίδα προς σελίδα τις ζωές των ηρώων και των ηρωίδων. Συμμετέχει στα συγκλονιστικά γεγονότα, συνυπάρχει και συνοδοιπορεί, δοκιμάζεται, ταυτίζεται, αγωνιά και συμπάσχει με τους ήρωες, βιώνει επί της ουσίας την Ιστορία, δεν διαβάζει απλώς γι’ αυτή. Ο συγκερασμός ανάμεσα στην αγωνιώδη πλοκή και στα τεκμηριωμένα ιστορικά γεγονότα όπως προείπα, είναι επίσης το μεγάλο ατού ενός Ιστορικού Μυθιστορήματος. Ποιεί όχι μόνο αναγνώστες, αλλά και γνώστες.

 

προσπάθεια και επιδίωξή μου είναι η Ιστορία και η αναγνωστική απόλαυση να πηγαίνουν χέρι χέρι χωρίς η μία να εξοβελίζει ή να επισκιάζει την άλλη

 

Αναφορά στο Μακεδονικό Αγώνα και μάλιστα από πολλές και διαφορετικές μεταξύ τους οπτικές γωνίες, θέμα αναμφισβήτητα επίκαιρο αλλά ίσως και επικίνδυνο. Υπήρξε ποτέ κάποιος δισταγμός από μέρους σας σχετικά με την αναφορά σας αυτή;

Όχι, ποτέ. Όπως γνωρίζουν καλά όσοι μου κάνουν την τιμή να διαβάζουν τα έργα μου, ποτέ δεν λειαίνω, ποτέ δεν κρατώ ισορροπίες, ποτέ δεν θολώνω τα νερά από το φόβο απώλειας αντιτύπων ή είσπραξης αρνητικών κριτικών. Λέω πάντα την αλήθεια που αντικρίζω και υποστηρίζω σθεναρά και καθαρά τη γνώμη μου. Το έχω πληρώσει, ούτως ειπείν, αρκετές φορές, μα το θεωρώ καθήκον μου. Δεν μπορώ να κάνω αλλιώς.

 

Το νεότερο βιβλίο της σειράς, τα Συναξάρια της Μικρής Πατρίδας (έτος κυκλοφορίας 2019, εκδόσεις Ψυχογιός) αποτελεί ένα είδος κατακλείδας της σειράς; Στο σημείο αυτό η σειρά ολοκληρώνεται ή θα πρέπει να περιμένουμε και κάτι ακόμη;

Ως προς το σκέλος του Μακεδονικού Αγώνα ολοκληρώνεται. Μοιάζει λίγο με απάντηση της Πυθίας, μα έτσι είναι και στο μυαλό μου ετούτη τη στιγμή που σας γράφω.

 

papatheodorou-biblio-sparmatseto
Θοδωρής Παπαθεοδώρου. Συναξάρια της μικρής πατρίδας

Προσωπικά πιστεύω ότι η μεγαλύτερη ίσως προσφορά των βιβλίων αυτών είναι η ανάδειξη κάποιων μάλλον υποτιμημένων από την ιστοριογραφία ηρώων. Μιλώ για τις γυναίκες και τα μικρά παιδιά. Διαβάζοντας κανείς τα βιβλία σας βρίσκετε αντιμέτωπος με μορφές που διαδραμάτισαν ένα πολύ σημαντικό ρόλο στην πορεία του αγώνα. Αποτελούσε εξ’ αρχής πρόθεσή σας να φωτίσετε αυτές τις πλευρές του αγώνα; Ήταν η αρχική στοχοθεσία σας να αναδείξετε αυτούς τους ήρωες;

Πολύ σωστά το εντοπίσατε. Συνάμα με τους γνωστούς ήρωες και τις ηρωίδες του λαού μας, θεωρώ χρέος μου να προβάλλω και τον αγώνα των απλών ανθρώπων που συμμετείχαν στα γεγονότα ή που απλώς έγιναν παρανάλωμα σε μια φωτιά από αυτές που ανάβει συχνά πυκνά η Ιστορία σε τούτο τον τόπο. Αυτό αφορά ιδιαιτέρως τις γυναίκες, τις πλέον λησμονημένες ή υποτιμημένες ως προς την προσφορά τους, αν και αυτή η προσφορά, ξεκινώντας από τις Σουλιώτισσες της Εθνεγερσίας και φτάνοντας μέχρι τις Ηπειρώτισσες στα βουνά της Αλβανίας, ήταν ανυπολόγιστη για την πατρίδα μας.

