Sparmatseto
Αφιερώματα Πρόσωπα

Η ποίηση της Μαρίας Μουσοπούλου: Από το «…σαν βροχή…» στο «βλέμμα ένδον»

Φαίνεται ότι κάθε μήλο προέρχεται από τη δική του μηλιά. Όμως, όταν ζεις σε έναν μηλεώνα, είναι φυσικό να επηρεαστείς.

 Στο σπίτι που μεγάλωσα, είχαμε κάποια βιβλία, εφημερίδες και περιοδικά, συχνά γίνονταν συζητήσεις για ιστορικά και  λογοτεχνικά θέματα. Ο πατέρας μάς αφηγούνταν στο μεσημεριανό τραπέζι κεφάλαια από τους Άθλιους του Ουγκώ. Και εγώ και η αδελφή μου, τέσσερα χρόνια μικρότερη, που μας άφησε πριν λίγους μήνες, η Ευγενία, μετά την εφηβεία έγραφε ποιήματα, ωραία. Κάποια δημοσιεύτηκαν στα «Θρακικά Χρονικά». Ετοιμάζουμε βιβλίο με όλα όσα βρήκαμε.  Και εγώ έγραφα από τότε που θυμάμαι κυρίως ποιήματα, γιατί βαριόμουν τα μεγάλα πεζογραφήματα. Χαίρομαι που η κόρη της πρώτης μου ξαδέλφης Έλενα Ψαραλίδου Φιλιππιτζή γράφει τόσο ωραία ποίηση.

Και η Μαρία Μουσοπούλου, ζώντας στο περιβάλλον μας, στον δικό μας μηλεώνα, πέρα από το ότι από μικρή έχει κλίση στις καλές τέχνες, θεωρώ πολύ σημαντικό που γράφει ποίηση και την εκδίδει. Γιατί είναι, νομίζω, διαφορετικό το «γράφω» από το «εκδίδω». Το βήμα ανάμεσα στα δύο είναι πολύ μεγάλο – άλμα. Αποκτάς αυτοπεποίθηση και εκτίθεσαι. Θα μου επιτρέψετε να προσθέσω ότι έχει σημασία το μέγεθος της απόστασης (το διάστημα επώασης) ανάμεσα στο «γράφω» και στο «εκδίδω». Η απόσταση αυτή στην ποίηση της Μαρίας ποικίλλει, μάλλον περνάει πολύς καιρός ώσπου να αποφασίσει να εκδώσει. Κάποιες φορές υπάρχει μια έκρηξη δημιουργικότητας.

To 2014 στις εκδόσεις του φίλου Μιχάλη Σπανίδη εκδόθηκε η πρώτη ποιητική συλλογή της Μαρίας με τίτλο «… σαν βροχή…», περιέχει δεκατρία ποιήματα,  από τα οποία τα οκτώ είναι άτιτλα ή φέρουν ως τίτλο αριθμό και τα υπόλοιπα έχουν τίτλος αρχαιόπρεπους κατά κανόνα  : Πανδώρα, Ελένη,  Ανοιξιάτικη μπόρα, Ο τυφλός με το λύχνο, Πανάρχαιη αντιδικία.

 

 

 

Στις ποιητικές της συνθέσεις γίνεται αναφορά στην επική ποίηση και στη μούσα της έμπνευσης. Γενικά υπάρχει μια τάση για συνθέσεις και πολύστιχα ποιήματα με ελεύθερο στίχο και ρυθμό, θερμή γλώσσα και εικονογραφία ομηρικής αφετηρίας.

Η αγαπητή φίλη ποιήτρια και συγγραφέας Ελένη Δημητριάδου Εφραιμίδου παρουσιάζοντας στο Θεατράκι στο Μονοπάτι της Ζωής την ποιητική συλλογή «… σαν βροχή…» ανάμεσα στα άλλα είχε σημειώσει:

«Διαβάζοντας την ποιητική συλλογή της Μαρίας Μουσοπούλου σκοντάφτουμε πάνω σε Ομηρικούς ήρωες που ψάχνουν χαμένα νησιά και αλήθειες. […] Σκοντάφτουμε πάνω σ’ έναν Οδυσσέα που αρμενίζοντας ψάχνει φωταγωγούς σε ωκεανούς, στον Πάρι, στον Έκτορα και στην Ελένη που γράφουν την ιστορία του τίποτα και του κενού, έτσι για να’ χει ο πόλεμος κι ο έρωτας την ιστορία του […]  Η ουτοπία, με το οδυνηρό  σαρωτικό τέλος της, προτάσσει πάντα τα ελκυστικά θέλγητρα του ταξιδιού της. Παγιδεύει πάντα την πορεία μιας πραγματικότητας καθημερινής που δεν αρέσει. […]  Τότε και τώρα. Τα ίδια πλοία ταξιδεύουν στις μέσα θάλασσες. Τα ίδια πάθη ανώφελα μας εξοντώνουν, το ίδιο βλάσφημο σώμα «πουλάει την ψυχή». Ο έρωτας είναι και θάνατος μαζί, μια “πτέρνα Αχίλλειος”».

Θα έλεγα ότι η Μαρία γράφει ποίηση όχι επικαιρική, αλλά καθολική,  με μια τάση συμβολισμού και κοινωνικής προβληματικής. Θα παραθέσω ένα ποίημα που με συγκινεί ιδιαίτερα, που συγκεντρώνει κάποια από τα χαρακτηριστικά που προανέφερα.

 

 

Ο τυφλός με το λύχνο

Ήταν νύχτα κι είχα πάρει τη μεγάλη απόφαση του αιώνα:

θα έσωζα την ανθρωπότητα, αλλά, πώς; Χίλιες σκέψεις με

τυραννούσαν όταν άκουσα βήματα, άνοιξα την πόρτα και

είδα τον τυφλό της αντικρινής κάμαρας να προχωράει στο

διάδρομο κρατώντας ένα λύχνο. Ήταν έτοιμος να κατέβει

τη σκάλα. “Τι τον θέλει τον λύχνο; ” αναρωτήθηκα κι

άξαφνα άστραψε μέσα μου μια ιδέα, είχα βρει τη λύση.

“Αδελφέ μου, του λέω, ο Θεός σ’ έστειλε“.

Και βαλθήκαμε με ζέση κι οι δυο επί το έργον…

Συνηθίζω να υποστηρίζω ότι η αξία ενός λογοτέχνη αποδεικνύεται από το δεύτερο έργο του. Και η Μαρία Μουσοπούλου επιβεβαίωσε την ποιητική της δύναμη με το βιβλίο «Βλέμμα ένδον» που κυκλοφόρησε το 2019 από τις εκδόσεις «Τελεία+Παύλα» με την επιμέλεια του Μιχάλη Πασχίδη και της Αθηνάς Ηλιάδη, περιέχονται 36 ποιήματα, μικρότερου μεγέθους από ό,τι στην πρώτη συλλογή, τα μισά φέρουν τίτλο.

Στη νέα συλλογή διαπίστωσα έναν δυαδισμό και μία  υπέρβαση. Ένα χαρακτηριστικό δείγμα (ΙΙ, σελ 7):

 

Υπάρχουν δυο όψεις στα

πράγματα.

Η μία είναι αυτή που

συνηθίζει ο κόσμος,

πικραίνεις, πικραίνεσαι,

πληγώνεις πληγώνεσαι,

βλέπεις, βλέπεσαι,

δίνεις, παίρνεις,

Ο νόμος της αγοράς ή

ο νόμος της ζούγκλας.

Υπάρχει και η άλλη όψη,

Ονειρεύεσαι….

 

Εκείνο που μου έκανε εντύπωση στη συλλογή είναι η αναφορά της Μαρίας στην ποίηση και στους ποιητές. Σε κάποιο ποίημά της, μάλιστα, αναφέρεται σε δύο ποιήτριες αγαπημένες, την Κική Δημουλά και την Κατερίνα Γώγου, που δείχνει ότι τη συγκινούν ιδιαίτερα.

Σταχυολογώ  τρία ποιήματα  ποιητικής:

 V

Είμαστε και κάτι ποιητές

που έχουμε κάνει τον πόνο

επάγγελμα προσοδοφόρο

Γράφουμε για την απουσία,

την προδοσία, την ντροπή

σαν να είναι παλιές μας

συμμαθήτριες και φίλες.

Πόσο γελιόμαστε όμως!

Πόσο γελιόμαστε!

Γινόμαστε εμείς, μέσα στα

προτάγματα των καιρών μας

νταβατζήδες τελικά της ψυχής μας!

 

ποιητικόν

Γράφω άναρχα,

χαλάω τον ποιητικότατον

ρυθμό της πλουσιότατης ελληνικής γλώσσας,

αλλά δε με νοιάζει.

Με νοιάζει πιο πολύ

να μάθει όλος ο λαός ότι

είμαστε όλοι ποιητές,

γιατί ποιούμε,

αν όχι με σοφία,

τουλάχιστον με καλή προαίρεση…

 

Φίλε αναγνώστη

Συχνά έχω παρατηρήσει

παρεξηγούν τα ποιήματά μου,

ή αλλιώς πονήματα.

Δε γράφω φίλε αναγνώστη

ούτε για να με θαυμάσεις

ούτε για να με κρίνεις.

Γράφω για μένα,

εσύ προκύπτεις ίσως

κάποιες φορές

συνοδοιπόρος στη διαδρομή…

 

 Η Μαρία Μουσοπούλου μιλά για την τέχνη και την ποίηση, όμως η ίδια ευθαρσώς δηλώνει:

Η ψυχική σου δύναμη,

ομορφιά πιο δυνατή του πνεύματος από

χίλιους Ερμήδες του Πραξιτέλους.

 

Την ευχαριστώ για την ποίησή της και γενικότερα για τη δημιουργικότητα, την ειλικρίνεια και την αμεσότητά της…

 

 

Σχετικά άρθρα

Η Κατερίνα Ευαγγελάτου νέα Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Ελληνικoύ Φεστιβάλ Α.Ε.

Αντώνιος Βαρβατσούλιας

Οι παλιοί μας λογοτέχνες– ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου και το πλούσιο έργο του (Μέρος Δ)

Θανάσης Μουσόπουλος

Τέχνες | Ο πραγματικός λόγος που ο Van Gogh…έκοψε το αυτί του.

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X