 

Ποιος πιστεύεται ότι είναι ο λόγος που δεν έχουν αναδειχθεί στο βαθμό που θα έπρεπε από τη σύγχρονη ιστοριογραφία οι ήρωες αυτοί;

Η Ιστορία αγαπά τους άνδρες, τους πολεμιστές, αυτούς έχει καταγεγραμμένους στα βιβλία της, αυτούς μνημονεύει. Και μαζί της όλοι εμείς. Πίσω όμως από όλους αυτούς τους ήρωες υπάρχουν χιλιάδες, άγνωστες και ανώνυμες γυναίκες που πάλεψαν κι αγωνίστηκαν, που μάτωσαν, πολλές από αυτές θυσίασαν την ίδια τους τη ζωή. Στα χρόνια του Μακεδονικού Αγώνα, υπήρξαν εκατοντάδες τέτοιες γυναίκες. Νοσοκόμες που περιέθαλπαν λαβωμένους Μακεδονομάχους, ταχυδρόμοι που μετέφεραν έγγραφα, κώδικες, ακόμη και πυρομαχικά στα μισοφόρια τους, αγρότισσες που εφοδίαζαν με τρόφιμα τα Ελληνικά Σώματα και έκρυβαν κυνηγημένους. Μα πρωτίστως, υπήρχαν οι δασκάλες. Εκατοντάδες δασκάλες στα χωριά της Μακεδονίας και της Θράκης που ολομόναχες, με το κομιτατζήδικο μαχαίρι στον σβέρκο τους, πάλεψαν να διδάξουν τη γλώσσα, το φρόνημα και την ψυχή του Ελληνισμού στα παιδιά μας, πολλές φορές θυσιάζοντας την ίδια τη ζωή τους, όπως η Βελίκα Τράικου ή η Αικατερίνη Χατζηγεωργίου. Σε αυτές τις Γυναίκες, με συγκίνηση και ευγνωμοσύνη, είναι αφιερωμένο το μυθιστόρημα ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΗΣ ΜΙΚΡΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ, το πρώτο μυθιστόρημα από την Τριλογία του Μακεδονικού Αγώνα.

 

Η συγγραφή για εποχές που περικλείουν πολύ πόνο και απανθρωπιά θεωρείται μια ιδιαίτερα επίπονη διαδικασία για τον συγγραφέα. Εσείς προσωπικά με τι είδους συναισθήματα ήρθατε αντιμέτωπος και πώς τα διαχειριστήκατε;

Δέος, σεβασμό και απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη για όλους αυτούς τους ανθρώπους, άντρες και γυναίκες του λαού μας, που θυσίασαν τη βολή τους, αρκετοί και τη ζωή τους, για να βαστάξουν όρθιο τον Ελληνισμό και να αποσοβήσουν τον εκσλαβισμό της Μακεδονίας και της Θράκης που επιχειρούσαν τα βουλγαρικά κομιτάτα με βία και τρομοκρατία. Ήταν όλοι τους εθελοντές, δεν ήταν στρατιώτες εν υπηρεσία. Ούτως η άλλως, είμαι Βορειοελλαδίτης, μεγάλωσα στα Δίκαια του Έβρου, σε απόσταση αναπνοής από τα τουρκικά και βουλγαρικά σύνορα και από τη μέρα που αντίκρισα το φως του κόσμου μέχρι την πρώτη νεότητά μου που έφυγα, δυο λογιών ιστορίες άκουγα να κουβεντιάζουν συχνότερα οι γεροντότεροι. Με άχθος συνήθως και με την ευχή να μη ζήσουν τέτοιο κακό τα παιδιά και τα εγγόνια τους. Δεν ήταν ιστορίες χαράς, μήτε φεγγερές, μήτε ευκολοχώνευτες. Σκοτεινές ήταν, πλεγμένες σε υφάδι δύσκολο, σκληρό, επικίνδυνο. Κάποιες στους τραγικούς καιρούς του Εμφυλίου αναφέρονταν κι άλλες σε διωγμούς και ξεριζωμούς, στους καιρούς των κομιτάτων και των βουλγαρικών μαχαιριών. Αυτές τις ιστορίες καταγράφω τώρα στα βιβλία μου για τον Μακεδονικό Αγώνα. Ήταν χρέος μου.

 

Αν θα έπρεπε να μας προτείνετε μόνο ένα από τα βιβλία σας ποιο θα ήταν αυτό;

Τις «Κόρες της Λησμονιάς». Είναι το πρώτο μυθιστόρημά μου που αναφέρεται στον Εμφύλιο Πόλεμο, το σκοτεινότερο και σκληρότερο κομμάτι της Νεότερης Ιστορίας του λαού μας το οποίο θεωρώ πως πρέπει να κατέχουν όλοι οι Έλληνες κι όλες οι Ελληνίδες. Για να μην ξανακάνουμε ποτέ, μα ποτέ, τα ίδια τραγικά λάθη. Όσα αναφέρονται στις «Κόρες της Λησμονιάς», αδελφοκτόνες σφαγές, εθνικές προδοσίες και σύγχρονα Παιδομαζώματα, αποτελούν οδυνηρά μα και συγκλονιστικά γεγονότα που έζησαν οι παππούδες μας και που, πιστέψτε με, δεν μπορεί να τα χωρέσει ανθρώπου νους.

 

Θα μας αποκαλύψετε το επόμενό σας εγχείρημα; Τι νέο να περιμένουμε από εσάς;

Πέραν του Μακεδονικού Αγώνα; Είναι πολύ νωρίς. Συμπάσχω ακόμη με τους ήρωες και τις ηρωίδες μου: την Αρετή, τη Φωτεινή, τη Βάσιλκα, τον Μάνο, τον Λευτέρη, τον Παύλο Μελά, τον Τέλλο Άγρα. Προσώρας, μου είναι αδύνατο να τους αποχωριστώ…

Κύριε Παπαθεοδώρου ευχαριστούμε πολύ….

 

Σύντομο Βιογραφικό του Θοδωρή Παπαθεοδώρου

papatheodorou-foto-sparmatseto
Ο Θοδωρής Παπαθεοδώρου

Ο ΘΟΔΩΡΗΣ ΠΑΠΑΘΕΟΔΩΡΟΥ γεννήθηκε στα Δίκαια του Έβρου και κατοικεί στην Αθήνα. Έχει δημοσιεύσει δεκαέξι μυθιστορήματα ενηλίκων, τέσσερα μυθιστορήματα για παιδιά και δύο βιβλία για παιδιά πρώτης σχολικής ηλικίας, ενώ έχει συμμετάσχει σε τρεις συλλογές διηγημάτων. Ασχολείται επίσης με τη συγγραφή σεναρίων και θεατρικών έργων. Το μυθιστόρημά του ΤΟ ΑΣΤΡΟΛΟΥΛΟΥΔΟ ΤΟΥ ΒΟΣΠΟΡΟΥ τιμήθηκε με το Βραβείο Καλύτερου Έργου Μνήμης 2003-2004 στο πλαίσιο του 20ού Πανελλήνιου Συμπο�ίου Ποίησης και Πεζογραφίας. Επίσης, το μυθιστόρημα ΟΙ ΚΟΡΕΣ ΤΗΣ ΛΗΣΜΟΝΙΑΣ ήταν υποψήφιο για το Βραβείο Αναγνωστών – ΕΚΕΒΙ 2010, ενώ το ΟΙ ΚΑΙΡΟΙ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ υποψήφιο για το ίδιο βραβείο το 2012, όπου και κατέλαβε τη δεύτερη θέση στις ψήφους των αναγνωστών και των Λεσχών Ανάγνωσης.

Ο Θοδωρής Παπαθεοδώρου έχει γράψει και τα πολιτικά θρίλερ SΦΑΓΕΙΟ SΑΛΟΝΙΚΗΣ και ΜΑΥΡΗ ΑΥΓΗ με το ψευδώνυμο Θάνος Δραγούμης.

 

Περισσότερες πληροφορίες για τον Θοδωρή Παπαθεοδώρου μπορείτε να βρείτε ΕΔΩ και ΕΔΩ

Σχετικά άρθρα

TAKIS Αφιέρωμα | Το Ίδρυμα ΤΑΚΙΣ

Βασίλειος Μακέδος

Συν-κινήσεις από τον Διογένη Παπαδόπουλο

Ανθή Κοσμά

Ο Μάνος Χατζιδάκις που γνώρισα κι αγάπησα …

Θανάσης Μουσόπουλος

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X